Фото: Adem Albayrak / Pexels
Қазақстандық ғалымдар алма ағаштарын бактериялық күйіктен қорғайтын биопрепараттар әзірлеп, сынақтан өткізді. Түркістан облысында олардың тиімділігі 90–92%-ға жетіп, әр гектардан екі тоннадан астам қосымша өнім алынды (tvbrics.com). Бұл әзірлеменің осы ауруға ерекше бейім тарихи сұрып — Алматы апортын сақтап қалу үшін де маңызы бар.
Не болды
Препараттарды Ж. Жиембаев атындағы Қазақ өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институтының мамандары Микробиология және вирусология институтымен бірлесіп жасады. Олардың негізіне сүтқышқылды бактериялар алынды. Препараттар Erwinia amylovora бактериясы қоздыратын қауіпті ауру — бактериялық күйікке қарсы сыналды.
Сынақтар Қазақстанның үш облысындағы алма бақтарында өтті. Бақтардың жалпы аумағы 500 гектарға дейін болды. Нәтижелері келтірілген өңірлердің қатарында Түркістан және Алматы облыстары бар.
Зерттеушілер апорт сұрпына препараттарды екі рет қолданып, әсерін бағалады. Бактериялық күйіктің даму көрсеткіштері сегіз есеге жуық төмендеді. Дегенмен қорғау нәтижелері сынақ жүргізілген өңірге қарай әртүрлі болды.
Мұның бағбандар үшін мәні қандай
Түркістан облысындағы сынақтар препараттардың аурудан қорғайтынын да, өнімді арттыратынын да көрсетті. Бақтың әр гектарынан екі тоннадан астам қосымша өнім алынды — бұл әр гектардан 2 мың килограмнан астам қосымша алма жиналды деген сөз.
Алматы облысында апортты қорғау тиімділігі 84%-ға жетті. Бұл нәтиже бактериялық күйікке өте бейім сұрыпқа қатысты. Сондықтан Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі әзірлеменің апортты сақтап қалудағы практикалық маңызын атап өтеді.
92%-ға дейінгі көрсеткіш Түркістан облысындағы сынақтарға қатысты. Ал ауру дамуының сегіз есеге жуық төмендеуі — препараттарды апортқа екі рет қолданғаннан кейінгі зерттеу нәтижесі. Бұл көрсеткіштер препараттар әсерінің әртүрлі қырын сипаттайды және барлық бақта тиімділігі бірдей дегенді білдірмейді.
Препараттардың апортты қайта түлетуге қандай қатысы бар
Әзірлеушілер жаңа препараттарды өсімдіктерді аурулардан қорғаудың жалпы жүйесінің бір бөлігі ретінде қарастырады. Олар қолданыстағы барлық препаратты осы құралдармен алмастыруды ұсынбайды. Биопрепараттар бақты қорғаудың басқа шараларын толықтыруға тиіс.
Қазақстанда Алматы апортын қайта түлету жұмыстары жалғасып жатыр. Бұл тарихи сұрып бактериялық күйікке өте бейім болғандықтан, оны сақтап қалу үшін осы аурудан қорғау маңызды. Апортқа жүргізілген сынақтар препараттарды екі рет қолданғаннан кейін аурудың дамуы төмендегенін көрсетті.
