**Қысқаша мазмұны:** Сахнаға шығуға бес минут қалды. Тапсырыста — музыкант бұрын-соңды естімеген ән. Рамиль Капушев ChatGPT-ден аккордтар торын жасап беруді сұрайды, оны алады да, ойнауға кетеді. Оның жұмысында жасанды интеллект — бәсекелес емес, шұғыл және күнделікті тапсырмаларға арналған ассистент. Рамиль Капушев 35 жаста. Ол астаналық Sana Sezim, ПИÓНЫ cover band және Hola live band топтарында ойнайды…
—
Сахнаға шығуға бес минут қалды. Тапсырыста — музыкант бұрын-соңды естімеген ән. Рамиль Капушев ChatGPT-ден аккордтар торын жасап беруді сұрайды, оны алады да, ойнауға кетеді. Оның жұмысында жасанды интеллект — бәсекелес емес, шұғыл және күнделікті тапсырмаларға арналған ассистент.
Рамиль Капушев 35 жаста. Ол астаналық Sana Sezim, ПИÓНЫ cover band және Hola live band топтарында ойнайды, сессиялық музыкант болып жұмыс істейді, тректерді қашықтан өңдейді және музыка теориясынан сабақ береді.
Капушевтің сөзінше, нейрожелілер оның табысын азайтқан жоқ. Табысқа жанды дауыстағы өнер көрсетулер үшін кәдімгі бәсекелестік, сондай-ақ музыканттың қалай ойнайтыны, өзін қалай көрсететіні және қалай келісім жасайтыны әлдеқайда қатты әсер етеді. Оның бағалауынша, Астанада бір өнер көрсету үшін музыканттың орташа қаламақысы шамамен 70 мың теңгені құрайды. Салыстыру үшін: авторлық жобаның 17 трегі үш жыл ішінде бүкіл топқа шамамен 100 мың теңге әкелген.
ChatGPT аккордтарды бес минутта береді — бәрібір өзің ойнауың керек
— Сахнаға шығар алдында ЖИ саған қандай жағдайларда қажет болады?
Мәтіндік ассистенттердің ішінен мен ChatGPT мен Gemini-ді қолданамын. Кейде бес минуттан кейін бұрын ешқашан естімеген композицияны ойнау керек болады. Сұраныс жазасың: табулатураны немесе аккордтар торын құрастыр деп. Ассистент қарапайым гармонияны немесе джаз форматындағы нұсқаны жазып бере алады. Әнді нөлден бастап талдауға уақыт болмаған кезде, бұл өте қатты көмектеседі.
Кейде қонақ: «Анау кинодағы кейіпкер көшеде келе жатқандағы әнді орындаңызшы» деп сұрайды. Мұндай сипаттама бойынша чат нұсқаларды ұсынады, сен мәліметтерді нақтылайсың және нені іздеу керектігін түсінесің.
Сондай-ақ ол вокалистерге көмектеседі. Жарнамасыз мәтінді жылдам табуға немесе шетелдік әннің айтылуын орыс әріптерімен жазып алуға болады. Бұрын әрбір сөз тіркесін тыңдап, қолмен жазуға тура келетін. Енді бұл күнделікті жұмыс бірнеше минутты алады.
Suno — дайын трек емес, қарындашпен салынған нобай
— Музыкалық генераторлар да жұмыстың бір бөлігіне айналды ма?
Suno мен Moises қолданамын. Suno идеяны сырттан тез тыңдау қажет болғанда ыңғайлы: бағыт бересің, шамамен мәтін қосасың және демо аласың. Мен үшін бұл түпкілікті нәтиже емес, қарындашпен салынған нобай.
Менің тәжірибем бойынша, мұндай жобада қарқын мен тоналдылық құбылып тұруы мүмкін, ал аспаптар бір-бірімен үйлеспей қалады. Бірде мен өңдеу үшін жасалған жобаны тартып алдым, оны ретке келтіруге ұзақ тырыстым, соңында бәрін өшіріп, жанды аспаптармен жазып шықтым.
Бірақ алғашқы көмекші ретінде Suno өте пайдалы. Мысалы, сен барабандарды, вокалды, гитара мен басты жаздың, ал бірнеше жерде фортепиано партиясы қажет. Егер жаныңда пианист болмаса, генератор әртүрлі нұсқаларды көріп, ненің жұмыс істейтінін түсінуге көмектеседі. Бұл уақыт пен ақшаны үнемдейді, бірақ соңғы шешімді бәрібір музыкант қабылдайды.
ЖИ бір апталық жұмысты бір күнге дейін қысқартады
— Нейрожелілер қай жерде уақытты ең көп үнемдейді?
Moises дайын жазбаны партияларға бөледі: вокал, барабандар, бас, гитара, пернелі аспаптар. Қарқын мен аккордтарды анықтауға, тоналдылықты өзгертуге, бэк-вокалды немесе жеке аспапты естуге болады. Музыканттар бұл тректерді әндерді үйрену, плейбэктерді жинау және диджейлік сеттер үшін сэмплдер алу мақсатында пайдаланады.
Бұл әсіресе бастапқы жазбалары мен ноталары сақталмаған ескі әндерге көмектеседі. Аман қалған жазба арқылы партияларды бөліп алып, аранжировканың логикасын қалпына келтіруге болады. Сөз студиялық жобаны бір батырмамен қайтару туралы емес, материалды тезірек қалпына келтіріп, жұмысты жалғастыру туралы болып отыр.
Бұрын менде бір апта уақыт алатын жұмысты қазір бір күнде, кейде бір сағатта жасауға болады. Мұның бәрі жобаның күрделілігіне байланысты.
— Бұл музыка өндірісінде адамның бұдан былай қажеті жоқ дегенді білдіре ме?
