29 тамызда Nazarbayev University алаңында Сан-Францискода өтетін Startup World Cup жаһандық финалында Қазақстанның атынан қатысатын стартап анықталды. Ол — биомеханиканы талдауға арналған сенсорлық ұлтарақтар әзірлейтін Mirai Tech атты DeepTech-жобасы.

Бұл — Pegasus Tech Ventures байқауының Қазақстанда алғаш рет жеке өңірлік іріктеу кезеңін өткізуі. Іріктеуді Тұрақты инновациялар және технологиялар қоры (SITF) ұйымдастырды, серіктестері — NU Impact Foundation және NU Science Park (qyzyq.kz, nu.edu.kz).

Mirai Tech немен айналысады

Өнім Mirai Gait деп аталады — бұл жүріс туралы деректерді нақты уақыт режимінде жинайтын және талдайтын биомеханикалық сенсорлық ұлтарақтар (the-tech.kz).

Негізгі инженерлік ерекшелігі — сенсорлар батареясыз жұмыс істейді: олар электр энергиясын адамның қозғалысының өзінен өндіреді. Бұл идея стартаптың тең құрылтайшысы, Nazarbayev University ассистент-профессоры Гүлнұр Қалимұлдина зертханада жүргізген материалдарды зерттеу жұмыстарынан туындаған; кейінірек команда датчиктердің сигналы жүріс пен салмақтың түсуіне байланысты өзгеретінін байқаған (qyzyq.kz, nu.edu.kz).

Қолданбалы маңызы — реабилитологтар, дәрігерлер мен бапкерлер үшін қымбат зертханалық жабдықты алмастыру. Astana Hub деректері бойынша, технология Астананың тоғыз клиникасында және бірнеше спорт орталықтарында сынақтан өткізілді (qyzyq.kz). 2025 жылдың желтоқсанында Қалимұлдина компанияның технологияны ықшамдауға және футбол мен баскетбол нарықтарына шығу үшін $500 мың көлеміндегі раунд тарту үстінде екенін хабарлаған (digitalbusiness.kz).

«$1 000 000 жүлдесі» — бұл ақшалай сыйлық емес

Мұнда жергілікті басылымдарда жиі назардан тыс қалатын маңызды деталь бар.

Жаһандық финалдың бас жүлдесі — төлем де, қайтарымсыз грант та емес. Байқаудың өз ережелері бойынша, бұл — $1 млн көлеміндегі инвестиция, ол соңғы раундтың бағалауы бойынша компаниядағы үлеске айырбастау немесе айырбасталатын қарыз (convertible note) түрінде рәсімделеді — бұл стартаптың кезеңіне және тартылған қаржы көлеміне байланысты (startupworldcup.io).

Бұл сыйлық емес. Бұл — инвестициялық мәміле.

Айырмашылығы түбегейлі: Сан-Францискодағы жеңіс «миллион алу» дегенді емес, «Кремний алқабының қорынан әлі талқыланатын шарттармен раундқа оффер алуды» білдіреді.

Неліктен $20 мыңдық тревел-грант — ұсақ-түйек емес

Ұйымдастырушылар Mirai Tech жолдамамен бірге сапардың ұйымдастыру шығындарына JAS Ventures қорынан $20 мың көлемінде тревел-грант алғанын хабарлады. Бұл сома миллионның қасында қарапайым көрінгенімен, ол нақты шығындарды жабады.

Startup World Cup өңірлік кезең жеңімпаздарына финалдың өзіне және нетворкинг-кешіне тегін билеттер береді, бірақ Кремний алқабына ұшу мен тұру ақысын төлемейтінін тікелей ескертеді: бұл өңірлік серіктестер мен жергілікті демеушілердің жауапкершілік аймағы (startupworldcup.io).

Астаналық команда үшін бұл жергілікті демеушісіз қараша айында Сан-Францискоға барып-қайту мен тұру құны үлкен кедергіге айналуы мүмкін екенін білдіретін еді.

Қазылар алқасы: мүдделер қай жерде тоғысады

Жобаларды бес сарапшы бағалады: Ербол Қапышев (CEO, JAS Ventures), Әлібек Сұлтанғазин (CIO, Bglobal Investments), Аслан Сұлтанов (негізін қалаушы және басқарушы серіктес, White Hill Capital), Болат Башеев (CEO, Axiom Capital) және Pegasus Tech Ventures өкілі (the-tech.kz).

Бұл құрамға мұқият қараған жөн. CEO-сы қазылар алқасына кірген JAS Ventures — 2025 жылдың желтоқсанынан бері Mirai Tech-тің қолданыстағы инвесторы (digitalbusiness.kz). Дәл осы қор жеңімпазға тревел-грант бөлді.

Қапышевтың өз қоры инвестиция салған жоба бойынша дауыс беруден бас тартқан-тартпағаны және іріктеу рәсімінде мұндай механизмнің жалпы қарастырылғаны туралы ресми хабарланбады.

Бұл айыптау емес және сирек кездесетін жайт та емес: белсенді венчурлік қорлар саны онға да жетпейтін нарықта қазылар алқасы мен портфельдік компаниялардың қиылысуы сөзсіз орын алады — мұндай құбылыс Astana Hub байқауларында және ЦДИАӨМ гранттық бағдарламаларында да байқалады. Алайда «жаһандық капиталға көпір» ретінде позицияланатын байқау үшін мұндай мүдделердің тоғысуын регламентте алдын ала ашық көрсету, нәтижелер жарияланғаннан кейінгі сұрақтардан әлдеқайда ұтымды болар еді.

Бұдан әрі не болады

Startup World Cup жаһандық финалы 2026 жылдың 4–6 қарашасында Сан-Францискодағы Hilton Union Square қонақүйінде өтеді. Онда жүзден астам өңірлік кезеңнің жеңімпаздары бас қосады (startupworldcup.io).

Көршілес Өзбекстанда да іріктеу алғаш рет өткізіледі — ол 24 қыркүйекте Ташкентте ICT Week аясында ұйымдастырылады (raem.kz).

Нені бақылау қажет: Mirai Tech қарашаға дейін $500 мың көлеміндегі раундты жаба ала ма, жоқ па — себебі финалда команда жеңіске жеткен жағдайда, сол «миллионның» қандай бағаға түсетіні осы раундтың бағалауына тікелей байланысты болады.