Бағдат Мусин Kazakhstan Growth Forum 2026 жиынында ең қатты жаңғырған мәлімдемелердің бірін жасады: Kaspi «Қазақтелеком» суперкомпьютері қуатының 70%-ын бірден екі жылға алдын ала сатып алды.
Жаңалық қазақстандық БАҚ-та лезде тарап кетті, алайда басты сұрақ жауапсыз қалды: Kaspi осындай ауқымды есептеу көлемімен нақты не істемекші?
Біз суперкомпьютердің техникалық сипаттамаларын және Kaspi-дің ресми есептілігін зерттеп көрдік. Компания тікелей жауап бермеді, сондықтан төменде — финтех-холдингтің белгілі жобаларына негізделген біздің болжамымыз.
Спойлер: Kaspi бұл қуаттарды бір ғана чат-бот үшін резервтемегені анық. Компания бүкіл экожүйесі үшін толыққанды ЖИ-қабатын құрып жатуы мүмкін.
Kaspi суперкомпьютердің өзін сатып алған жоқ
Алдымен тұжырымды нақтылап алайық.
Kaspi жабдықтың 70%-ының иесі атанған жоқ және суперкомпьютерден үлес алмады. Компания екі жылға оның есептеу ресурстарының басым бөлігін пайдалану құқығын брондап қойды.
Кластердің өзі «Қазақтелекомның» меншігі болып қала береді.
Әңгіме Қазақстанның барлық суперкомпьютерлері туралы емес, нақты Al-Farabium — «Қазақтелекомның» коммерциялық GPU-кластері жайында болып отыр.
Ресми деректерге сәйкес, оның ішінде мыналар жұмыс істейді:
- 400 NVIDIA H200 графикалық үдеткіші;
- 100 ТБ жедел жад;
- 56 ТБ бейнежад;
- 6 ПБ жоғары жылдамдықты сақтау орны;
- серверлер арасында деректерді жылдам алмасуға арналған InfiniBand желісі.
Al-Farabium-ды бөлшектеп жалға алуға болады. Клиент виртуалды GPU немесе сегіз H200 үдеткіші бар жеке сервер ала алады.
Демек, Kaspi өзіне бір алып компьютерді алып кеткен жоқ. Компания жүздеген қымбат ЖИ-процессорлардан тұратын бұлтты инфрақұрылымның үлкен бөлігін резервтеді.
Егер қуатты бөлу GPU санына сәйкес келсе, кластердің 70%-ы — бұл шамамен 280 NVIDIA H200 ресурсы. Тараптар нақты конфигурацияны ашпайды, сондықтан бұл Kaspi-ге бөлінген чиптердің нақты саны емес, шамамен бағдары ғана.
Бұл енді ChatGPT-мен жасалған тәжірибе емес
Мусин Kaspi алынған ресурстарды «толық көлемде, соңына дейін» пайдаланып жатыр деп сендіреді.
Бұл 70% деген цифрдың өзінен де маңыздырақ.
Компания жасанды интеллектіні бір күні көру үшін болашаққа қуаттарды жай ғана брондап қойған жоқ. Серверлер қазірдің өзінде қандай да бір тапсырмаларды үздіксіз орындап жатыр.
Екі жүзден астам H200 — бұл әзірлеушілерге арналған бірнеше компьютер немесе сынақ корпоративтік чат-боты емес. Мұндай кластер ЖИ миллиондаған пайдаланушылар үшін жұмыс істегенде, деректердің орасан зор көлемін өңдегенде немесе бір уақытта бірнеше модельді үздіксіз оқытып, іске қосқанда қажет болады.
Халықаралық нарықта H200-дің мұндай санын екі жылға жалға алу тұрақты жүктеме кезінде шамамен $18 млн-нан $31 млн-ға дейін тұруы мүмкін еді. Kaspi мен «Қазақтелеком» арасындағы келісімшарттың нақты бағасы белгісіз: ұзақ мерзімді бронь, жергілікті инфрақұрылым және қосымша қызметтер соманы айтарлықтай өзгертуі ықтимал.
Бірақ цифрлардың реті басты нәрсені көрсетеді: әңгіме форумға арналған әдемі презентация туралы емес, күрделі әрі салмақты технологиялық жоба жайында болып отыр.
Басты тұспал шілде айында-ақ пайда болған
2026 жылғы шілдеде Kaspi Kaspi Магазин ішінде дербес ЖИ-көмекші — Kasper-ді іске қосты.
