Фото: Pixabay / Pexels
Германияның BASF концерні тау-кен саласына арналған реагенттің төрт түрін Оралдағы «Топан» компаниясының өндіріс алаңында шығара бастады. Компанияның есебінше, олардағы қазақстандық үлес 51%-дан 64%-ға дейін жетеді. Бұл өндіріс химиялық өнімдерді жергілікті кәсіпорындарға жақын жерден жеткізуге мүмкіндік береді, дегенмен құрамдас бөліктері әзірге шетелден әкелінеді (inbusiness.kz).
Не болды
BASF пен «Топан» 2024 жылдан бері бірге жұмыс істейді. Оралда Luprofroth көбіктендіргішінің үш түрі — 330, 278 және 712, сондай-ақ молибден жинағыш Lupromin 1668 шығарылады. Бұл заттар кен байыту кезінде пайдалы минералдарды бос жыныстан бөліп алуға көмектеседі.
BASF құрамдас бөліктер мен технологияны жеткізеді, ал «Топан» шикізатты араластырып, сапасын тексереді және дайын өнімді ыдыстарға құяды. Мұндай тәсіл толлинг деп аталады: тапсырыс беруші шикізатты береді, ал серіктес өз өндірістік қуаттарын пайдаланып, оны өңдейді.
Компанияның мәліметінше, қазақстандық үлес ең жоғары өнім — Luprofroth 712, оның көрсеткіші 64%-ға жетеді. Ең төмен үлес Luprofroth 330-да — 51%. Химиялық құрамдас бөліктердің өзі Қазақстанда әзірге синтезделмейді: оларды BASF-тің шетелдегі кәсіпорындары жеткізеді.
Бұл нені білдіреді
Серіктестік «Топанға» өндірістік қуаттарын іске қосып, халықаралық концерннің технологияларын меңгеруге мүмкіндік береді. Ал тау-кен кәсіпорындары үшін жергілікті өндіріс реагенттермен қамтуды жеңілдетуі мүмкін. Дегенмен импорттық құрамдас бөліктерге тәуелділік сақталады.
Қазақстан кеніне сай құрамдарды таңдауға BASF-тің Алматыдағы зертханасы көмектеседі. Онда үлгілер зерттеліп, сынақтан өтеді. Содан кейін Оралда сынақ партиялары шығарылып, кәсіпорындарда тексеріледі.
«Кеннің құрамы өте құбылмалы, соған қарай химиялық шешімдер де үнемі өзгеріп отырады», — деп түсіндірді «БАСФ Центральная Азия» ЖШС бас директоры Ростислав Камкин.
Оның айтуынша, жаңа реагентті өндірісте сынау шамамен бір жылға созылуы мүмкін. Осы уақыт ішінде тапсырыс беруші қоспаның тиімділігін және жеткізілімнің тұрақтылығын тексеруі керек.
Алдағы уақытта қандай өнімдер шығару жоспарланып отыр
BASF тағы екі көбіктендіргішті — Luprofroth 168 және Luprofroth 110-ды жергілікті жерде шығару мүмкіндігін қарастырып жатыр. Олардың өндірісін осы реагенттер технологиялық жобаларында қарастырылған жаңа байыту фабрикаларының іске қосылуымен байланыстыру жоспарланып отыр.
Тағы бір бағыт — сульфидті емес кендерді, соның ішінде құрамында литий, вольфрам және сирек жер металдары бар шикізатты өңдеуге арналған химиялық өнімдер. Компания тапсырыс берушілер пайда болған сайын өнім түрлерін көбейтуді қарастырады. «Топан» да өз тарапынан өндірістік қуаттарын арттыруға дайын екенін мәлімдейді.
