Қазақстандықтар денсаулық мәселелері бойынша жасанды интеллектке барған сайын жиі жүгінеді. STADA Health Report 2026 деректеріне сәйкес, елдегі сауалнамаға қатысқандардың 71%-ы осылай істейді. Зерттеу жүргізілген 20 ел бойынша орташа көрсеткіш 55%-ды құрайды.
Бұл ретте Қазақстан жасанды интеллектпен медициналық консультацияларды қарастыруға дайындығы бойынша бірінші орынға шықты: респонденттердің 74%-ы кем дегенде кейбір жағдайларда мұндай мүмкіндікке жол береді. Бұл бөлек көрсеткіш — ол дәрігерді чат-ботпен алмастырған адамдардың санын емес, осындай кеңестерді пайдалануға деген дайындықты білдіреді.
Дәл осы сауалнама басқа бір мәселені анықтады: қазақстандық қатысушылардың 41%-ы дәрігердің қабылдауын күтпеу үшін өз бетінше емделуге жүгінеді. Ал 15%-ы өздігінен емделудің жағымсыз салдарымен бетпе-бет келгенін мәлімдеді. Зерттеу бұл салдарлардың ЖИ-ді пайдаланумен байланысты екенін көрсетпейді.
Қазақстандықтар не үшін ЖИ-ге жүгінеді
Көбінесе жасанды интеллект медициналық ақпаратты түсінуге көмектеседі. Жарияланған нәтижелерге сәйкес, қазақстандық респонденттердің 32%-ы қойылған диагнозды жақсырақ түсіну үшін, 31%-ы профилактика, тамақтану, өмір салты және физикалық белсенділік бойынша ұсыныстар алу үшін оны пайдаланады.
Тағы 24%-ы дәрігермен кеңескеннен кейін екінші пікір алу үшін, ал 20%-ы медициналық қабылдауға дейін белгілерді түсіну үшін ЖИ-ге жүгінеді. Бұл сценарийлер технологияға жүгіну маманға барумен қатар жүруі мүмкін екенін көрсетеді.
ЖИ-ді әртүрлі буындар қолданады. 35 жасқа дейінгі қатысушылар арасында бұл көрсеткіш 79%-ға, 35-тен 54 жасқа дейінгі топта 71%-ға, 55 жастан асқан адамдар арасында 61%-ға жетеді.
Халықаралық есепте Қазақстан денсаулық үшін ЖИ-ді пайдалану деңгейі ең жоғары үш елдің қатарына кіреді. Румыния мен Сербияда бұл көрсеткіш жоғарырақ — 74%-дан. Осылайша, Қазақстанның көшбасшылығы технологияны нақты пайдалануға емес, дәл ЖИ-консультацияларын алуға дайындыққа қатысты.
Адамдар неге өз бетінше емделеді
Сауалнама нәтижелері бойынша қазақстандық қатысушылардың 94%-ы кем дегенде кейбір жағдайларда өз бетінше емделуге жол береді. Ең көп таралған себеп — алдыңғы тәжірибе: 54%-ы жеңіл аурулар кезінде қандай дәрі-дәрмектер немесе әдістер көмектесетінін білетініне сенімді.
Респонденттердің 41%-ы медициналық қабылдауды күтуді себеп ретінде атады. Тағы 28%-ы медициналық қызметтердің ақысын жүйелі түрде төлеу мүмкіндігінің жоқтығын көрсетті. Бұл ретте 15%-ы өз бетінше емделудің кері салдары туралы хабарлады.
Көмектің қолжетімділігі мәселелері басқа жауаптарда да көрінді: 59%-ы негізгі қиындықтардың бірі ретінде медициналық мамандардың жетіспеушілігі мен көмекті ұзақ күтуді атады.
Бұл цифрларды «қазақстандықтар ЖИ кеңесімен емделіп, асқынуларға тап болуда» деген тұжырымға қорытуға болмайды. Сауалнама бірнеше түрлі әдеттер мен бағалауларды сипаттайды. Жарияланған мәліметтерден өздігінен емделу салдарына тап болған адамдардың қандай бөлігі жасанды интеллектті қолданғаны және оның олардың шешімдерінде қандай рөл атқарғаны белгісіз.
ЖИ-ді пайдалануға дайындық дәрігерден бас тартуды білдірмейді
Технологияға деген қызығушылыққа қарамастан, қазақстандық респонденттердің 74%-ы дәрігердің жеке қабылдауын жөн көреді. Ал 51%-ы ЖИ дәрігерге дербес емдеу жоспарын түзетуге көмектескенін қалайды. Мұндай жоспарды құруды жасанды интеллектке толығымен сеніп тапсыруға 7%-ы ғана дайын.
STADA Health Report 2026 Human8 компаниясы 2026 жылдың ақпан–наурыз айларында жүргізген онлайн-сауалнамаға негізделген. Әр елдегі іріктемелер жас, жыныс және тұратын аймақты ескере отырып қалыптастырылды. Зерттеу адамдардың өз әдеттері мен медицинаға көзқарасы туралы жауаптарын көрсетеді; ол ЖИ диагноздарының дәлдігін немесе емдеудің тиімділігін тексеру болып табылмайды.
