Фото: Demetra Ioannidou / Pexels
Вице-премьер Серік Жұманғарин үй маңындағы дүкендер үшін эквайринг комиссиясын 0,5%-бен шектеу ұсынысын қолдамады (kursiv.media). Ұлттық экономика министрі бұл ұстанымын депутаттық сауалға берген жауабында түсіндірді. Комиссия мөлшері бизнеске, операцияға және төлем тәсіліне байланысты. Ал Жұманғариннің айтуынша, Halyk Bank Halyk QR және банкаралық QR арқылы төлем қабылдауға 0,5% мөлшерлеме ұсынады.
Жұманғарин 0,5% шегін неге қолдамады
Депутаттар үй маңындағы дүкендерде әлеуметтік маңызы бар және негізгі азық-түлік сатылғанда осындай шек белгілеуді ұсынды. Олардың бағалауынша, бұл дүкендердің таза маржасы 8–12% болады. Бұл — түсімнің таза пайда ретінде қалатын үлесі.
Депутаттардың айтуынша, төлем қабылдау комиссиясы айналымның 1,5–2,5%-ына жетеді. Сондықтан ол шағын сауда орнының пайдасын едәуір азайтуы мүмкін: банк төленген соманың бәрінен пайыз алады.
Жұманғариннің пікірінше, бәріне ортақ шек бәсекені шектеп, банктердің төлем сервистерін дамытуға деген ынтасын төмендетуі мүмкін. Ол атаған тағы бір қауіп — шығынның бір бөлігін өзге банк қызметтеріне ауыстыру.

Қолма-қол ақшасыз төлем қабылдау комиссиялары қалай өзгерді
Жұманғариннің айтуынша, соңғы 7–10 жылда эквайринг комиссиялары 2,8–4,5%-дан 1,2–2,8%-ға дейін төмендеді. Ол мұны қолма-қол ақшасыз төлемдердің дамуымен және банктер арасындағы бәсекемен байланыстырады.
Тарифке бизнестің түрі, операцияның түрі және сатып алушының тауар ақысын қандай тәсілмен төлейтіні әсер етеді. Сондықтан көрсетілген аралық әр дүкен үшін комиссия бірдей дегенді білдірмейді.
Банк комиссиясына не кіреді
Эквайринг — бизнеске қолма-қол ақшасыз төлем қабылдауға мүмкіндік беретін банк қызметі. Сатып алушылар картамен, смартфонмен, QR-код арқылы немесе интернет арқылы есеп айырыса алады.
Өзге банктің картасымен төлегенде комиссияға банкаралық төлем — interchange кіреді. Бұған қоса, банктер POS-терминалдарды — төлем қабылдайтын құрылғыларды орнату мен оларға қызмет көрсетуге, цифрлық сервистер мен клиенттік жүйелердің жұмысына ақы төлейді. Жұманғарин тарифті шектеуге неге қарсы екенін түсіндіргенде осы шығындарды атады.
Банкаралық комиссия қалай төмендеді
2022 жылғы қазанда Ұлттық банк Visa, Mastercard және UnionPay компанияларымен interchange мөлшерін кезең-кезеңімен төмендетуге келісті. Жұманғарин келтірген деректерге сәйкес, жаппай қолданылатын карталар үшін шекті мөлшерлемелер былай өзгерді:
- Төмендетілгенге дейін — 1,8–2%.
- 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап — 1,5%.
- 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап — 1%.
1% шегі төлемнің банкаралық бөлігіне қатысты. Эквайринг үшін алынатын жалпы комиссия басқа талаптарға да байланысты.
0,5% комиссия қайда қолжетімді
Жұманғариннің айтуынша, Halyk Bank Halyk QR және банкаралық QR арқылы төлем қабылдағанда 0,5% комиссия ұсынады. Бұл — нақты төлем тәсілдеріне арналған тарифтің мысалы.
Вице-премьер атап өткендей, төлем қабылдау құнын төмендетуге банкаралық мобильді төлемдер жүйесі де көмектеседі. Онда банктер арасында QR арқылы төлем жасауға және телефон нөмірі бойынша ақша аударуға болады.
Ұлттық банк банктермен бірге жүйені дамытып, оның сервистерін шағын бизнеске қолжетімді ете береді.
Қарапайым тілмен: дүкен иесі нені тексеруі керек
Жұманғарин үй маңындағы дүкендер үшін комиссияны 0,5%-бен шектейтін ортақ талапқа қарсы шықты. Сонымен бірге ол Halyk Bank-тің QR арқылы төлем қабылдау шарттары арасында осындай мөлшерлемені атады.
Дүкеніңізге төлем қабылдау шарттарын таңдағанда картамен және QR арқылы төлеу комиссияларын салыстырыңыз. Өз бизнесіңіздің түріне және басқа банктерден келетін төлемдерге арналған тарифті нақтылаңыз: осы айырмашылықтар төлем қабылдау құнына әсер етеді.