ҚР ӘҚБтК 79-бабы дербес деректерді заңсыз жинау мен өңдеу, қызметтік жағдайын пайдалану және деректерді қорғау шараларын сақтамау үшін әкімшілік жауапкершілікті көздейді; айыппұл мөлшері баптың бөлігіне және құқық бұзушының санатына байланысты (adilet.zan.kz). Қазақстандық кәсіпкерлер мен пайдаланушылар үшін бір баптың ішіндегі төрт түрлі құқық бұзушылық құрамын ажырата білу маңызды, себебі заң олардың әрқайсысына бөлек саралау белгілері мен айыппұл мөлшерлерін белгілейді.
ҚР ӘҚБтК 79-бабы: төрт бөлік және әртүрлі құқық бұзушылықтар
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 79-бабының сілтемесінде бапқа соңғы өзгеріс 2025 жылғы 10 қаңтардағы №155-VIII заңмен енгізілгені көрсетілген; бұл күн бүкіл Кодекстің редакция күнін емес, нақты осы баптың өзгертілген күнін білдіреді. Бап төрт дербес бөліктен тұрады және олардың әрқайсысында қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаған жағдайда қолданылатыны туралы ескертпе бар (adilet.zan.kz).
79-баптың 1-бөлігі қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаған кезде дербес деректерді заңсыз жинау және (немесе) өңдеу үшін жауапкершілік белгілейді (adilet.zan.kz).
79-баптың 2-бөлігі меншік иесінің, оператордың немесе үшінші тұлғаның өз қызметтік жағдайын пайдалана отырып дербес деректерді заңсыз жинауы мен өңдеуін қамтиды, ал 3-бөлік меншік иесінің, оператордың немесе үшінші тұлғаның дербес деректерді қорғау жөніндегі шараларды сақтамауы үшін жауапкершілікті көздейді (adilet.zan.kz).
79-баптың 4-бөлігі деректерді қорғау шараларын сақтамау салдарынан дербес деректерді жоғалту, заңсыз жинау және (немесе) өңдеу орын алған жағдайларда қолданылады (adilet.zan.kz). Кез келген жария деректер таралу оқиғасын уәкілетті органның ресми құқықтық саралауынсыз автоматты түрде 4-бөлікке жатқызуға болмайды.
2026 жылға арналған АЕК және теңге есебіндегі айыппұлдар
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заңның 7-бабына сәйкес 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 4 325 теңге мөлшерінде бекітілген (adilet.zan.kz). Айыппұл сомаларын теңгеге аудару 79-бапта көрсетілген АЕК санын 4 325 теңгеге көбейту арқылы есептеледі.
| Бөлік | Жеке тұлғалар: АЕК / теңге | Лауазымды тұлғалар, шағын бизнес, КЕҰ: АЕК / теңге | Орта бизнес: АЕК / теңге | Ірі бизнес: АЕК / теңге |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 30 / 129 750 | 60 / 259 500 | 100 / 432 500 | 200 / 865 000 |
| 2 | 100 / 432 500 | 200 / 865 000 | 300 / 1 297 500 | 600 / 2 595 000 |
| 3 | 150 / 648 750 | 300 / 1 297 500 | 450 / 1 946 250 | 600 / 2 595 000 |
| 4 | 200 / 865 000 | 750 / 3 243 750 | 1000 / 4 325 000 | 2000 / 8 650 000 |
1-бөлік бойынша айыппұл мөлшері: жеке тұлғаларға — 30 АЕК (129 750 теңге); лауазымды тұлғаларға, жеке нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, адвокаттарға, заң консультанттарына, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне және коммерциялық емес ұйымдарға (КЕҰ) — 60 АЕК (259 500 теңге); орта кәсіпкерлік субъектілеріне — 100 АЕК (432 500 теңге); ірі кәсіпкерлік субъектілеріне — 200 АЕК (865 000 теңге) (adilet.zan.kz).
2-бөлік бойынша: жеке тұлғаларға — 100 АЕК (432 500 теңге); лауазымды тұлғаларға, шағын бизнес пен КЕҰ-ға — 200 АЕК (865 000 теңге); орта бизнеске — 300 АЕК (1 297 500 теңге); ірі бизнеске — 600 АЕК (2 595 000 теңге) (adilet.zan.kz).
3-бөлік бойынша: жеке тұлғаларға — 150 АЕК (648 750 теңге); лауазымды тұлғаларға, шағын бизнес пен КЕҰ-ға — 300 АЕК (1 297 500 теңге); орта бизнеске — 450 АЕК (1 946 250 теңге); ірі бизнеске — 600 АЕК (2 595 000 теңге). 4-бөлік бойынша: жеке тұлғаларға — 200 АЕК (865 000 теңге); лауазымды тұлғаларға, шағын бизнес пен КЕҰ-ға — 750 АЕК (3 243 750 теңге); орта бизнеске — 1 000 АЕК (4 325 000 теңге); ірі бизнеске — 2 000 АЕК (8 650 000 теңге) (adilet.zan.kz).
Істерді қарау құзыреті және өтініш беру
ҚР ӘҚБтК 692-2-бабы 79-бап бойынша әкімшілік істерді қарауды киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы уәкілетті органның құзыретіне жатқызады, сонымен қатар Кодекстің 729-бабында 79-бап жергілікті атқарушы органдардың құзыретінде де көрсетілген (adilet.zan.kz).
Мемлекеттік органдар порталындағы ресми жадынамада дербес деректердің таралып кетуіне қатысты өтініштерді e-Otinish жүйесі арқылы Ақпараттық қауіпсіздік комитетіне жолдау ұсынылады (gov.kz). Мұрағаттағы жадынамаларды оқығанда айыппұл мөлшерлерін тек қолданыстағы Кодекс редакциясы мен 2026 жылғы бюджет заңы бойынша салыстыру қажет.
Деректерді сақтау талаптарымен байланыс
Компаниялардың деректер базасын сақтау мен қорғау міндеттері Қазақстандағы дербес деректер туралы заң және дата-орталықтар: бизнес мәліметтерді қалай дұрыс сақтауы керек мақаласында талданған, ал құжаттардың ашық порталда жарияланып кету дерегі туралы Қызылорда облысында білім беру саласының 529 қызметкерінің деректері мемлекеттік сатып алу порталында жарияланды материалынан оқи аласыз.
Заң нормаларының өзекті редакциясын тексеру
Әрбір нақты жағдайды құқықтық бағалау істің мән-жайына, субъект санатына және ҚР ӘҚБтК қолданыстағы мәтініне сәйкес жүргізіледі. Бұл материал анықтамалық сипатқа ие және заңгерлік кеңес болып табылмайды.
