Фото: Mark Stebnicki / Pexels
Қазақстан Шанхай ынтымақтастық ұйымына (ШЫҰ) мүше елдерге егіншілікте су үнемдеу технологияларын алмасатын алаң құруды ұсынды. Елде осындай технологияларды қолданған кезде суару суының құнын субсидиялау үлесі 85%-ға дейін ұлғайтылды (inbusiness.kz). Кездесуде ауыл шаруашылығы вице-министрі Назгүл Хатепова су тапшылығы күшейіп жатқан тұста оны үнемдеудің маңызын атап өтті.
Не болды
Хатепова бұл ұсынысты Қытайда өткен ШЫҰ дөңгелек үстелінде таныстырды. Кездесу Шэньси провинциясындағы 33-ші Янлин ауыл шаруашылығы көрмесі аясында өтті. Қазақстан мемлекеттік органдарды, ғалымдарды, аграрлық университеттерді, жабдық өндірушілер мен фермерлерді бір алаңға біріктіруді ұсынды.
Осы алаң арқылы қатысушылар әзірлемелерін алмасып, бірлескен зерттеулер жүргізіп, технологияларды егістікте сынай алар еді. Негізгі бағыттардың қатарында тамшылатып және жаңбырлатып суару, топырақ ылғалын цифрлық бақылау және суаруды автоматты басқару бар. Сондай-ақ суармалы жерлердің тұздануына жол бермеу және мамандар даярлау бойынша ынтымақтастық көзделген.
Мұның мәні неде
Қазақстанда 1,6 млн гектар суармалы жерге егін егіледі. Су үнемдеу технологиялары қазірдің өзінде 702,3 мың гектарда, яғни осы алқаптың шамамен 44%-ында қолданылады. 2025 жылдың қорытындысы бойынша заманауи суару жүйелері шамамен 874 млн текше метр суару суын үнемдеуге мүмкіндік берді.
Фермерлердің осындай жүйелерге көшуін жеделдету үшін мемлекет оларды сатып алу мен орнату шығындарын өтеу үлесін 60%-дан 80%-ға дейін көтерді. Су үнемдеу технологияларын қолданғанда суару суының құнын субсидиялау үлесі 50%-дан 85%-ға дейін өсті.
2026–2028 жылдары су үнемдеу технологияларына инвестициялық субсидия бөлуге 214,6 млрд теңге қарастырылған. Сонымен қатар елде суару жабдықтарының өндірісі дамып, ауыл шаруашылығын техникамен жарақтандыру мүмкіндіктері кеңейіп келеді.
Қазақстан қандай мақсат қойды
«Ынтымақтастығымыз шаруаларға тікелей қажет нақты нәтижелерге бағытталуы маңызды», — деп атап өтті Назгүл Хатепова.
Вице-министрдің айтуынша, бірлескен әзірлемелерді жергілікті климат пен ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің қажеттіліктерін ескере отырып енгізу маңызды. Ол суды ұтымды пайдалануды азық-түлік қауіпсіздігімен, ауыл шаруашылығының тұрақтылығымен және ауылдық аумақтардың дамуымен де байланыстырды.
Қазақстан 2030 жылға қарай су үнемдеу технологиялары қолданылатын алқапты 1,3 млн гектарға жеткізуді жоспарлап отыр. Бұл жыл сайын 2,2 млрд текше метрге дейін су үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.
