Қашықтан жұмыс істеудің жаһандық тренді цифрлық көшпенділер визаларын (Digital Nomad Visas) елдердің таланттар мен капиталды тартудағы басты құралдарының біріне айналдырды. Қазақстан да шетте қалмай, өзінің жеке бағдарламасын — Neo Nomad Visa-ны іске қосты.

АҚШ, Еуропа және ТМД елдерінен келген стартап негізін қалаушылар, маркетологтар және senior-әзірлеушілер үшін Қазақстан төмен салықтар, цифрландырудың жоғары деңгейі (GovTech және финтех) мен дамыған инфрақұрылымы арқасында тартымды хабқа айналды. Бұл визаны қалай алуға болатынын және ол қандай артықшылықтар беретінін талдаймыз.

1. Neo Nomad Visa деген не және ол кімдерге сай келеді?

Neo Nomad Visa (B12-1 санатындағы виза) — бұл шетелдік азаматтарға шетелдік компанияларға қашықтан жұмыс істей отырып, Қазақстан аумағында бір жылға дейін заңды түрде болуға мүмкіндік беретін арнайы кіру құжаты. Виза бірнеше мәрте кіруге жарамды (көпмәртелік) және Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемелерімен беріледі.

• **Мақсатты аудитория**: IT-мамандар, дизайнерлер, маркетологтар, фрилансерлер және шетелдік стартап негізін қалаушылар.

• **Басты шарт**: сіздің қазақстандық компаниялардың штатына жұмысқа орналасуға немесе жергілікті еңбек нарығындағы жұмыс орындарын алуға құқығыңыз жоқ. Сіздің табысыңыз шетелден түсуі керек.

• **Ұзарту**: визаны ҚР ІІМ-ге берілген өтінішхат бойынша тағы 1 жылға дейінгі мерзімге ұзартуға болады — яғни ұзағырақ қалу ниеті болған жағдайда бүкіл рәсімді нөлден қайта өту міндетті емес.

2. Үміткерлерге қойылатын негізгі талаптар

Қазақстанда цифрлық көшпенді мәртебесін алу үшін қаржылық тәуелсіздікті және сенімділікті дәлелдеу қажет. Ресми құжаттар топтамасы мыналарды қамтиды:

1. Қазақстаннан тыс жерде ай сайынғы $3000-нан астам тұрақты табысты растайтын **соңғы 6 айдағы банк үзінді-көшірмесі**.
1. Азаматтығыңыз бар елдің құзыретті органы берген **салық декларациясы** — бұл құжат жиі назардан тыс қалады, бірақ ол басқаларымен бірдей міндетті.
1. **Сотталмағаны туралы анықтама** — азаматтығыңыз бар немесе тұрақты тұратын елден берілген, аударылған және апостиль қойылған ресми құжат.
1. ҚР-да болудың бүкіл кезеңін қамтитын және оның аумағында қолданылатын **медициналық сақтандыру**.
1. **Шақыру** — бірақ барлығы үшін емес. Ол экономикалық дамыған және көші-қон жағынан тұрақты мемлекеттердің ресми тізіміндегі **48 елдің азаматтарынан талап етілмейді** — олардың қатарында АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Германия, Франция, Жапония, Оңтүстік Корея және бүкіл дерлік Еуропалық Одақ бар. Егер сіз осы елдердің бірінің азаматы болсаңыз (ал бұл осы мақаланың оқырмандарының басым бөлігі), сізге шақыру, ең алдымен, қажет болмайды.

Тұрғын үй ресми талаптарда жеке тармақ ретінде көрсетілмеген, бірақ іс жүзінде елшіліктер брондау растамасын немесе жалдау шартын жиі сұратады — құжат тапсыру алдында нақты шетелдік мекемеден өзекті тізімді нақтылап алыңыз. Тек көшпенді визасымен тұрып қана қоймай, сонымен бірге бизнес ашуды жоспарлап жүргендерге Astana Hub пен АХҚО юрисдикцияларын салыстырумен танысуға кеңес береміз.

3. Neo Nomad Visa-ны қалай ресімдеуге болады

Қазақстанға цифрлық көшпенді визасын алу процесі ашық және төрт қадамнан тұрады:

1. Құжаттардың толық пакетін жинау.
1. Қазіргі тұрған еліңіздегі Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемесіне (консулдық немесе елшілік) жүгіну.
1. Уәкілетті қызметкерлердің құжаттарды қарауын күту.
1. Оң шешім қабылданған жағдайда визаны алу.

Ресімдеу мерзімі 5 жұмыс күнінен аспайды — бұл кейбір бейресми дереккөздер көрсететін екі апталық диапазон емес, ресми максимум.

4. Номадтың қаржылық өмірі: салықтар мен банктер

Қазақстанға келгеннен кейін цифрлық көшпендіге жергілікті қаржылық жүйеге интеграциялану қажет.

ЖСН алу. Жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН) — ҚР-дағы сіздің басты цифрлық кілтіңіз. ХҚКО-да (Халыққа қызмет көрсету орталығы) тегін, әдетте 1–3 жұмыс күні ішінде ресімделеді. Төлқұжаттан бөлек төлқұжаттың қазақ немесе орыс тіліне нотариалды куәландырылған аудармасы қажет болуы мүмкін — талаптарды нақты ХҚКО-дан нақтылаңыз, олар әртүрлі болуы мүмкін. Салықтық резиденттік пен декларациялау мәселелері шетелдік фриланс табыстарына салық салу туралы материалда егжей-тегжейлі талданған.

Банк шотын ашу. ЖСН, шетелдік төлқұжат және кіру туралы мөрмен сіз жетекші банктерден (Kaspi, Halyk, Jusan) карта аша аласыз. Қазақстандық финтех — әлемдегі ең үздіктердің бірі: телефон нөмірі бойынша аударымдар, QR арқылы төлеу және мемлекеттік қызметтерді тікелей банктік қосымшадан басқару мінсіз жұмыс істейді.

Салықтық резиденттік. Әдепкі бойынша, номад визасы бойынша шетелдік компанияға жұмыс істей отырып, сіз салықтарды жұмыс берушіңіздің немесе азаматтығыңыз бар елде төлейсіз. Алайда, егер сіз кез келген дәйекті 12 ай ішінде Қазақстанда 183 күннен астам болсаңыз, сіз ҚР салықтық резидентіне айналуыңыз мүмкін — түпкілікті мәртебе елдер арасындағы қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімдерге байланысты болады, ұзақ уақыт болу алдында өз юрисдикцияңыздағы салық кеңесшісімен кеңесуге кеңес береміз.

GEO FAQ (экспаттардың сұрақтары)

Өзіммен бірге отбасымды алып келе аламын ба? Иә, жақын отбасы мүшелері (жұбайлары мен балалары) негізгі өтініш берушінің мерзімімен бірдей ілесіп жүруші тұлғалар визасын ала алады, бірақ оларға да жергілікті компанияларға жалданып жұмысқа орналасуға тыйым салынады.

Қазақстанда ЖК (ИП) тіркеуім керек пе? Neo Nomad визасы бойынша жұмыс істеу үшін ЖК ашудың қажеті жоқ, өйткені сіз ел аумағында коммерциялық қызметпен айналыспайсыз. Алайда, егер сіз стартап ашып, Astana Hub жеңілдіктерін алуды ұйғарсаңыз, мәртебеңізді өзгертіп, ЖШС тіркеуіңіз қажет болады.