Фото: Digital Business, соцсети героев
Алпамыс Макажан 18 жаста, оның коды ашық Soup жобасы $2 млн инвестиция тартты. Digital Business соңғы екі күнде IT-дегі жас қазақстандықтар туралы осындай үш оқиға жазды. Қалған екі кейіпкер 19 және 20 жаста.
Макажан: кәдімгі ноутбукпен нейрожелілерді оқытуға $2 млн
Алпамыс Макажан Astana IT University-де оқиды және Digital Business басылымының «20-ға дейінгі 20: Қазақстанның жаңа буын көшбасшылары» рейтингіне енген. Ол Soup жобасын 2026 жылы Рафик Мамедовпен бірге іске қосты.
Soup ЖИ модельдерін қосымша оқытуға арналған ашық құрал ұсынады. Қосымша оқыту (post-training) кезінде дайын нейрожеліні нақты бір міндетке бейімдейді: қажет стильде жауап беруге, заң құжаттарын талдауға немесе салалық терминдерді түсінуге үйретеді. Әдетте бұл үшін қуатты видеокарталары бар серверлерді жалға алады. ЖИ-мен жұмыс істейтін шағын командалар қаражатының едәуір бөлігін осыған жұмсайды. Жапонияның GIGAZINE басылымының мәліметінше, Soup 8 миллиард параметрі бар модельді жады 4 ГБ видеокартада, яғни кәдімгі ноутбукта қосымша оқытуға мүмкіндік береді.
Жобаның коды GitHub-та ашық тұр. Үш айда жоба шамамен 10 мың жұлдызша жинады, оны әзірлеуге әлемнің түкпір-түкпірінен 190-нан астам бағдарламашы қатысты. Коды ашық жоба үшін бұл жоғары көрсеткіш саналады: жұлдызшаны жобаны пайдалы деп санайтын әзірлеушілер қояды.
Кім қаржы салды және компания қаншаға бағаланды
$2 млн инвестиция тарту раундын Bitfury басқарды. Бұл технологиялық компания жұмысын майнингке арналған жабдықтардан бастаған, ал қазір ЖИ инфрақұрылымына қаржы салады. Инвесторлар арасында Zoom-ға алғаш қаржы салған әрі Canva-ның алғашқы инвесторларының бірі болған Билл Тай бар. Компания $10 млн-ға бағаланды.
Soup әзірге табыс таппайды: жоба тегін, ал инвесторлар оның айналасына жиналған әзірлеушілер қауымдастығына сенім артып отыр. Қаражат командаға жұмсалады: оның құрамын 10 адамнан 20 адамға дейін ұлғайту жоспарланған, қызметкерлердің бір бөлігі Кремний алқабына көшеді.
Сайлаукан: мұнай мен астық саудасына арналған ЖИ агенттері
Шахназар Сайлаукан 20 жаста, Павлодардан. Ол АҚШ-та Entrepreneurs First пен Transpose Platform-нан $250 мың инвестиция тартқан Rixt.ai стартабының негізін қалаушылардың бірі. Лондондағы Entrepreneurs First қоры техниканы жетік білетін мықты құрылтайшыларды ең бастапқы кезеңде, көбіне өнім пайда болмай тұрып іздейді.
Rixt.ai металл, мұнай, газ және астық сияқты шикізат саудасына арналған ЖИ агенттерін жасайды. Шикізат саудасында қолмен істейтін жұмыс көп: жеткізушіні табу, бағаны салыстыру, құжаттарды дайындау, тауардың жөнелтілуін қадағалау. ЖИ агенті осы жұмыстың бір бөлігін атқарады, ал трейдер нәтижесін тексеріп, шешім қабылдайды.
Саржигитов: мәнерлеп сырғанаудан қазақстандық «бірмүйізге» дейін
Алпамыс Саржигитов 19 жаста, Ақтөбеден. Жеті жасынан мәнерлеп сырғанаумен айналысып, 16 жасында спорт шеберлігіне кандидат атанған. Денсаулығына байланысты спорттан кетіп, бағдарламалауға кіріскен.
Қазір ол Higgsfield-тегі ең жас инженер. Негізін қазақстандықтар қалаған бұл компания ЖИ көмегімен видео жасайтын сервис әзірлейді. 2026 жылғы тамызда компания $5,4 млрд-қа бағаланды. Одан сегіз ай бұрынғы бағасы $1,3 млрд болған.
18, 19, 20
Үш бөлек оқиға: ашық код, шикізат саудасы және видео жасайтын ЖИ. Үшеуінің жасы шамалас әрі бәрі алғашқы күннен әлемдік нарыққа жұмыс істейді. Макажан GitHub-та қауымдастық жинап жатыр, Сайлаукан АҚШ-та қаржы тартып жүр, Саржигитов сервисін бүкіл әлем қолданатын компанияда код жазады.
Бұл кездейсоқтық па, әлде Қазақстанның IT саласында шынымен жаңа буын өсіп келе ме? Бұл тізімге тағы кімді қосуға болатынын жазыңыздар.
Дереккөздер: Digital Business (2026 жылғы 9 және 10 қараша), GIGAZINE.
