Артур Турочник он жылға жуық уақыт бойы өзгелердің стартаптарына көмектесіп келеді: ірі ұзақ мерзімді жобаларда да, әсіресе соңғы жылдары жылдам MVP-лерде де жұмыс істеді. Менталды денсаулыққа арналған қосымша болған өзінің алғашқы жобасын соңында үзіліске қойды — ал оны питч жасауға дайындалып жатып, Wispy-ді ойлап тапты. Қазір бұл мыңға жуық белсенді пайдаланушысы және алғашқы ақы төлейтін жазылушылары бар ЖИ көмегімен ағылшын тілін жаттықтыруға арналған сервис. Бір стартаптың қалайша күтпеген жерден екіншісін тудырғаны және Артур үлгіні бұзғанға дейін бір қатені қалай бірнеше рет қайталағаны туралы сөйлестік.
Өзің және өз тәжірибең туралы қысқаша айтып берші.
Соңғы жеті-сегіз жыл бойы мен басқа адамдарға IT-жобаларды іске қосуға көмектесіп келемін — және көмектесуді жалғастырамын: стартаптарға, компанияларға, жеке тапсырыс берушілерге. Wispy — менің алғашқы жеке жобам емес, бірақ барлық нәрсені өзім шын мәнінде алға жылжытып отырған алғашқы жоба.
Негізгі мамандығың бойынша әзірлеушісің бе?
Иә, уақытымның көп бөлігінде. Өзімді дәл әзірлеуде ең күшті сезінемін.
Алдыңғы жобаң қандай болды және одан қазір істеп жатқан ісіңе қалай келдің?
Алғашқы жоба Memo деп аталды — менталды денсаулыққа арналған қосымша. Негізінде цифрлық күнделік: дауыспен жаздыруға немесе мәтін теруге болатын, ал ЖИ мұны оқиғалар мен ойларға бөліп, рет-ретімен қоятын. Кейін — өз естеліктерің бойынша іздеуге болатын еді.
Алғашқы нұсқасы сәл қисықтау болып шықты: естеліктерді сауатты бөлу көрінгеннен қиынырақ болып шықты. Оның үстіне ол кезде ЖИ токендер бойынша қымбат еді, ал пайдаланушылардың бір бөлігі видео жазғысы келді — ал бұл мүлдем басқа күрделілік деңгейі. Мұндай шешім үшін төлеуге дайындық төмен екені белгілі болды.
Әрі қарай менталды көмекші бағытына бұрылыс (пивот) болды — бірақ адамдар: бұл басқа қаптамадағы жай ғана GPT деді. Үшінші нұсқасы соншалықты күрделі болып шықты, мен оның нақты нені шешетінін қарапайым әрі түсінікті етіп түсіндіре алмадым. Осы жерде жобаны үзіліске қоюды ұйғардым.
!Артур Турочник — Wispy стартапының негізін қалаушы, Қазақстан
Ал бұдан Wispy қалай туындады?
Memo-ны питчке дайындап жатып, кенеттен түсіндім: менің ағылшын тілім жаман емес, бірақ нақты ағылшын тілді орта үшін жеткілікті сенімді емес. Онлайн-платформалардың біріне оқуға бардым, жақсы оқытушы кездесті.
Және сол жерде бір олқылықты байқадым: жаңа сөздерді дұрыс жаттықтыратын жер жоқ еді. Жай ғана жаттау емес, оларды сабақта әр сөзбен сөйлем құрастырғандай контексте бекіту қажет еді. Құралдардан тек GPT болды: ол жаққа сөздер тізімін салатынмын, әрқайсысын талдауды, мысалдар келтіруді, содан кейін менің жеке сөйлемдерімді тексеруді сұрайтынмын. Жұмыс істеді, бірақ процесс ретінде — үнемі қайталау үшін тым ыңғайсыз болды.
Шешім қабылдадым: тек осы мәселені жабатын минималды нұсқаны жинаймын. Memo-дан кейбір әзірлемелерді пайдаландым — бірінші нұсқаны екі аптада жинап, өзім қолдана бастадым.
Содан кейін не болды?
Әрі қарай мен сол тырманы екінші рет бастым. Толыққанды релиз үшін тек сөздерді жаттықтыру аз сияқты көрінді — адамдар шынымен жүктеп алып, ақы төлеуді қалауы үшін тағы бірдеңе қажет болды.
Сол білім беру платформасында бизнес-кейстер негізінде сабақтар болғаны есіме түсті — мысалы, Slack тарихы. Кейстер қызықты, бірақ ескі, он-жиырма жыл бұрынғы еді, таңдау да көп емес болатын. Ойладым: егер жаңа жаңалықтар негізінде сабақтар жасасақ ше?
