Иллюстрация: ЖИ
Қазақстанда Ұлттық банк басқаратын БЖЗҚ зейнетақы активтері қыркүйекте 26,95 трлн теңгеден 26,63 трлн теңгеге дейін азайды. FINANCE.kz мұны теңгенің нығаюымен байланыстырады: жинақтың доллармен сақталған бөлігін ұлттық валютаға шаққанда құны төмендейді (t.me).
Не болды
БЖЗҚ — Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры. Қарастырылып отырған портфельдің шамамен 41%-ы долларлық құралдарға салынған. Сондықтан валюта бағамының өзгеруі зейнетақы активтерінің теңгемен есептелген құнына айтарлықтай әсер етеді.
Қыркүйекте теңге долларға шаққанда 4,6%-ға нығайды. Бағам осылай өзгергенде доллардағы бұрынғы соманың ұлттық валютадағы құны төмендейді. Мұны валюталық қайта бағалау деп атайды.
Жыл басынан бергі инвестициялық кіріс те азайды: тамыз қорытындысы бойынша 1,1 трлн теңге болса, кейін шамамен 800 млрд теңгеге түсті. Бұл — жыл басынан бері жиналған инвестиция нәтижесі: қыркүйектегі төмендеу бұған дейін алынған кірісті азайтты.
Бұл нені білдіреді
Валюталық қайта бағалау өздігінен портфельдегі доллардың жоғалғанын білдірмейді. Оның теңгемен есептелген құны, сонымен бірге жинақтың ақшалай бағасы өзгереді. Салымшылар үшін бұл зейнетақы жинағының кірістілігіне әсер етеді.
Бұл тетік екі бағытта да жұмыс істейді. Теңге әлсірегенде жинақтың валюталық бөлігінің ұлттық валютаға шаққандағы құны өседі. Ал теңге нығайғанда төмендейді. Сондықтан доллардағы бірдей соманың теңгемен есептелген құны әр айда әртүрлі болуы мүмкін.
Валюталық инвестициялар жинақты девальвациядан — теңге бағамының төмендеуінен қорғауға арналған. Мұндай қорғаныстың кері әсері теңге нығайғанда байқалады. Дегенмен жыл басынан бергі инвестиция нәтижесі оң күйінде қалды: қыркүйектегі төмендеу бұрын алынған кірісті азайтты.
