11 қазан күні таңертең Қазақстанда «Яндекс» сервистерінің жұмысында кең ауқымды ақау орын алды. Қолданушылар такси шақыру, жеткізуге тапсырыс беру және компанияның басқа да қосымшаларын ашу кезінде қиындықтарға тап болды.
«Яндекс Go Қазақстан» баспасөз қызметі ақауды растап, мамандар сервистердің жұмысын қалпына келтіріп жатқанын хабарлады.
«Бұл жағдай көптеген адамдардың күнделікті жоспарларына әсер еткенін, ал жүргізушілер мен курьерлер үшін әдеттегі режимде жұмысын жалғастыра алмауды білдіретінін түсінеміз. Қолайсыздықтарға тап болғандардың барлығынан шын жүректен кешірім сұраймыз», — деп мәлімдеді компания өкілдері.
Материал жарияланған уақытта сервистердің толық қалпына келуінің нақты мерзімі белгісіз болып қалды.
«Яндекстің» дата-орталықтарында не болды
Қазақстандағы іркіліс «Яндекстің» ресейлік инфрақұрылымына жасалған ұшқышсыз ұшу аппараттарының (БПЛА) бірнеше шабуылы аясында орын алды.
8 қазанда БПЛА шабуылынан кейін компанияның Рязань облысындағы Сасово қаласында орналасқан дата-орталығында өрт шықты. Жалын инфрақұрылымның бір бөлігіне тарап, содан кейін алаңның жұмысы толықтай тоқтатылды. Сол кезде компания зақымдалған жабдықты қалпына келтіру мүмкіндігін әзірге растай алмайтынын мәлімдеген болатын.
9 қазанда дрондар Калугадағы дата-орталыққа шабуыл жасады. Оның бірнеше модулі толығымен істен шықты. «Яндекс» зақымдануларға байланысты жекелеген сервистер іркіліспен жұмыс істеуі мүмкін екенін ескертті.
11 қазанда тағы бір алаң — Владимирдегі дата-орталық зардап шекті. Оның инфрақұрылымы зақымданып, жұмысы толықтай тоқтатылды.
Yandex Cloud ресурстардың қалған конфигурациясын тұрақсыз, ал платформаның жұмыс режимін апаттық жағдай деп атады. Қызметкерлер арасында зардап шеккендер жоқ.
Осылайша, төрт күн ішінде шабуылдар компанияның үш дата-орталығына әсер етті.
Қандай сервистер жұмысын тоқтатты
Ресейде қолданушылар «Яндекс Go», «Яндекс Про», «Яндекс Еда», «Яндекс Пэй», «Алиса» және компанияның басқа да өнімдеріндегі ақаулар туралы хабарлады.
Іркілістер Қазақстанға да әсер етті. Пайдаланушылар такси шақыра алмай, жеткізуді рәсімдей алмады, ал жүргізушілер мен курьерлер жаңа тапсырыстарды қабылдай алмады.
«Яндекс Go Қазақстан» жергілікті ақаудың дәл осы дрон шабуылдарынан туындағанын тікелей растаған жоқ. Компания күрделі сандық өнімдердің жұмысы үшін үлестірілген есептеу инфрақұрылымы пайдаланылатынын түсіндірді.
Жекелеген техникалық компоненттер әртүрлі елдердегі серверлерде орналасуы мүмкін. Сондықтан бір элементтің жұмысының бұзылуы бірден бірнеше нарықтағы сервистердің қолжетімділігіне әсер етуге қабілетті.
Қазақстандықтардың деректері қайда сақталады
«Яндекс Go» қазақстандық пайдаланушылардың дербес деректері Қазақстандағы серверлерде сақталатынын және елдің заңнамалық юрисдикциясында екенін арнайы атап өтті.
Сонымен бірге, дербес деректерді жергілікті сақтау бүкіл сервистің тек қазақстандық инфрақұрылымда жұмыс істейтінін білдірмейді. Маршруттарды есептеу, тапсырыстарды бөлу, төлемдер және басқа да функциялар үшін үлестірілген жүйенің компоненттері қолданылуы мүмкін.
Дәл сондықтан Қазақстаннан тыс жердегі техникалық апат ел ішінде такси шақыру немесе жеткізуге тапсырыс беру мүмкіндігіне тікелей әсер етуі мүмкін.
Дата-орталықтарға кім шабуыл жасады
Ресейлік билік ұшқышсыз ұшақтарды украиналық деп атауда. Бірінші шабуылға Украинаның қатысы бар екенін Украинаның Жалған ақпаратқа қарсы күрес орталығының бұрынғы жетекшісі Андрей Коваленко да мәлімдеген болатын.
«Яндекстің» өзі БПЛА шабуылдары салдарынан дата-орталықтардың зақымдалғанын растады, бірақ ұшқышсыз аппараттардың қайдан шыққанын көпшілікке ресми айтқан жоқ.
Сондықтан украиналық дрондар Қазақстандағы «Яндекс Go» қосымшасын тікелей өшіріп тастады деп кесіп айтқаннан гөрі, қазақстандық сервистер «Яндекстің» дата-орталықтарына жасалған шабуылдар аясында іркіліске ұшырады деп айтқан орындырақ.
Компания мамандары жүктемені қайта бөлуді және инфрақұрылымды қалпына келтіруді жалғастыруда. Пайдаланушыларға, жүргізушілерге және курьерлерге жұмыстың толық қалыпқа келуі туралы ресми арналар арқылы хабарлауға уәде берілді.
