Фото: Yuri Shkoda / Pexels
Алматыдағы И. Жекенова атындағы қалалық клиникалық жұқпалы аурулар ауруханасының орталықтандырылған зертханасы тәулігіне 15 мыңға дейін биологиялық сынаманы өңдеп, жылына 5 млн-ға дейін зерттеу жүргізе алады. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі Telegram-арнасында хабарлады. Аумағы 2 480 шаршы метр кешенді денсаулық сақтау вице-министрі Манас Рамазанов денсаулық сақтау басқармаларының басшыларымен бірге аралап көрді. Министрлік Алматының тәжірибесін «Қазақстан өңірлеріндегі зертхана қызметін дамытудың келешегі бар үлгісі» деп атайды.
Зертхана қалай жұмыс істейді
Кешеннің негізі — жасанды интеллект элементтері бар автоматтандырылған трек жүйесі. Ол сынамаларды қабылдап, сұрыптаудан бастап зерттеу жүргізіп, нәтижесін дәрігерге жіберуге дейінгі бүкіл үдерісті қамтиды.
Жүйе сынауықтағы штрихкодты оқып, пациентке қандай талдаулар тағайындалғанын анықтайды да, үлгіні қажетті жабдыққа өзі бағыттайды. Талдау бірнешеу болса, сынауықтың барлық кезеңнен өтетін бағытын белгілейді. Жүйе үлгілерді центрифугадан өткізіп, материалдың сапасын тексереді, жарамсыз сынамаларды белгілейді және жабдықтың жүктемесін нақты уақыт режимінде бақылап отырады. Алматы қаласының қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше (gov.kz), трек сағатына 850-ге дейін сынауықты өңдейді, ал жалпы қан талдауына шамамен бір минут кетеді. Алдағы уақытта ЖИ реагенттерге қажеттілікті болжауға тиіс.
Аурухана директоры Айгүл Абдрахманованың айтуынша, адам «тек биоматериалды жүктеуге» қатысады. Зертхана бес бағытта жұмыс істейді: автоматтандырылған зерттеулер, ИФТ, ПТР, микробиология және паразитология.
Мұның қалаға қандай пайдасы бар
Автоматтандыру қолмен істелетін жұмысты және қателерді азайтып, нәтижені тезірек алуға мүмкіндік береді, қызметкерлердің биоматериалмен жанасуын да азайтады. Жұқпалы аурулар ауруханасы үшін бұл — биологиялық қауіпсіздік мәселесі. Зертхана Алматының медициналық ұйымдарымен цифрлық дерек алмасу жүйесі арқылы байланысқан, биоматериал мұнда орталықтандырылған тәртіппен жеткізіледі.
Кешен 2026 жылғы маусымда іске қосылды. Ашылуына денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова мен Алматы әкімі Дархан Сатыбалды қатысты. «Біздің басты міндетіміз — зертханалық зерттеулердің сапасы мен нәтижелерінің дұрыстығын арттыру», — деген еді сол кезде зертхана басшысы Лаура Аликулова. Қызметкерлердің айтуынша, автоматтандыру зертханашыларды алмастырмайды, оларды күнделікті қайталанатын жұмыстан босатып, сапаны бақылауға көбірек уақыт қалдырады.