Модуль жинадым: жаңалықтар порталдарын агрегацияладық, қызықты жаңалықтардың тобын алдық, мұқаба генерацияладық, негізгі сөздер мен тіркестерді таңдадық, оларға арнап жаттығулар жасадық. Мақаланың мәтінін B1, B2, C1 деңгейлеріне бейімдедік.
Жарияладым, тестілей бастадым, Reddit-ке жаздым. Пікірлерде көбінесе: жаңалықтар бойынша оқуды кім қалайды жалпы? деп жазды. Дистрибуцияны күшейтудің орнына, мен қайтадан өнімді жетілдіруге отырдым — толық редизайнға тағы бір-екі ай жұмсадым, тұжырымдаманы өзгерттім: жаңалықтар басты экраннан ішкі бөлімге кетті, кішкентай ішкі модуль болып қалды.
Бұл қай сәтте қайталануын тоқтатты?
Осы редизайннан кейін мен отырып, не болып жатқанын шынайы талдап шықтым. Мен әр жолы бір нәрсені — өнімді емес, оны ілгерілетуді кейінге қалдырып келген екенмін. Инженерлік ойлау бұл жерде қатты кедергі келтіреді: үнемі өнім жеткіліксіз, қандай да бір функция жетіспейді деп көрінеді — дегенмен нарықта адамдарға дұрыс көрсетілсе, әлдеқайда қарапайым дүниелер де сәтті өтеді.
Шешім қайтадан өңдеуде емес, бағытты өзгертуде болды: уақыттың 80%-ы — дистрибуцияға. Роликтер түсіре бастадым, Threads-ке жаздым, аудиторияны тартудың кез келген жолдарын іздедім.
Жақсара бастады: алғашқы жазылымдар, жүктеулер басталды. Осы айда бізде мыңға жуық белсенді пайдаланушы және он шақты ақы төлейтін жазылушы бар.
!Wispy стартапының таныстырылымы — Артур Турочник питч-сессияда
Wispy жалпы кімге керек? Сіздердің аудиторияларыңыз кім?
Жаңадан бастаушыларға емес — біз ең төменгі деңгейді көздемейміз, ол үшін шешімдер онсыз да жеткілікті. Біздің аудитория — B1 деңгейінен бастап: ағылшынша оқи алатын және қалайда түсіндіре алатын, бірақ ұмытып қалған немесе қазір релокацияланып жатқан және нақты тәжірибе қажет адамдар — әріптестермен кездесуде өзін қалай ұстау керек, пәтерді қалай жалдау керек, банкте шотты қалай ашу керек.
Бұл ең төлемге қабілетті аудитория, өйткені оларда «тілді жақсарту» туралы абстрактілі қалау емес, нақты, өткір міндет бар: жалақыны көтеруді сұрау, егер адам фаундер болса — питчке дайындалу.
Қосымшаның ішінде не болады?
Теория мен лексикадан басқа — ЖИ-мен жаттығулар. Ол, мысалы, қарсылық танытатын бастығыңның рөлін ойнай алады, ал саған көтерілуге лайық екеніңді дәлелдеу керек. Диалог кезінде қосымша жаңа лексиканы қаншалықты сәтті қолданып жатқаныңды бағалайды, тіркестерді ұсынады және сәтті қолданғаны үшін ұпай береді.
Мақсаты — «сөзді танимын» мен «оны қолдана аламын» арасындағы алшақтықты жабу: қолдана алмайтын сөз тіркесі, шын мәнінде, пайдасыз.
Бөлек түрде сериалдар негізінде сабақтар жасаймыз — қазір, мысалы, «Айдаһар үйі» бойынша модуль бар. Сценарийлердің бірі: сен — король сарайының кеңесшісісің, және күмәнданған лордтың алдында өз жоспарыңды қорғауың керек — сыпайы түрде келіспеу, қысым астында өз позицияңды ұстау және қажетті лексиканы пайдалану. Қызығушылықтарға бейімделген контент назарды жақсырақ ұстайды.
Сабақтарды «кез келген нәрсені үйрен» қағидаты бойынша өз еркін тақырыбыңа жинақтау мүмкіндігі бізде әзірге жоқ. Бұл туралы ойладым, бірақ әзірге өткір қажеттілік көріп тұрған жоқпын.
Қазір жоба үстінде кімдер жұмыс істейді?
