Қазақстан мен Оңтүстік Корея жалпы мәлімделген құны $19,19 млрд болатын 82 коммерциялық құжатқа қол қойды. Бұдан бөлек, екі ел мемлекетаралық және ведомствоаралық уағдаластықтар топтамасын ресімдеді.
Басты нақтылау: $19,19 млрд — бұл Қазақстанға түсіп үлгерген нақты инвестициялар емес. Бұл сомаға әртүрлі сатыдағы жобалар кіреді: келісімдер, өзара түсіністік туралы меморандумдар, қаржыландыру туралы декларациялар және бірлескен кәсіпорындар құру жоспарлары.
Барлық 82 құжаттың толық тізбесі, оларды іске асыру мерзімдері мен қаржыландыру көздері көпшілікке толық ашылмады. KAZAKH INVEST тек ең ірі уағдаластықтарды ғана атады.
Төрт ең ірі сома
Мәлімделген топтаманың негізгі бөлігі бірнеше ірі жобаға тиесілі.
$6 млрд-қа дейін — газ өңдеу зауыты.
QazaqGaz, Hyundai Engineering және SICIM Kazakhstan Батыс Қазақстан облысында ГӨЗ салу туралы келісімге қол қойды. Кәсіпорын жылына 5 млрд текше метрге дейін Қарашығанақ газын өңдеуі тиіс.
$3 млрд — Павлодар мұнай-химия зауытын кеңейту.
Samsung E&A жобаның EPC-операторы ретінде әрекет етуі керек. Өңдеу қуатын жылына 6 млн тоннадан 9 млн тонна мұнайға дейін арттыру жоспарлануда.
Кеңейтуден кейін кәсіпорын жыл сайын мыналарды өндіруі тиіс:
- 1,1 млн тоннаға дейін авиациялық отын;
- 4,1 млн тоннаға дейін дизельдік отын;
- 2,2 млн тоннаға дейін автокөлік бензині.
$1 млрд — бірлескен инвестициялық қор.
Кореяның KIND мемлекеттік корпорациясы мен Qazaqstan Investment Corporation қорды тең негізде — 50-де 50 қағидатымен құруға келісті. Қаражатты инфрақұрылымдық, энергетикалық жобаларға және мемлекеттік-жекеменшік әріптестікке бағыттау көзделуде.
$175 млн — қалдықтарды қайта өңдеу.
Жамбыл облысында электр энергиясын өндіретін қатты тұрмыстық қалдықтарды кәдеге жарату зауытын салу бойынша құжаттарға қол қойылды.
Жиынтығында осы төрт бағыт $10,175 млрд береді — бұл жарияланған бүкіл топтаманың шамамен 53%-ы. Қалған құжаттарға шамамен $9 млрд тиесілі, бірақ олардың егжей-тегжейлі бөлінісі ресми түрде жарияланбаған.
Қазақстанда нені өндіруге келісті
Astana Motors және Hyundai Motor Company шағын торапты құрастыру әдісімен жаңа Hyundai Tucson моделін шығару туралы келісімге қол қойды. Қазақстанда шанақтарды дәнекерлеу және бояу жұмыстары орындалуы тиіс.
Еуразиялық топ пен Hyundai SungWoo Casting автомобиль дискілерін өндіру туралы меморандум ресімдеді.
Қазақстанның Даму Банкі мен кореялық K-SURE экспорттық-несиелік агенттігі Екібастұзда ферросилиций зауытының құрылысын қаржыландыру туралы декларацияға қол қойды.
Сондай-ақ мыналар мәлімделді:
- Алматыдағы SLG-Hyundae көпсалалы клиникасы;
- Алматыдағы Lotte қонақ үйі;
- Alatau City аумағындағы қонақ үй мен резиденциялар;
- ферросилиций зауытының екінші кезегіне жабдық жеткізу;
- сирек металдарды қайта өңдеудегі ынтымақтастық.
Қазірдің өзінде іске асырылып жатқан жобалар жеке ұсынылды: автокомпоненттерді оқшаулау, Қостанайдағы Kia оқшаулау орталығы, Samsung Medison диагностикалық жабдықтарын және Kazakhstan-Korea Drone Systems бірлескен кәсіпорнының пилотсыз жүйелерін өндіру.
Alatau City не алды
Alatau City сапардың орталық жобаларының біріне айналды.
Корей тарапымен қаланың мастер-жоспарын әзірлеу туралы келісімге қол қойылды. KIND инфрақұрылым және қалалық даму бойынша серіктес ретінде қарастырылуда.
Hyundai Motor Group, Caspian Group және Kaspi Group жасанды интеллект технологиялары негізінде ақылды қаланы дамытудағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Әзірге әңгіме нақты меморандум туралы болып отыр: инвестиция көлемі, үлестерді бөлу және нақты нысандар жарияланған хабарламада көрсетілмеген.
