Иллюстрация: ЖИ
Тараздағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің оқушылары Нұрсұлтан Серіков пен Шейхислам Нұрмұхамбетұлы аяқ қимылын қалпына келтіруге арналған ORKEN экзоскелетін әзірлеп жатыр. Олар құрылғыны 250 мың теңгеге сатуды жоспарлап отыр, бірақ сатылым әлі басталған жоқ (er10.kz). Команда пациенттерге оңалту орталығындағы курстан кейін жаттығуды үйде жалғастыруға көмектескісі келеді.
Не болды
Бұл идея Шейхисламның атасы ауырғаннан кейін туған. Орталықтағы жаттығулар оған көмектескен, алайда үйде жаттығуды тұрақты қолдау мен бақылаусыз орындауға тура келген. Осы жағдай оқушыларды үйде оңалтуға арналған құрылғы жасауға жетелеген.
Команда алғашқы прототипті өз қаражатына құрастырған. Оған шамамен 30–40 мың теңге жұмсалған. Нұрсұлтанның айтуынша, бұл үлгі жұмсақ экзоскелеттің жұмыс істеу қағидасын тексеруге көмектескен. Үлгіні Алматы мен Тараздағы оңалту орталықтарында сынап көрген, ал екінші нұсқасын мектеп зертханасында құрастырып жатыр.
ORKEN қалай жұмыс істейді
Құрылғы мата, белдіктер мен тростардан жасалған. Қозғалтқыштар мен электроника белге тағылатын шағын сөмкеге орналасқан, ал күш аяққа тростар арқылы беріледі. Әзірлеушілердің сипаттауынша, датчиктер бұлшықеттің ширығуы мен аяқтың бұрышын бақылап, құрылғының адамға қимылдауға көмектесуін қамтамасыз етеді.
Нұрсұлтан бағдарламалық бөлікке және оңалту орталықтарымен ынтымақтастыққа жауап береді. Шейхислам құрылымымен, электроникасымен және құрастырумен айналысады. Нұрсұлтанның айтуынша, міндеттерді осылай бөлісу прототипті жетілдірумен қатар серіктестермен бірге сынақтарға дайындалуға көмектеседі.
Бұл пациенттер үшін нені білдіреді
ORKEN — оңалту технологиялары саласындағы жобалардың бірі. Команда орталықтағы курсты аяқтағаннан кейін де оңалтуды жалғастыруы қажет пациенттер мен олардың отбасыларына көмектесуді көздейді. Жоба негізін қалаушылар құрылғыны сатумен қатар жалға беру мүмкіндігін де қарастырып отыр. Сонда пациенттерге оны бірден сатып алудың қажеті болмайды.
«Біз ORKEN-ді 250 мың теңгеге сатуды жоспарлап отырмыз», — деді Нұрсұлтан. Бұл — болашақтағы болжамды баға: әзірлеушілер технологияны әлі де жетілдіріп жатыр. Міндеттердің бірі — құрылғыны үйде өз бетінше киюге ыңғайлы ету.
Команда оңалту орталықтарын негізгі серіктестері ретінде қарастырады. Жоба негізін қалаушылар дәрігерлер арқылы пациенттерді ORKEN-мен таныстырып, курстан кейін жаттығуды жалғастыру үшін ұсынуды жоспарлап отыр.
Команданың алдағы жоспары қандай
Жоба NIS-инкубаторда дамып жатыр. Нұрсұлтанның айтуынша, команда жаттығулары бар әрі олардың орындалуын тексеретін қосымшаны қолданысқа енгізіп жатыр. Қосымшада ЖИ көмекшісі бар — бұл пациент сұрақ қоя алатын чат.
Нұрсұлтан келесі қадамдар авторлық құқықты рәсімдеу мен патент алу болатынын айтты. Мектептен кейін жобаның екі негізін қалаушы да университетке түсіп, ORKEN-мен жұмысты жалғастыруға ниетті. Нұрсұлтан бизнес немесе экономиканы, ал Шейхислам электротехниканы оқығысы келеді.
