Әлеуметтік желілерді пайдалану үшін қазақстандықтарға жасын жасанды интеллект көмегімен растауға тура келуі мүмкін. Үкімет пайдаланушының жасын бет-бейнесінің кескіні және оның мінез-құлық сипаттамалары — қарайтын контенті, жазылымдары мен аккаунт белсенділігі арқылы бағалауды қарастыруда.
Мұндай тәсілдер Премьер-министр Олжас Бектеновтің депутаттық сауалға берген ресми жауабында көрсетілген. Құжат 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерде тіркелуін шектеу мәселесіне қатысты.
Механизм әлі түпкілікті бекітілген жоқ. Үкімет дайындаған түзетулер Құрылтай қарауында жатыр, ал жасты растаудың арнайы ережелері олар қабылданғаннан кейін әзірленеді деп жоспарлануда.
ЖИ көмегімен жасты қалай анықтау ұсынылуда
Үкімет жауабында екі негізгі тәсіл аталған. Біріншісі — бет-бейне кескіні бойынша жасты визуалды бағалау. Екіншісі — мінез-құлық белгілерін талдау: адам қандай контентті қарайды, кімге жазылған, қандай қауымдастықтарға кіреді және оның аккаунты қаншалықты белсенді.
Құжатта онлайн-платформаларда мұндай технологиялық мүмкіндіктердің бұрыннан бар екені айтылған. Ережелерді әзірлеу кезінде билік әлеуметтік желілердің қолданыстағы құралдарын ескеруге ниетті.
Дегенмен, ресми жауаптан әрбір Instagram немесе басқа платформа қолданушысы міндетті түрде селфи жүктеуге тиіс деген талап туындамайды. Міндетті тексеру тәсілі де, оны қандай жағдайларда өту қажет болатыны да әлі нақтыланбаған.
Пайдаланушылар үшін айырмашылық айтарлықтай: бөлек процедура арқылы жасты растау мен аккаунт белсенділігі бойынша бағалау платформамен өзара әрекеттесудің әртүрлі форматтарын көздейді.
Балалардың аккаунттарымен не болуы мүмкін
Талқылау тек жаңа тіркелулерге ғана қатысты емес. Үкімет сонымен қатар 16 жасқа толмаған қолданушылардың қолданыстағы аккаунттарын уақытша тоқтата тұру мүмкіндігін қарастыруда.
Талаптарды енгізу үшін өтпелі кезең қарастырылмақ. Оның қанша уақытқа созылатыны және аккаунттарды тоқтата тұру механизмі қалай құрылатыны жарияланған жауапта нақтыланбаған.
Ережелерді Қазақстандағы онлайн-платформалардың өкілдіктерімен бірлесіп талқылау жоспарлануда. Шектеуді іске асырудың егжей-тегжейін жұмыс топтарында депутаттармен пысықтау қажет болады.
Тексеру мен деректерге кім жауап береді
Арнайы ережелерді Мәдениет және ақпарат министрлігі мен Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі бірлесіп әзірлеуі тиіс.
Үкімет ұсынылып отырған тәсілдер пайдаланушының дербес деректерін таратпай, оның жасын растауы тиіс деп мәлімдейді. Ақпаратты өңдеудің нақты схемасы әзірге сипатталмаған.
Болашақ жүйені бағалау үшін практикалық сұрақтарға жауап қажет: платформа қандай мәліметтерді сұрата алады, нәтиже қалай тексеріледі және егер жасы қате анықталса, пайдаланушы не істей алады. Жарияланған жауап мұндай рәсімдерді әлі бекітпейді.
Талқыланып жатқан өзгерістер барлық қазақстандықтар үшін бет-бейнені міндетті сканерлеу енгізілгенін білдірмейді. Бұл кезеңде үкімет ықтимал тексеру құралдары мен ережелерді одан әрі әзірлеу тәртібін белгіледі. Түпкілікті механизм мен оны іске қосу мерзімі әлі анықталуы тиіс.