Бұл қолдау қызметінің сұрақтарына жауап беретін қарапайым бот емес. Пайдаланушы дауыспен немесе мәтінмен нені сатып алғысы келетінін түсіндіре алады, ал Kasper тапсырманы түсінуі, қосымша сұрақтар қоюы, нұсқаларды салыстыруы және қолайлы тауарды ұсынуы керек.
Ассистент қазақ және орыс тілдерінде жұмыс істейді және 20 млн-нан астам тауар бар каталог бойынша іздейді.
Kaspi-дің ресми есебінде Kasper мыналарды ескеретіні айтылған:
- ассортиментті;
- тауарлардың сипаттамаларын;
- өзекті бағаларды;
- рейтингтер мен пікірлерді;
- сатушылар туралы ақпаратты;
- қолжетімді жеткізу нұсқаларын.
Бұл үшін компания жетекші ЖИ-модельдерді өзінің технологияларымен және Kaspi Магазин деректерімен біріктіреді.
Алғашқы нәтижелер салмақты көрінеді. Бір айға жетпейтін уақыт ішінде Kasper-ді ол қолжетімді болған пайдаланушылардың шамамен 20%-ы қолданып көрген. Диалогтардың шамамен 80%-ында көмекші дербес ұсыным берген, ал мұндай жағдайлардың 60%-ында пайдаланушы нақты тауарға өткен.
Ең бастысы: Kaspi сатып алулар тек бірінші кезең екенін ашық айтады. Болашақта ассистент экожүйенің басқа сервистерінде де тапсырмаларды орындауды үйренуі тиіс.
Біздің ойымызша, бұл компанияға Al-Farabium-ның үлкен бөлігі не үшін қажет болғанын түсіндіретін ең ықтимал себеп.
Kasper бүкіл Kaspi-ге ашылатын жаңа есікке айналуы мүмкін
Қазір пайдаланушы Kaspi.kz-тің қажетті бөлімін өзі ашады, батырманы іздейді, сұрау салады, ұсыныстарды салыстырады және әрекет жасайды.
Болашақта мұның бәрін бір ғана ЖИ-көмекші алмастыра алады.
Мысалы:
Маған ертең жеткізіп беретін 300 мың теңгеге дейінгі теледидар тауып бер. Үш үздік нұсқаны салыстыр, пікірлерін көрсет және бөліп төлеуді есепте.
Немесе:
Жұма күні кешке Алматыға екі билет бронда және кездесу орнына жақын жерден қонақүй тап.
Немесе:
Соңғы айда тамақ жеткізуге қанша жұмсағанымды және қай жерден үнемдей алатынымды көрсет.
Мұндай тапсырмаларды орындау үшін ЖИ жай ғана әдемі жауап беріп қана қоймауы керек. Оған сұрауды түсіну, ақпаратты табу, деректермен нақты уақыт режимінде жұмыс істеу және әртүрлі сервистер ішіндегі әрекеттерді қауіпсіз іске қосу қажет.
Іс жүзінде Kasper бүкіл Kaspi экожүйесінің: дүкеннің, төлемдердің, саяхаттардың, қаржылық қызметтер мен бизнеске арналған сервистердің жаңа интерфейсіне айнала алады.
Михаил Ломтадзе компания есептілігінде дәл осындай болашаққа меңзейді. Оның айтуынша, адамдар бірте-бірте қосымшалар мәзірінен функцияларды іздеуді тоқтатып, өзінің ЖИ-көмекшісіне жай ғана тапсырма беретін болады.
Егер Kaspi шынымен де миллиондаған клиенттер үшін осындай көмекшіні іске қосқысы келсе, жүздеген GPU енді артық көрінбейді.
Неліктен бір ғана дайын ЖИ жеткіліксіз
Kaspi бір ғана модельге арқа сүйемейтінін жазады. Компания әртүрлі жетекші модельдерді өзінің технологияларымен ұштастырады.
Ықтимал түрде, тапсырмалардың бір бөлігі дайын сыртқы шешімдермен орындалуы мүмкін. Бірақ Kaspi-ге бәрібір өзіндік есептеулер қажет.
Біріншіден, әмбебап нейрожелі дәл қазір қандай тауарлардың қоймада бар екенін, олардың қанша тұратынын және қай сатушы тапсырысты ертең жеткізе алатынын білмейді.
