Қазақстан құрамасы Оңтүстік Кореяның Инчхон қаласында өткен FIRST Global Challenge 2026 халықаралық робототехника чемпионатында барлық 11 іріктеу матчында жеңіске жетті. Алайда қатарынан төрт рет алтын медаль алу сериясын команда жалғастыра алмады.
Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, қазақстандық оқушылар плей-офф кезеңіне шығып, жарысты әлемдік рейтингте төртінші орынмен аяқтады. Ел намысын Алматыдан келген бес оқушы қорғады. Ведомство 185 елден келген командалардың қатысқанын хабарлады.
FIRST Global чемпионатында бірнеше дербес есеп бар. Қазақстанның алтын сериясы Grand Challenge Award — турнирде ең көп ұпай жинаған командаға берілетін марапатқа қатысты болатын. 2026 жылы бұл марапатты Өзбекстан иеленді, күміс Қытайға, қола Мексикаға бұйырды. Сондықтан барлық іріктеу матчтарындағы жеңіс чемпиондық атақты сақтап қалуды өздігінен білдірген жоқ.
Қазақстанның намысын кімдер қорғады
Құрама сапына Махатма Ганди атындағы №92 мектеп-лицейінің 9–11 сыныптарының төрт оқушысы кірді: Хусейн Мақсұт, Нұртас Серік, Аспандияр Бердали және Арнұр Абдулла. Бесінші қатысушы — Ыбырай Алтынсарин атындағы №159 гимназияның оқушысы Ерасыл Ендібай.
Команда Оқу-ағарту министрлігінің «Дарын» орталығы мен USTEM Foundation қоғамдық қоры ұйымдастырған іріктеу нәтижесі бойынша жасақталды. Жобаны дайындауға Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен Astana Hub қатысты. Қолдауды Astana Motors құрамына кіретін OMODA & JAECOO автомобиль брендтері көрсетті.
Неліктен 11 жеңіс алтынға кепілдік бермеді
FIRST Global жеңімпаз тек ұтылған және ұтқан кездесулер санымен анықталатын әдеттегі турнирлерден күрделірек құрылған. Ойын алаңында ұлттық командалар халықаралық альянстарда жұмыс істейді. Ұйымдастырушылар финал жеңімпаздарын, жиналған ұпайлар бойынша көшбасшыларды және үздік инженерлік шешімдер тапқан командаларды бөлек марапаттайды.
Инчхонда финалдық алтынды Өзбекстан, Молдова, Венесуэла және Сальвадор альянсы жеңіп алды. Өзбекстан сонымен қатар Grand Challenge Award марапатына ие болды. Команданың өнер көрсетуінің әртүрлі қырларын ескеретін Albert Einstein Award жоғары кешенді сыйлығы Мексикаға берілді.
Есептер арасындағы айырмашылық бір жыл бұрын да байқалған еді. Панамада Қазақстан Grand Challenge Award пен Albert Einstein Award алтынын жеңіп алып, ал финалда оның Аруба, Боливия және Ямайкамен бірлескен альянсы үшінші орынға ие болды. Ұйымдастырушылар сол кезде қазақстандық құраманың төрт жыл қатарынан ұпай бойынша көшбасшы атанғанын ерекше атап өткен еді.
Осылайша, биылғы нәтиже дәл Grand Challenge Award есебіндегі жеңісті серияны аяқтады. «11 матчта жеңіске жетті, бірақ алтынсыз қалды» деген сөз жарыстың әртүрлі көрсеткіштерін сипаттайды.
Роботтар орман өрті тақырыбы бойынша тапсырмаларды орындады
Чемпионат 7–10 қазан аралығында Igniting Innovation атауымен өтті. Ол орман өрттерінің алдын алуға, залалды азайтуға және зардап шеккен аумақтарды қалпына келтіруге арналды.
Қатысушылар осы тақырып бойынша ойын тапсырмаларын орындайтын роботтарды жобалап, басқарды. Халықаралық альянстардың құрамы жарыс барысында өзгеріп отырды, сондықтан командалар жаңа серіктестермен әрекеттерін үйлестіруге мәжбүр болды.
Мұндай формат дағдылардың үйлесімін талап етеді: механизмді жасау, бағдарлама жазу, құрылымды жүктеме кезінде сынау және алаңдағы міндеттерді бөлу. Нәтиже бүкіл жүйенің жұмысына — роботтың сенімділігінен бастап қатысушылардың өзара іс-қимылына дейін байланысты.
Төрт жылдық көшбасшылық және жаңа маусым
Инчхонға барар алдында Қазақстан 2022 жылы басталған серияны қорғап шықты. Осы уақыт ішінде құрама төрт рет қатарынан жиналған ұпайлар бойынша көшбасшы атанды. 2025 жылы осы серияға Albert Einstein Award алтыны қосылды.
Биылғы турнир жеңісті кезеңді қорытындылады: Grand Challenge Award-тың қатарынан бесінші алтынын жеңіп алу мүмкін болмады. Сонымен бірге Алматыдан келген команда іріктеуден жеңіліссіз өтіп, Оқу-ағарту министрлігінің деректері бойынша үздік төрттікке енді.
Келесі FIRST Global Challenge 2027 жылы Мадридте өтеді. Қазақстан құрамасы үшін жаңа маусым ұпай саны бойынша тағы да бірінші орынға көтерілу міндетімен басталады.
