Иллюстрация: ЖИ
Қазақстанда қатарынан үш айда түскен ақша 1 557 000 теңгеден асса, мобильді аударымдарды бақылаудың сомаға қатысты шарты орындалады. Салық органдарына мәлімет беру үшін тағы екі шарт қажет: ақша жеке шотқа түсуі және әр айда кемінде 100 түрлі адамнан аударым келуі керек. Шектің өзгергенін Қостанай облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті хабарлады (inbusiness.kz). Соманың шектен асуы автоматты түрде салық есептеледі дегенді білдірмейді.
Аударымдарды бақылауда қанша ақша есепке алынады
Жаңа ақшалай шек 360 айлық есептік көрсеткішке — АЕК-ке тең. 2026 жылы бұл қатарынан үш күнтізбелік ай үшін 1 557 000 теңге болады.
Бұрынғы шек 12 ең төменгі жалақыға — ЕТЖ-ға, яғни 1 020 000 теңгеге тең еді. Айырмасы — 537 000 теңге: бақылаудың сомаға қатысты шарты орындалатын шек осыншаға өседі.
Шек бүкіл үш айдағы түсім бойынша есептеледі. Аталған шарттардың арасында әр айда бірдей сома түсуі керек деген жеке талап жоқ.
Қандай түсімдер бойынша банк салық органдарына мәлімет береді
Ақпарат беру үшін үш шарт бір мезгілде орындалуы керек:
- Ақша кәсіпкерлік қызметке арналмаған жеке банк шотына түседі.
- Қатарынан үш күнтізбелік айдың әрқайсысында 100 немесе одан көп түрлі жеке тұлғадан аударым келеді.
- Осы үш айдағы түсімнің жалпы сомасы 1 557 000 теңгеден асады.
Ақша жіберушілер саны мен бақылау мерзімі өзгермейді. Өзге шарттармен бірге қолданылатын ақшалай көрсеткіш қана өзгереді.
Бұл белгілердің қалай қатар ескерілетіні туралы мобильді аударымдар мен салықтық тексеру жөніндегі материалдан толығырақ оқуға болады.
Бір ірі аударым жеткілікті ме
Осы тетік бойынша мәлімет беру үшін соманың үлкен болуы ғана жеткіліксіз. Ақшалай шектен асқанның өзінде ақша жіберушілер саны мен қатарынан үш айға қатысты шарттар орындалуы керек.
Есептегенде ақша жіберген адамдардың әртүрлі болуы маңызды. Әр айда кемінде 100 түрлі адамнан ақша түсуі керек: аударымдардың жалпы саны бұл шарттың орнын баспайды.
Үш айдағы сома 1 557 000 теңгеге тең немесе одан аз болса, сомаға қатысты шарт орындалмайды. Ереже тек шектен асқан жағдайға қолданылады.
Мәлімет берілгеннен кейін салық есептеле ме
Банктің ақпарат беруі адамды автоматты түрде кәсіпкер деп таниды немесе оған салық есептейді деген сөз емес. Салық органдары мәліметтерді операцияларды талдау үшін пайдаланады.
Бақылаудың мақсаты — тіркелмеген кәсіпкерлік қызметтің ықтимал белгілерін анықтау. Сондықтан аталған шарттарға сай келу түсімдерді талдауға негіз болады, ал табыстың сипаты туралы қорытынды жасау үшін қосымша бағалау қажет.
Неліктен шекті ЕТЖ-дан АЕК-ке ауыстырады
Департамент көрсеткіштің ауысуын бақылау өлшемдерін Кәсіпкерлік кодекске сәйкестендірумен түсіндіреді. Соманы есептеу үшін ең төменгі жалақының орнына айлық есептік көрсеткіш қолданылады.
Ведомствоның түсіндіруінше, бірыңғай көрсеткіш азаматтар арасындағы күнделікті аударымдарды кәсіпкерлік табыс белгілері бар түсімдерден дәлірек ажыратуға көмектеседі.
Қарапайым тілмен айтқанда
Өз түсімдеріңізді бағалау үшін үш нәрсені тексеріңіз: шоттың қандай мақсатқа арналғанын, әр айда ақша жіберген түрлі адамдардың санын және үш айдағы жалпы соманы. Бір ірі аударым немесе өзге шарттар орындалмай, соманың ғана шектен асуы барлық өлшемге сай келмейді.
1 557 000 теңгелік шек осы бақылау тетігі бойынша мәлімет беруге қатысты. Одан асқан жағдайда салық автоматты түрде есептелмейді.