Екіншіден, модельдерді қазақ және орыс тілдеріне, жергілікті атауларға, брендтерге, ауызекі сұрауларға және нарық ерекшеліктеріне бейімдеу қажет.
Үшіншіден, сыртқы ЖИ-ге күн сайын миллиондаған сұрау жіберілсе, ол тым қымбатқа түсуі мүмкін.
Төртіншіден, қаржы компаниясы клиенттердің сезімтал ақпаратын шетелдік сервистерге бақылаусыз бере алмайды.
Al-Farabium модельдерді Қазақстан ішінде іске қосуға және баптауға мүмкіндік береді. «Қазақтелеком» кластердің мақсаттарының бірі — ел ішінде деректерді сақтау және өңдеу екенін жеке атап көрсетеді.
Бірінші нұсқа: қуаттың басым бөлігі Kasper-ге қажет
Бұл ең ықтимал нұсқа.
Kasper қазірдің өзінде іске қосылған, жаппай аудиторияға қолжетімді және 20 млн-нан астам тауар каталогымен жұмыс істейді. Kaspi оның мүмкіндіктерін кеңейтуді және жаңа міндеттерге қосуды жоспарлап отыр.
GPU бір уақытта бірнеше процестер үшін пайдаланылуы мүмкін:
- пайдаланушылардың сұрауларын өңдеу;
- тілдік модельдерді іске қосу;
- дауысты тану;
- тауарлар бойынша іздеу;
- нәтижелерді саралау (ранжирлеу);
- дербес ұсынымдар жасау;
- пікірлер мен сипаттамаларды талдау;
- жауаптардың сапасын тексеру;
- жеке модельдерді қосымша оқыту.
Тіпті Kaspi сыртқы базалық модельді пайдаланған күннің өзінде, оның айналасындағы жұмыстардың көп бөлігі өзіндік инфрақұрылымда орындалуы мүмкін.
Екінші нұсқа: Kaspi қазақ тілі үшін өз модельдерін жасайды
Kasper-дің ең қызықты ерекшеліктерінің бірі — қазақ тілімен толыққанды жұмыс істеуі.
Ірі халықаралық нейрожелілер әдетте ағылшын тілінде жақсырақ жұмыс істейді. Қазақша сөйлеудің, күрделі сұраулардың және жергілікті мәнмәтіннің сапасы айтарлықтай өзгешеленуі мүмкін.
Kaspi-де пайдаланушылардың нақты сұрауларының, тауар атауларының, сипаттамаларының, пікірлерінің және ауызекі сөз тіркестерінің орасан зор көлемі бар. Бұл деректерді іздеу, дауыстық және тілдік модельдерді баптау үшін пайдалануға болады.
Мүмкін, Kaspi ChatGPT-дің өзіндік баламасын нөлден бастап жасап жатқан жоқ, керісінше бар модельдерді қазақстандық нарыққа бейімдеп жатқан болар.
Мұндай тәсіл әлдеқайда шынайы әрі компанияға мықты артықшылық бере алады: Қазақстандағы адамдардың қалай сөйлейтінін, тауарларды қалай іздейтінін және қалай сатып алатынын жақсырақ түсінетін ЖИ қалыптасады.
Үшінші нұсқа: суперкомпьютер тек Kasper үшін жұмыс істемейді
Kaspi-де қуатты GPU қажет болатын басқа да міндеттер жетерлік.
Компания Kaspi Alaqan — алақанмен төлеу технологиясын дамытуда. Ол компьютерлік көрумен, биометриялық белгілерді танумен және жалған мәліметтерден қорғаумен байланысты.
Ресми есептілікте Kaspi Alaqan-ды іске қосуға байланысты технологиялық шығындардың өскенін қазірдің өзінде атап өтуде.
Бұдан басқа, есептеу қуаттары мыналар үшін пайдаланылуы мүмкін:
- алаяқтық операцияларды анықтау;
- несиелік тәуекелдерді бағалау;
- пайдаланушылардың мінез-құлқын талдау;
- жарнаманы дараландыру;
- Kaspi Магазин ішіндегі ұсынымдар;
- тауарлардың фотосуреттерін өңдеу;
- сипаттамаларды автоматты түрде тексеру;
- сұранысты болжау;
- жеткізуді оңтайландыру;
- сатушыларды қолдау;
- қазақ және орыс тілдеріндегі дауыстық сервистер.
