Қазақстанда әдеттегі электрокардиограмманы (ЭКГ) талдау және жүрек жеткіліксіздігінің ерте белгілерін байқау үшін жасанды интеллект моделін тестілеу басталды. Бұл сынақ алгоритмнің поликлиника дәрігеріне науқасты толық тексеруге қашан бағыттау керектігін дер кезінде айта алатынын анықтауы тиіс.
Әңгіме нақты диагноз қою туралы емес: оны әлі де толық зерттеулер кешені негізінде дәрігер ғана қояды. Алайда, егер модель өз тиімділігін дәлелдесе, ол емханаларға кардиологқа немесе жүрек УЗИ-іне бірінші кезекте кімге бару керектігін анықтауға көмектесе алады.
Нақты нені анықтағысы келеді
Жүрек жеткіліксіздігі кезінде жүрек қанды қажетті деңгейде айдай алмайды. Адам әдеттегі жүктеме кезінде ентігуді, қатты шаршауды немесе аяқтардың ісінуін байқауы мүмкін.
Оның себептері ретінде жүректің ишемиялық ауруы және ұзақ уақыт бойы жоғары қан қысымы болуы мүмкін. Диагностика үшін дәрігерлер бірнеше зерттеулерді қолданады: кардиограмма, қан талдаулары, жүрек УЗИ-і және басқа да тексерулер. Сондықтан ЭКГ-ның бір ғана жазбасы пациенттің жағдайының толық көрінісін әлі бермейді.
Қазақстандық жоба бірінші кезеңде көмектесуі керек: кімді басым тәртіппен толығырақ тексеруге жіберу керектігін анықтау.
Бұл қалай жұмыс істеуі керек
ЭКГ жүректің электрлік белсенділігін жазады. Әдеттегі зерттеу үшін пациенттің терісіне электродтар орнатылады, ал аппарат сигналдарды тіркейді.
Жаңа жобада бұл деректерді ЖИ талдайтын болады. Оның міндеті — эхокардиографияға немесе ЭхоКГ-ға пациенттерді таңдауда дәрігерге көмектесу. Технология ең алдымен емханаларға арналған, түпкілікті клиникалық шешім медицина маманының құзырында қалады.
ЭхоКГ — бұл жүректің УЗИ-і. Ол оның құрылымын көруге және қаншалықты жақсы жұмыс істейтінін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл мәліметтер кардиограмма беретін ақпаратты толықтырады.
Болжалды сценарий келесідей: пациент ЭКГ-дан өтеді, жүйе ықтимал қауіпті белгілейді, дәрігер шағымдармен және басқа деректермен бірге нәтижені бағалайды және қосымша тексеру мәселесін шешеді.
Жобаның артында кім тұр
Жобаға Денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстандық жүрек жеткіліксіздігі мамандарының қоғамы және «АстраЗенека Қазақстан» қолдауымен CMC Technologies қатысады. Кардиологтар клиникалық сараптаманы, ал CMC Technologies технологиялық бөлігін қамтамасыз етеді.
Компанияның қашықтан ЭКГ диагностикалау жүйесі 2019 жылдан бері жұмыс істейді. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, ол арқылы төрт миллионнан астам зерттеу жүргізілді, 140-тан астам медициналық ұйым және 400 филиал қосылған.
Төрт миллион зерттеу ЭКГ-ның қолданыстағы платформасына жатады. Бұл көрсеткіш жаңа ЖИ моделінің қанша зерттеуден өткенін көрсетпейді және оның дәлдігін растамайды.
Қазір нені тексеріп жатыр
Модель жеке басы жасырылған медициналық деректерде оқытылды. Оны тексеру ЭКГ және ЭхоКГ нәтижелерін салыстырады. Зерттеу қорытындысы бойынша мамандар технологияның дәлдігі мен одан әрі қолданылу мүмкіндігін бағалауы тиіс.
Практикалық пайда үшін екі нәрсені түсіну маңызды: алгоритм проблемалары бар пациенттерді қаншалықты жиі өткізіп алады және қосымша тексеру растамаған жерде қауіпті қаншалықты жиі белгілейді.
Қатенің бірінші түрі тексеруді кешіктіруі мүмкін. Екіншісі — жолдамалар санын және мамандарға түсетін жүктемені арттыруы ықтимал. Сондықтан мұндай құралды оның пациенттің кардиограммадан дәрігердің негізделген шешіміне дейінгі жолын құруға қаншалықты көмектесетіні бойынша бағалау қажет.
ЖИ емханаларда қашан пайда болады
Жобаның жарияланған баспасөз релизінде екі кезең сипатталған. Алдымен мамандар тарихи медициналық деректер мен науқастарды тексеру бағыттарын талдайды. ЖИ модулін емханаларда пилоттық түрде қолдану 2027 жылдан бастап жоспарланған.
Қазір зерттеудің басталғаны туралы ғана айтылып отыр. Технология әрбір пациент үшін қолжетімді немесе ауруханаға жатқызуды дәлелді түрде азайтады деп мәлімдеуге әлі негіз жоқ.
Егер тексеру оның пайдасын растаса, әдеттегі кардиограмма дәрігерге қосымша сигнал бере алады: бұл адамның жүрегін толығырақ тексерген жөн. Науқас үшін нәтиже дер кезінде жолдама алу және қажетті емді ертерек бастау мүмкіндігі болуы тиіс.
