Фото: Jan van der Wolf / Pexels
Kazakhmys пен Qazaq Kalium «Бәйтерек» мемлекеттік холдингі арқылы 519 млрд теңге қаржы алды, деп хабарлайды Bloomberg (inbusiness.kz). Мемлекеттік қолдаудың бәрін бірдей тікелей несие деуге болмайды: холдинг түрлі қаржы құралын қолданады. Kazakhmys 326 млрд теңге, ал Qazaq Kalium 193 млрд теңге алды. Бұл қаржыландыру туралы үкімет отырысында холдингтің басқарма төрағасы Рустам Карагоишин айтты.
Kazakhmys пен Qazaq Kalium қанша алды
Жалпы соманың үштен екісіне жуығы Kazakhmys-ке тиесілі. Qazaq Kalium үлесі үштен бірінен сәл асады. Екі компания да «Бәйтеректен» ең көп қолдау алғандардың қатарына кірді.
Бұл тізімде Kazakhmys екінші, Qazaq Kalium үшінші орында. Олардың алдында Qarmet металлургия компаниясы тұр: оған көрсетілген қолдау көлемі 875 млрд теңге болды. Бұл сомаға сақтандыру мен кепілдіктер кіреді.

Компаниялар қандай жобаларды дамытып жатыр
Kazakhmys мыс кенін өндіреді және өңдейді. Мыс, соның ішінде, электротехникалық жабдықтар жасауға қажет. Ірі өндірушіні қаржыландыру басқа өнеркәсіп кәсіпорындарына шикізат жеткізумен байланысты.
Qazaq Kalium Сатимола кен орнын игеріп жатыр. Калий шикізаты минералды тыңайтқыштар өндіруге қолданылады, сондықтан жоба ауыл шаруашылығының қажетімен байланысты. Кен орнын игеру үшін өндірістік инфрақұрылымға қомақты қаржы салу керек.
Қаржыландырудың бәрін неге несие деуге болмайды
Мұнда бір маңызды жайт бар: «Бәйтерек» холдингі бизнесті қолдаудың бірнеше тәсілін қолданады. Несие берумен қатар, қарыздарға кепілдік береді. Сондай-ақ холдинг экспорттық операцияларды сақтандыру мен лизингті қолданады.
Сондықтан қолдаудың жалпы сомасына түрлі құрал кіруі мүмкін. Мысалы, Qarmet-ке бөлінген 875 млрд теңгеге сақтандыру мен кепілдіктер кіреді. Сомаларды салыстырғанда осы айырманы ескеру керек.
Қолдауды қандай нәтижелерге қарап бағалауға болады
Өнеркәсіп жобаларының қайтарымы өндірістік қуаттарды іске қосумен және өнім шығарудың өсуімен байланысты. Нәтижені бағалауға болатын тағы бір көрсеткіш — кәсіпорындарда ашылған жаңа жұмыс орындары.
Экономикалық әсерін бағалағанда салық түсімдері де ескеріледі. Осы көрсеткіштер қаржыландыру ауқымын компаниялардың жұмыс нәтижелерімен байланыстыруға мүмкіндік береді. Ал 519 млрд теңге деген соманың өзі бөлінген қаражат көлемін көрсетеді.
Қарапайым тілмен айтқанда
Kazakhmys 326 млрд теңге, ал Qazaq Kalium 193 млрд теңге қаржы алды. Компанияларға көрсетілген мемлекеттік қолдауды салыстырсаңыз, алдымен сомаға қандай құралдар кіретінін қараңыз. Содан кейін осы ақшаға өндірісте қандай нәтижеге қол жеткенін бағалаңыз.