Бұл жүйелердің барлығы нақты Al-Farabium-да жұмыс істейтіні туралы ресми растау жоқ. Бірақ Kaspi алынған ресурстарды бүкіл кластерді бір ғана көмекшіге бермей, бірнеше ЖИ-жобалары арасында бөледі деп шамалау қисынды.
Қуатты бірден екі жылға брондау не үшін қажет
ЖИ-үдеткіштер тапшы әрі қымбат ресурс болып қала беруде. Егер компания тұрақты жүктемеге сенімді болса, ұзақ мерзімді келісімшарт бірден бірнеше мәселені шешеді.
Kaspi GPU-ға кепілді қолжетімділікке ие болады және шетелдік бұлттардың бос қуаттарына тәуелді болмайды.
Деректерді Қазақстан ішінде өңдеуге болады, ал модельдерге жүгіну кезіндегі кідіріс төменірек болады.
«Қазақтелеком» жабдықты орналастыруды, электр қуатын, салқындатуды, желіні және техникалық қызмет көрсетуді өз мойнына алады. Kaspi-ге тағы бір деректер орталығын өз бетінше салудың және жүздеген үдеткіштерді сатып алудың қажеті жоқ.
Бұдан бөлек, екі жылдық бронь шарттарды алдын ала бекітуге және ертең қажетті серверлер табылмай қалады деп қорықпай, ЖИ-өнімдерді масштабтауға мүмкіндік береді.
Бірақ басқа сұрақ туындайды: қалғандарға не қалды?
Al-Farabium қазақстандық компаниялар, әзірлеушілер, зерттеушілер және мемлекеттік ұйымдар үшін инфрақұрылым ретінде құрылған болатын.
Егер бір ғана жеке холдинг ресурстардың 70%-ын брондап қойса, қалғандарына тек 30% қалады.
Бұл қуаттың бір бөлігін «Самұрық-Қазына» қорының компаниялары қазірдің өзінде пайдалануда. Мусиннің айтуынша, бүкіл суперкомпьютер қазір 100%-ға жүктелген.
Бұл бір мезгілде жақсы да, алаңдатарлық та жаңалық.
Жақсы жағы — Қазақстанда ЖИ-ге нақты өнеркәсіптік сұраныс пайда болды, ал қымбат жабдық әдемі есептер үшін бос тұрған жоқ.
Алаңдатарлық жағы — стартаптарға, университеттер мен шағын компанияларға ең заманауи GPU-ларға қол жеткізу жетіспей қалуы мүмкін.
«Қазақтелеком» Қосшыда келесі суперкомпьютерді дайындап жатыр. Компания оның жұмыс істеп тұрған кластерден шамамен үш есе қуатты болатынына уәде береді. Оны іске қосу 2026 жылдың қарашасына жоспарланған.
Шамасы, Kaspi-дің 70 пайыздық броні «Қазақтелеком» үшін жаңа деректер орталықтарының шынымен сұранысқа ие болатынының басты дәлеліне айналған сияқты.
Қорытындысында Kaspi нені құрып жатыр
Біздің болжамымыз былай көрінеді.
Kaspi қосымшаға жай ғана чат-бот қосып жатқан жоқ. Компания уақыт өте келе оның бүкіл экожүйесіне бірыңғай кіру нүктесіне айналатын ЖИ жасауға тырысуда.
Алдымен ол тауар таңдауға көмектеседі. Кейін билет таба алады, төлемді есептейді, банктік өнімді түсіндіреді, кәсіпкерге көмектеседі және қосымша ішінде әрекет жасай алады.
Kasper — осы жүйенің алғашқы көрінетін бөлігі. Оның астында іздеу, дауыстық, ұсынымдық, қаржылық және қорғаныс модельдері жұмыс істеуі тиіс.
Сондықтан Kaspi-ге бірнеше сервер емес, елдегі ең қуатты коммерциялық AI-кластерлердің бірінің 70%-ы қажет болды.
Компания әзірге бұл қуаттардың мақсатын ашпай отыр. Бірақ сәйкестік тым айқын: шілдеде Kaspi ЖИ-ді өз дамуының келесі кезеңі деп жариялайды, жаппай аудитория үшін Kasper-ді іске қосады, ал көп ұзамай холдингтің екі жыл бұрын Al-Farabium-ның басым бөлігін брондап қойғаны белгілі болады.
Мүмкін, біз Kaspi.kz-тегі кезекті функцияның іске қосылуын ғана емес, Қазақстандағы ең ірі жеке ЖИ-жобасының басталғанын көріп отырған шығармыз.
