Иллюстрация: ЖИ
Қазақстанда зейнеткерлер жергілікті бюджет есебінен шипажайға тегін немесе жеңілдікпен жолдама ала алады (digitalbusiness.kz). Шарттарын жергілікті әкімдіктер белгілейді, сондықтан кімге қолдау көрсетілетіні және қанша қосымша төлеу керегі қалаға байланысты. Астанада зейнеткерлер жолдама құнының 15–20%-ын төлейді, ал Алматыда қосымша төлем зейнетақы мөлшеріне қарай есептеледі.
Бюджет есебінен жолдама кімге беріледі
Ел бойынша бірыңғай тәртіп жоқ. Жолдама алатын санаттар, тіркеуге қойылатын талаптар мен жазылу тәртібі жергілікті ережелерде белгіленеді. Тегін немесе жеңілдікпен берілетін жолдамаларды зейнеткерлер мен жеңілдікке құқығы бар кейбір басқа санаттағы азаматтар ала алады.
Шипажайда емделуге медициналық көрсетілімдердің бар-жоғын емдеуші дәрігер бағалайды. Әлеуметтік жолдама алуға құқығы бар-жоғын әлеуметтік қорғау органдары нақты бағдарламаның шарттарына сай анықтайды. Медициналық қарсы көрсетілімдер болса, шипажайда емдеуден бас тартылуы мүмкін.
Астаналық зейнеткерлер шипажайға қанша төлейді
Елордада бұл көмек Астанада кемінде үш жыл тіркеуде тұрған азаматтарға беріледі. Мұндай талап 2026 жылғы маусымда ережелерге енгізілген өзгерістерден кейін қолданылады. Жасына байланысты зейнетке шыққандар жеңілдікпен берілетін жолдаманы екі жылда бір рет ала алады.
Жасына байланысты зейнетке шыққандар жолдама құнының 20%-ын, ең төменгі зейнетақы алатындар 15%-ын төлейді. Ардагерлердің кейбір санаттары мен жеңілдікке құқығы бар өзге азаматтар жолдаманы тегін алады. Емделудің стандартты ұзақтығы — күнтізбелік 14 күн.
Жолдамаға birge.astana.kz арқылы электрондық цифрлық қолтаңбамен — ЭЦҚ-мен жазылады. Көмек алу үшін Бейбітшілік, 14 мекенжайындағы «Жанұя» орталығына жүгінуге болады. Шипажайға барар алдында жолдамалар Бейбітшілік, 9 мекенжайында беріледі.
Алматыда жеңілдік алу үшін табыс қанша болуы керек
Алматыда жасына байланысты зейнетке шыққандар отбасының жан басына шаққандағы орташа табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің үш еселенген мөлшерінен аспаса, қолдау ала алады. Бұл — отбасының бір мүшесіне шаққандағы табыс шегі.
Зейнеткер мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін қоспағанда, өз зейнетақысының 25%-ын төлейді.
Ұлы Отан соғысының ардагерлері мен мүгедектігі бар адамдарға да тегін санаторий-курорттық емдеу қарастырылған.
Шымкентте зейнеткер кезекке қалай тұрады
Шымкентте жолдамаға geo-shym.kz арқылы жазылады. Тіркелгеннен кейін зейнеткерлер жолдаманы кезекпен алады. Шипажайдағы ем қалалық бюджет есебінен төленеді.
Қалада 120 орындық «Ізетті зейнеткер» сауықтыру орталығы да жұмыс істейді. Бір ауысым 10 күнге созылады. Орталыққа жолдамалар да қалалық бюджет есебінен беріледі.
Сауықтырудан өткісі келетіндер саны орын санынан көп, сондықтан кезек алдын ала жасақталады. Емделуге бару үшін зейнеткер тіркеліп, өз кезегін күтуі керек.
Жолдамаға не кіреді және қандай жағдайда берілмеуі мүмкін
Әдетте жолдамаға тұру, тамақтану және емдеу-сауықтыру рәсімдері кіреді. Шипажайға барып-қайту жолақысын көбіне жолдама алушы өзі төлейді. Астанада бұл ережелерде тікелей көрсетілген.
Жолдама беруден бас тартудың жиі кездесетін себептері — көмек алуға құқықтың болмауы, құжаттардың толық тапсырылмауы және медициналық қарсы көрсетілімдер. Қосымша талаптар өңірге байланысты, сондықтан өтініш бермес бұрын тұрақты тіркелген жеріңіздегі ережелерді тексеру керек.
Қарапайым тілмен айтқанда
Алдымен жергілікті әлеуметтік қорғау органынан сізге жолдама беріле ме және қанша қосымша төлеу керек екенін нақтылаңыз. Содан кейін медициналық құжаттарға қойылатын талаптар мен жазылу тәртібін тексеріңіз. Шығынды есептегенде жолақысын ескеріңіз: оны әдетте жолдама алушы өзі төлейді.
