Фото: Cemrecan Yurtman / Pexels
Қазақстанда шетелдік қызметкерлерді тартатын компаниялар жергілікті кадрларды оқытуға тиіс: бір тәлімгерге бір мезгілде үш адамға дейін бекітуге болады. Бұл тәртіп ҚР Еңбек министрлігінің бұйрығымен бекітілген. Қызметкер дағдыларды толық меңгермесе, оны сол үшін жұмыстан шығаруға немесе жұмыстан шеттетуге болмайды (inbusiness.kz).
Не болды
Шетелдік мамандар тәлімгерлік арқылы қазақстандық әріптестеріне тәжірибесін үйретуге тиіс. Бір тәлімгерге қанша адам бекітуді жұмыс беруші оның жұмыс жүктемесін ескере отырып шешеді. Бір мезгілде ең көбі үш қызметкерді бекітуге болады.
Компания әр қатысушыға немесе топқа жұмыс жоспарын жасайды. Оны тәлімгер бекітілгеннен кейін бес жұмыс күні ішінде компанияның өзінде бекіту қажет.
Оқыту төрт кезеңнен тұрады. Алдымен қызметкер өндіріспен және технологиялармен танысады, содан кейін тапсырмаларды тәлімгермен бірге орындайды. Бұдан соң ол тәжірибелі әріптесінің бақылауымен өз бетінше жұмыс істейді, ал соңында білімі мен дағдылары тексеріледі.
Компаниялар үшін бұл нені білдіреді
Басшылық оқытудың қалай жүріп жатқанын айына бір рет тексеруге тиіс. Бағдарлама аяқталған соң тәлімгер кадр бөліміне есеп дайындайды. Министрлікке ай сайын есеп жіберу талап етілмейді: даярлық барысын компанияның өзі бақылайды.
Еңбек министрлігінің түсіндіруінше, ережелерде шетелдік әріптесінің кәсібін толық меңгермегені үшін айыппұл қарастырылмаған. Алайда еңбек заңнамасы өрескел бұзылса, шетелдік жұмыс күшіне берілетін квоталарды ұзартудан бас тартылуы мүмкін.
Заң бұзушылықтар қатарында квотадан асып кету, қазақстандық қызметкерлердің үлесіне қойылатын талаптарды сақтамау және шетелдік кадрларды алмастыру жөніндегі міндеттемелерді орындамау аталған. Сондай-ақ шетелдіктерді рұқсатсыз немесе рұқсат шарттарын бұза отырып жұмысқа тартудың жекелеген жағдайлары көрсетілген.
Қызметкерлер үшін бұл нені білдіреді
Оқыту соңында дағдыларды тексеру үшін міндетті мемлекеттік емтихан тапсыру немесе сертификат алу талап етілмейді. Арнайы орталықтар арқылы біліктілікті өз еркімен растауға болады. Бағдарламаны аяқтаудың өзі компанияны жалақыны өсіруге немесе қызметкерді жоғары лауазымға ауыстыруға міндеттемейді.
«Қызметкер барлық дағдыны мінсіз меңгере алмаса, оны жұмыстан шығаруға немесе жұмыстан шеттетуге заң тыйым салады», — деп атап өтті Еңбек министрлігі.
Барлық дағдыны меңгеру мүмкін болмаса, компания қосымша тағылымдама, оқыту ұйымдастыруға немесе тәлімгерлік мерзімін ұзартуға тиіс. Жалақыны өсіру және келесі лауазымдық сатыға көтерілу жұмыс берушінің ішкі ережелеріне байланысты.
