Фото: Danila Volkov / Pexels
Қазақстанда коммерциялық жүк көліктері, соның ішінде шетелдік жүк көліктері үшін ақылы жолмен жүру төлемін өзгерту талқыланып жатыр; нақты тарифтер әзірге жоқ. Жұмыс тобының алғашқы отырысында жеке жеңіл көліктерге қатысты ұсыныстар қаралған жоқ, деп хабарлайды үкімет (kursiv.media). Ұсыныстар арасында жылдық абонементтер, жол жабынына түсетін жүктемеге қарай ақы алу және қазақстандық тасымалдаушыларға бөлек шарттар белгілеу бар. Негізгі ұсыныстарды қарашаның соңына дейін дайындау тапсырылды.
Кімдердің жол ақысын өзгерту ұсынылды
Вице-премьер Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен жұмыс тобының отырысында басты назар коммерциялық жүк көліктеріне аударылды. Талқылау қазақстандық тасымалдаушыларды да, шетелдік тасымалдаушыларды да қамтиды: үкімет жолдарды күтіп ұстауға және жөндеуге қосымша қаражат іздеп жатыр.
Қазір бұл шығындар әлі де бюджеттен өтеліп келеді. Жұманғарин мақсатты былай түсіндірді: «Жол инфрақұрылымы өзін күтіп ұстауға қажет қаражатты өзі қамтамасыз ететін жүйе құру керек».
Ұсыныстар жеке жеңіл көліктерге әсер ете ме
Алғашқы отырыста жеке жеңіл көліктерге қатысты ұсыныстар қаралған жоқ. Вице-премьер алдағы жұмыста жеке жеңіл көліктерді қозғамай, негізгі назарды коммерциялық жүк көліктеріне аударуды тапсырды.
Топ жұмысының бағыты осылай белгіленді. Төлемнің жаңа шарттарын әлі дайындап, мемлекеттік органдармен, салалық қауымдастықтармен және бизнеспен талқылау қажет.
Жүк көлігінің тарифі неге байланысты болуы мүмкін
Логистика және көлік сарапшысы Болатбек Нажметдинұлы тарифті көліктің экологиялық класына, шығарындыларына және жол жабынына түсіретін жүктемесіне қарай белгілеу мүмкіндігін зерттеуді ұсынды. Бұл ұсыныс бойынша салмағы ауыр, шығарындылары көп жүк көлігі көбірек төлейді.
Сақтандыру саласындағы тәуелсіз сарапшы Айгерим Карабыйыкоглу тарифтерді өңірлік деңгейге жақындату мүмкіндігін зерттеуді ұсынды. Сонымен қатар ол қазақстандық тасымалдаушыларға бөлек шарттар қарастыруды ұсынды.
Оның тағы бір идеясы — шетелдік жүк көліктерін Қазақстанға кірген кезде сақтандыру. Сарапшының пікірінше, мұндай тетік жол жөндеуге қаражат тартудың бір көзі бола алады. Бұл — талқылауға ұсынылған идея.
Тасымалдаушылар жол ақысын қалай үнемдей алады
«ҚазАвтоЖол» бизнес-талдаушысы Фархад Нуркамалов көлік компанияларына жылдық абонементтер енгізуді ұсынды. Тасымалдаушы жүруді жоспарлаған шақырымдары үшін алдын ала төлеп, көп жол жүргенде қаражат үнемдей алады.
Оның айтуынша, бұл тәсіл қарызды азайтып, төлемдердің жиналуын арттыруға да көмектеседі. Қанша қаражат үнемдеуге болатыны және абонементтердің құны әзірге анықталған жоқ: алғашқы отырысқа қатысушылар тек идеяларын ұсынды.
Төлемді қалай бақылау ұсынылды және мерзімі қандай
Қатысушылар жүк көліктерінің қозғалысын, соның ішінде ақылы жол учаскелерінен өтуін бақылау үшін цифрлық құралдарды кеңірек қолдануды ұсынды. Мақсат — төлемнен жалтару жағдайларын азайту.
Негізгі ұсыныстар қарашаның соңына дейін дайындалып, жұмыс тобының келесі отырысында ұсынылуы тиіс. Жұманғарин оларды дайындау кезінде тасымалдаушылардың мүддесін ескеріп, жолдарды күтіп ұстау шығындарын әділ бөлуді тапсырды.
Бұдан бөлек, Қазақстанда 2027–2029 жылдары ақылы жолдардағы тарифтерді көтеру жыл сайын жоспарланып отыр.
Қарапайым тілмен айтқанда
Коммерциялық тасымалдаушылар үшін төлемнің бірнеше нұсқасы талқыланып жатыр, бірақ жаңа тарифтер әзірге жоқ. Тасымал шығындарын жоспарлап жүрсеңіз, келесі отырыстың нәтижесін қадағалаңыз: негізгі ұсыныстар қарашаның соңына дейін таныстырылуы тиіс. Топтың қазіргі ұсыныстары жеке жеңіл көлік иелеріне қатысты емес.