Әзірге тек мен — соло-негізін қалаушымын. Бұл белсенді масштабтау басталғанға дейін және командаға ресурстар пайда болғанға дейін жұмыс істейді.
Бэкграунд көмектеседі: бұрын стартаптар туралы шамамен 3,5 мың жазылушысы бар блог жүргізгенмін, сондықтан контент өндірісін — форматты, түсіруді, монтажды қалай құру керектігін түсінемін. Ал әзірлеуде кодты қолмен дерлік жазбаймын: көбінесе ЖИ генерациялаған нәрсені тексеремін және нәтиже маған ұнай ма, соны шешемін. Видео бойынша да солай — монтаждың бір бөлігін, мысалы, үзілістерді қиюды да құралдарға беремін. Сағаттап уақыт үнемдейді.
!Артур Турочниктің Wispy стартапының өнімі
Монетизация қалай құрылған?
Екі жазылым. Базалық — контентке қолжетімділік және ЖИ-мен сөйлесуге үш талпыныс. Максималды — ЖИ-мен шексіз сөйлесулер және барлық материалдарға қолжетімділік. Бағасы жоғары емес, айына шамамен $5–6 — ChatGPT жазылымының шамамен жартысы.
Өсу әзірге тек органикалық түрде, контент-маркетинг арқылы болып жатыр. Таргет пен ақылы жарнаманы қосқан жоқпыз — UGC-креаторлармен жұмыс сияқты: бұл үшін әзірге жоқ бюджет керек.
Сенде product-market fit белгілері байқалды ма?
Мұны жиырма жазылымнан PMF деп атау даурығу болар еді — бұл әлі толық ол емес. Бірақ төлеуге дайын он тірі адам — бұл өнімнің жай ғана менің жеке қиялым емес, біреуге керек екендігінің сигналы.
Инвестиция тарту бойынша қандай жоспарлар бар?
Алдымен pre-seed немесе seed раундында мықты позицияға ие болу үшін минималды нәтиже көрсеткім келеді. Питч-дек дайын, тек инвесторларға аутрич бастау ғана жетіспейді. Әзірге барлық фокус — контент-маркетингте; ол тұрақты нәтижеге шыққан бойда, бұған ресурс босатамын.
Қазақстандық инвесторларға қарайсың ба әлде негізінен шетелдіктерге ме?
Қазақстандықтармен шектелмеймін, дегенмен олармен, бәлкім, оңайырақ — қандай да бір сенім несиесі бар. Бірақ мұнда да өз көрінісі бар: жергілікті инвесторлар қолайлы жағдайларда кірмес бұрын жиі салмақты сатылымдарды көргісі келеді. Екінші жағынан, LinkedIn арқылы шетелдік инвестормен жеке байланыссыз танысу — ақшаға апаратын ең оңай жол емес.
Қорлардан таныстар көбінесе MOST Ventures-ті атайды — олар айтарлықтай танымал, және, мүмкін, олардың бағдарламалары арқылы инвестиция тартуға болады.
Қорытындысында нарықтар бойынша қандай стратегия — тек орыстілділер ме?
Жоқ, негізінен АҚШ нарығын көздеймін. Қосымшада қазірдің өзінде екінші тіл ретінде испан тілі бар — Штаттарда орасан зор испан тілді аудитория бар. Бірақ контент тұрғысынан орыс тілінде өндіру қазір жылдамырақ, сондықтан форматтарды сонда сынақтан өткізіп жатырмын, содан кейін жұмыс істейтін шешімдерді ағылшын тіліне ауыстырамын — түсіру мен монтажды сол жақта жасаймын. Сонымен қатар камера алдында ағылшын тілін жаттықтырамын, репетитормен дайындалдым.
!Қазақстандағы стартаптар іс-шарасында Артур Турочник
Соңында — өз стартапын іске қосқысы келетіндерге қандай бір кеңес берер едің?
Өзіме күн сайын қайталайтын кеңесті беремін: жай ғана тұр да, істе. Тіпті бұл ешкімге керек емес сияқты көрінсе де, баяғыда жабатын уақыт болды және күш қалмады десең де — бәрібір тұр да, істе.
Мен сенемін: сегіз миллиард адамның ішінен біреу тіпті толық сандырақ болып көрінетін нәрсені де сатып алады. Ең бастысы — оларды табу.
Wispy жүктеу: wispylang.app
Сұхбаттасқан Раимбек Искендиров. Үлестерді қалай бөлу және мықты әзірлеушілерді қалай ұстап қалу керектігі туралы команданы ынталандыру және Қазақстандағы ESOP опциондық бағдарламалары нұсқаулығынан оқыңыз.