Сондай-ақ тараптар Alatau City-де Корей озық технологиялар институтының (KAIST) филиалын ашу жөніндегі келісім туралы хабарлады. Ақорда оны бірлескен білім беру және ғылыми жоба деп атайды, бірақ ашылу мерзімдері мен қаржыландыру параметрлері әзірге хабарланған жоқ.
Қазақстандықтардың Кореяда заңды жұмысқа орналасуы
Екі елдің Еңбек министрліктері Қазақстанды Employment Permit System мемлекеттік жүйесіне қосу туралы меморандумға қол қойды.
EPS шетелдіктерге Оңтүстік Кореяда E-9 визасы бойынша ресми жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Виза мерзімі үш жылға дейінді құрайды, оны төрт жыл және он айға дейін ұзарту мүмкіндігі бар.
Бағдарлама бес бағытты қамтиды:
- өнеркәсіптік өндіріс;
- құрылыс;
- ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы;
- балық шаруашылығы;
- қызметтердің жекелеген түрлері.
Қазақстан EPS жүйесіне қатысушы 18-ші ел болды. Алайда қазақстандықтарды қабылдауды тек 2028 жылы бастау жоспарланып отыр. Оған дейін Алматыда EPS орталығын ашу, EPS-TOPIK тілдік тестілеуін және кандидаттарды даярлау жүйесін іске қосу қажет.
Қазақстан үшін жеке квота әлі айқындалған жоқ. Сондықтан қол қойылған меморандумды әзірге корей еңбек нарығының бірден ашылуы деп санауға болмайды. Ол бағдарламаны іске қосу үшін құқықтық және ұйымдастырушылық негіз жасайды. Егжей-тегжейлі шарттарды Еңбек министрлігі жариялады.
Мемлекеттік деңгейде неге қол қойылды
Қазақстан мен Оңтүстік Корея қарым-қатынасты «болашаққа бағдарланған жан-жақты стратегиялық әріптестік» деңгейіне көтерді.
Сыртқы істер министрлері тиісті вербалды ноталармен алмасты. Қосымша 12 салалық құжат ресімделді. Олар мыналарға қатысты:
- мұнай саласы;
- атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану;
- ғылыми және инженерлік кадрларды даярлау;
- еңбек көші-қоны;
- зияткерлік меншік;
- қалалық инфрақұрылым;
- озық аэроұтқырлық;
- энергетика;
- ормандарды цифрлық қалпына келтіру;
- климаттық жобалар;
- мәдениет;
- тарихи нысандарды сақтау.
Бұл құжаттардың көпшілігі негіздемелік келісімдер мен меморандумдар болып табылады. Олар ынтымақтастық бағыттарын айқындайды, бірақ өздігінен құрылыстың басталуын немесе ақша бөлінуін білдірмейді.
Орталық Азия — Корея бірінші саммиті не берді
Екіжақты келіссөздердің келесі күні Сеулде Орталық Азия — Корея Республикасының бірінші саммиті өтті.
Саммит алаңында Қазақстан үшін төрт меморандумға қол қойылды:
- Hyundai Motor Group, Caspian Group және Kaspi Group қатысуымен Alatau City-ді дамыту туралы.
- Екібастұздағы ферросилиций зауытының екінші кезегіне жабдық жеткізу туралы.
- QazTrade пен кореялық KOTRA агенттігінің ынтымақтастығы туралы.
- Сирек металдар саласындағы қазақстандық және кореялық институттардың ынтымақтастығы туралы.
Қалған мәлімдемелер — озық технологиялар орталығын, азық-түлік кластерін құру, Кореяның Орта дәлізге қатысуы — әзірге ұсыныс деңгейінде қалып отыр. Олар бойынша жеке келісімшарттар жарияланған жоқ.
Нәтижесінде неге қол жеткізілді
Сапардың бүкіл бағдарламасынан бес практикалық нәтижені бөліп көрсетуге болады:
- құны $6 млрд-қа дейінгі газ өңдеу зауыты бойынша келісім;
- Павлодар МХЗ-ны $3 млрд-қа кеңейтуге Samsung E&A тарту;
- $1 млрд көлеміндегі бірлескен қор құру туралы уағдаластық;
- Hyundai-дің жергілікті өндірісін кеңейту;
- 2028 жылдан бастап қазақстандықтарды Кореяда мемлекеттік арна арқылы жұмыспен қамтуға дайындық.
Топтаманың қалған бөлігі меморандумдар, жоспарлау немесе қаржыландыру іздеу сатысында тұр.
Сондықтан сапардың нақты нәтижесі жалпы $19,19 млрд көрсеткішімен емес, қай жобалардың қаржыландыру алатынымен, жобалаудан өтетінімен және құрылысы басталатынымен айқындалатын болады. Ең алдымен бұл газ өңдеу зауытына, Павлодар МХЗ-ны кеңейтуге және Alatau City инфрақұрылымына қатысты.