Жоқ. Нейрожелілер адамдарды алып тастаған жоқ, тек күнделікті күйбеңді азайтты. Аранжировщик пен дыбыс режиссері бәрібір дәлсіздіктерді түзетеді, материалды тыңдайды және шешім қабылдайды. Жанды өнер көрсету кезінде де нейрожелі орындаушыны алмастыра алмайды.
ЖИ табыс табуға кедергі келтірмейді — бәсекелестік көбірек кедергі
— Жасанды түрде жасалған музыка сіздерден тыңдармандар мен ақшаны тартып алып жатыр ма?
Менің табысыма ол әсер еткен жоқ: көбейген де, азайған да жоқ. Негізгі ақша бәрібір жанды дауыстағы концерттерден келеді. Сондықтан жұмыс істейтін музыкант үшін кәдімгі бәсекелестік әлдеқайда сезіледі — айналаңда қанша мықты ұжым бар, сен қалай ойнайсың, өзіңді қалай көрсетесің және келісімді қалай жасай аласың.
Астанада музыканттар барларда, клубтарда, дәмханаларда және банкеттерде өнер көрсетеді. Тіпті ерекше тапсырыстар да болады: мен моншада, тура бу бөлмесінің ішінде және жаттығу залында да ойнадым. Неғұрлым қызықты ойнап, материалды жақсы ұсынсаң, соғұрлым көп табыс таба аласың.
Менің табысым тек концерттерден ғана тұрмайды. Гитара, бас-гитара және пернелі аспаптарда партияларды жазу, оқыту, өңдеу, алаңдарда дыбыспен жұмыс істеу, аранжировка жасау және плейбэктер дайындау бар. Бірақ жанды өнер көрсетулер негіз болып қала береді. Музыканттардың жағдайы ұқсас, алайда түпкілікті сома келісімге қатты байланысты. Орта есеппен бір өнер көрсету үшін музыкант шамамен 70 мың теңге алады.
17 трек үш жыл ішінде топқа шамамен 100 мың теңге әкелді
— Стримингтердегі сіздердің авторлық музыкаларыңызбен не болып жатыр?
Tungiyq альбомына 14 трек кірді, ал қазір ірі алаңдарда жобаның барлығы 17 композициясы бар. Тыңдалымдардың нақты санын мен әзірге айта алмаймын — статистиканы мен қадағаламаймын.
Үш жыл ішінде бүкіл топтың табысы шамамен 100 мың теңгені құрады. Бұл комиссиялардан, сессияларға жұмсалған шығындардан және басқа ұсталымдардан кейінгі сома. Музыканттар бұл ақшаға күн көрмейді — біз үшін стримингтер көбіне статистиканы көрсетеді, ал біз табысты концерттерден табамыз.
Алғашқы альбомды біз өзіміз жаздық: әрбір дыбыс пен әр партияны өз қолымызбен орындап, дыбыстық карта арқылы компьютерге жаздық. Сыртқы мамандардың жұмысына ақы төлеген жоқпыз, бірақ бөлмені жалға алу, логистика және тамақтану шығындары болды. Сондықтан альбом мүлдем тегін шықты деу дұрыс болмас еді.
Алдымен дистрибуциямен алматылық õzen лейблі айналысты, содан кейін жоба шымкенттік AG Records-қа өтті. Қазір біз әртүрлі мамандарды да тартамыз: жаңа құлақ топ қатысушыларының өз материалынан естімей қалған нәрселерін байқауға көмектеседі.
Генерацияланған музыка — фастфуд, сахнадағы бәсекелес емес
— Нейрожелімен толық жасалған музыкаға көзқарасың қандай?
Оған ұрсу — фастфудқа ұрысқанмен бірдей. Жылдам өнім пайда болды, ол біреуге ұнайды және нақты қажеттілікті жабады. Бірақ жылдам музыка жанды музыканы жоққа шығармайды — донер үй тағамын жоққа шығармайтыны сияқты.
Маған басқасы қызық болар еді: егер адам музыканы сахнада тікелей нейрожелімен жасап, процесті нақты уақытта көрсетсе, бұл нағыз шоуға айналуы мүмкін. Бірақ бес минутта жасалған жазба мен жанды концерт — бәрібір екі бөлек өнім.
Қосымша оқуға: Сондай-ақ оқыңыз: Дыбыс режиссері Димаш Тоқмырза: «дайын ән» құны неліктен екі есе арзандады және ЖИ тректерге қалай әсер етуде.
Алдымен барабандар, содан кейін нейрожелілер
— Музыкамен айналысқысы келетін адам қай ЖИ құралдарынан бастағаны жөн?
Қолға түскенінен. Бірақ қатар нақты аспапты — тым болмаса гитараны немесе барабандарды алу керек.
— Қайсысы маңыздырақ: барабанда ойнауды үйрену ме, әлде жасанды интеллектті меңгеру ме?
Барабандар пайдалырақ. Содан кейін ғана ЖИ-ді қосуға болады: сол кезде сен оның нақты не істегенін және қай жерде қателескенін түсінесің. Жасанды интеллект те жалқау — қисық жазып қоюы мүмкін. Музыкалық базасыз сен тіпті қатені байқамайсың.
Капушевтің жұмысында ЖИ сахнаның артында қалады: аккордтарды іздейді, жазбаларды талдайды және идеяны тексеруге көмектеседі. Сахнада бәрін бұрынғысынша адам шешеді — қалай ойнайтыны, өзін қалай ұсынатыны және қалай келісетіні. Нейрожелі музыкантқа уақыт ұтып беруі мүмкін, бірақ сахнадағы орынды бәрібір бәсекелестікте жеңіп алуға тура келеді.
