Vietjet Qazaqstan туралы қазақстандық материалдарда жиі қызыл-сары ұшақтар кездеседі — бұл вьетнамдық Vietjet Air компаниясының фирмалық бояуы, ал жергілікті тасымалдаушының ұшақтары ақ түсті, қызыл логотиппен. Бұл редакторлардың абайсыздығына ұқсайды, бірақ шын мәнінде мұның артында көбіне сурет генераторы тұрады.
Ресми түрде бұл екі бөлек компания: Vietjet Qazaqstan — «Самұрық-Қазынаның» үлесі бар бірлескен кәсіпорын, Қазақстан, Ресей, Қырғызстан және Өзбекстан бойынша ұшады. Vietjet Air — вьетнамдық лоукостер, өз бағыттары бойынша ұшады және ұшақтарын фирмалық қызыл түске бояйды. «Vietjet ұшағы» деген промпт берілген ЖИ-генератор бұл нюанстарды ажыратпайды — ол оқыту деректерінде жиі кездесетінді, яғни танымал вьетнамдық боямасын шығарады.
ЖИ нақты брендті өз басындағы суретпен шатастырған алғашқы жағдай емес
Малайзияда ұқсас оқиға болды: жарнама агенттігі Тәуелсіздік күніне арналған билбордта Petronas мұнараларын елдің символы ретінде жасанды интеллект көмегімен жасады. ЖИ екі мұнараның орнына үшінші мұнараны қосып салды. Қатені бірнеше сағат ішінде байқап қалды, билборд алынып тасталды, агенттік кешірім сұрады.
Исландиялық Icelandair авиакомпаниясы одан әрі барып, мәселенің өзін науқанға айналдырды: фокус-топтар Исландияның нақты фотосуреттерін ЖИ жасаған жалғаннан ажырата алмай қалғаннан кейін, компания нейрожелі әзірлеушілерінен елдің шатастыратын суреттерін генерациялауды тоқтатуды жария түрде сұрады — және бұл үшін халықаралық марапаттарға ие болды.
Ал 2025 жылдың басында Торонтода Delta ұшағы апатқа ұшырағаннан кейін әлеуметтік желілерде «пилоттың фотосы» тарады — шын мәнінде бұл нақты кадр ретінде берілген, басқа саланың актерінің бейнесі бар ЖИ-сурет еді.
Салғырттық емес, соқыр аймақ — бірақ зиян біреу-ақ
Барлық жағдайда ешкім ешкімді алдағысы келген жоқ. Қате ЖИ-дің шынайыға ұқсас нәрсе генерациялай алатыны мен редакцияның осы шынайыға ұқсас нәрсені әрдайым тексеріп үлгермейтінінің тоғысында туады.
ЖИ — құрал, дереккөз емес
Сурет генераторы 2026 жылы Vietjet Qazaqstan-ды кім басқаратынын және оның паркі қандай түске боялғанын білмейді. Ол тек сұраныста жетіспейтінді сенімді түрде толықтыра алады — және нәтиже қандай бренд ұқсас болса, соғұрлым бұны сенімдірек жасайды.
Редакцияларға арналған практикалық қорытынды қарапайым: ЖИ жасаған компания суреті — бұл дереккөз емес, жоба ғана. Мұндай суретті материалға қоймас бұрын, оны кез келген басқа факт сияқты ресми сайтпен немесе баспасөз қызметімен салыстырып тексерген жөн.
Дереккөздер: Malay Mail; Icelandair «The Real Unreal» науқаны; PolitiFact.
