Фото: Citix
2026 жылғы 7 қаңтардан бері қазақстандық Citix компаниясын жаңа бас директор Гоцца Олигова басқарады. Citix-ті 2019 жылдан бері басқарған негізін қалаушы Яна Шойбекова күнделікті басқарудан кетіп, акционер болып қалды. Citix Алматы мен Астанаға арналған ақылды көше экрандарын жасайды, Түркия мен Таяу Шығыс нарығына шықты және Тим Дрейперден $1 млн алды. Компания туралы белгілі деректерді жинадық.
Citix-тің жаңа CEO-сы кім
Гоцца Олигова маркетинг, жарнама және басқару жөніндегі кеңес беру саласында 23 жылдан астам жұмыс істеп келеді, деп хабарлайды Digital Business. Бұған дейін ол жаһандық корпорацияның коммерциялық бөлімін басқарған. 2016–2025 жылдары қазақстандық 50-ден астам компанияға, соның ішінде Citix-тің өзіне де кеңес берген.
Компанияның мәліметінше, басшының ауысуы жаңа стратегияға байланысты: өсімді бақылауда ұстау, Smart City мен цифрлық жарнаманы дамыту. Яна Шойбекова акционер ретінде стратегиялық мәселелермен айналысады.
Citix қалай құрылды: $30 млн қарыздан басталған жол
Компанияның тарихы 2016 жылы Яна Шойбекованың тобы Billboard Video-ға қаржы салған кезден басталды. 2019 жылғы сәуірде компания Tan Media Group-пен бірігіп, Арманжан Байтасов акционер болды. Forbes Kazakhstan мәліметінше, жаңа команда бизнесті $30 млн қарызымен қабылдап, сол жылдың соңына дейін қарызды жапқан.
Бұрынғы бизнестен 50 ескірген жарнама құрылғысы қалған. 2024 жылғы маусымға қарай Алматы мен Астанада олардың саны 145-ке жетті. Олардың ішінде Jumbo және Arbat Excello үлкен экрандары да бар.
Citix смартбордтары не істей алады
Смартборд — датчиктер мен қалалық сервистер орнатылған көше экраны. Citix-тің бірнеше өнімі бар:
- TomTom — көлік ағынын басқаруға көмектесетін жол бойындағы экран;
- Jerry — сымсыз қуаттау мүмкіндігі, тегін Wi-Fi және шұғыл көмек шақыру түймесі бар жаяу жүргіншілерге арналған экран, Алматыдағы Панфилов көшесінде тұр;
- Shark — Алматының цифрлық егізін жасау үшін қала туралы дерек жинайтын, такси төбесіне орнатылған датчиктер;
- Citix Panel — бүкіл желіні басқаруға арналған бағдарлама.
Экрандар эфир уақытының 20%-ын қалалық және мемлекеттік контентті тегін көрсетуге бөледі. Жабдық шамамен бес жыл қызмет етеді, компьютерлер мен роутерлерді бір жарым-екі жыл сайын ауыстырады. Forbes Kazakhstan мәліметінше, компания әзірлеуге жылына шамамен $3 млн жұмсайды.
Citix қанша табыс табады
Digital Business келтірген Freedom Holding деректеріне сай, Citix-тің 2023 жылғы түсімі 5,6 млрд теңге болуы тиіс еді. Бұл 2022 жылмен салыстырғанда 86%-ға көп әрі жоспардан 1 млрд теңгеге жоғары. 2023 жылы Citix Қазақстанның сыртқы жарнама нарығында екінші орынға шықты. Kantar бағалауынша, 2023 жылы бұл нарықтың жалпы көлемі 28 млрд теңгеге жуықтаған.
Компанияның мәліметінше, 2023 жылы Citix-тің 300-ден астам тікелей клиенті болып, 1000-нан астам жарнама науқанын өткізген. Арнайы жобалар саны 126-ға жетті, ал бір жыл бұрын небәрі 6 болған.
Инвестициялар: Турлов, облигациялар және Дрейпер
Forbes Kazakhstan мәліметінше, 2019–2020 жылдардан бері Citix-ке қайта инвестицияланған пайданы қосқанда $50 млн-нан астам қаржы салынған. 2022 жылдың басында Тимур Турлов компанияның 30%-ын сатып алды. 2023 жылы Citix облигациялар арқылы $10 млн тартып, Quantum стартапының 49%-ын сатып алды.
Тим Дрейпер Citix-ке $1 млн салды, мәміле кезінде компания $98 млн-ға бағаланды. Бұл мәміле туралы толығырақ Тим Дрейпердің инвестициясы туралы материалда жазылған.
Citix шетелде: Стамбұл, Дубай және Оман
2022 жылы Citix Стамбұлда 50 смартборд орнатып, түркиялық сыртқы жарнама операторы Simurg Mecra-мен келісімшарт жасасты. Мақсат — Түркияда шамамен 100 экран орнату. Сол жылы компания Дубайда өкілдігін ашып, БАӘ мен Сауд Арабиясында пилоттық жобаларды іске қосты, ал Оманда Al Hajiri холдингімен меморандумға қол қойды. Өнімге Нью-Йорк мэриясы да қызығушылық танытқан.
Яна Шойбекова We Project-ке берген сұхбатында шетелге шығудан алған басты сабағын былай тұжырымдады: «халықаралық нарықтарға шыққанда ең бастысы — серіктес таңдау». Серіктес таңдаудағы қателік ақшадан, одан да көбірек уақыттан айырады.
Алда не күтіп тұр
Citix 2025 жылға қатысты жаңа сандарды жарияламады: түсімі де, экрандар саны да белгісіз. Жаңа CEO күнделікті жұмыстың тиімділігін арттырып, қалалар мен жарнама нарығына арналған өнімдерді кеңінен таратуы керек.
Компания туралы толығырақ Startup Radar-дағы Citix парақшасынан және Яна Шойбекова туралы материалдан оқуға болады. Қалай ойлайсыз, смартбордтар Қазақстан қалаларының үйреншікті бөлігіне айнала ма?
Дереккөздер: Digital Business (21.01.2026, 12.12.2023), Forbes Kazakhstan (08.06.2024), We Project (28.03.2024).
Startup Radar: Citix
