Tech Orda бағдарламасының бесінші маусымына өтінім қабылдау 7 қыркүйекке дейін жалғасады. Мемлекет жеке IT-мектепте оқу ақысын төлейді, өтеу (отработка) талап етілмейді, ақшаны қайтару қажет емес. Баспасөз хабарламаларында бәрі осылай көрінеді.
Алайда студент мектеппен қол қоятын шартта жағдай әлдеқайда күрделі. Қадам-қадаммен талдаймыз: өтінімді қалай беру керек, нақты не беріледі және тегін оқу қандай жағдайда қомақты қарызға айналуы мүмкін.
Қанша қаражат беріледі
Бағдарлама ваучерлік модель бойынша жұмыс істейді. Қаражат мөлшері оқу форматына байланысты (astanahub.com):
- 500 000 теңге — күндізгі (офлайн) курстарға;
- 400 000 теңге — онлайн және гибридті курстарға.
Бұл айырмашылықты байқамай қалу оңай: онлайн және гибридті форматтар күндізгі оқуға қарағанда жүз мың теңгеге аз қаржыландырылады.
Егер курс бағасы лимиттен төмен болса, бағдарлама оны толық өтейді. Егер қымбат болса — арасындағы айырмашылықты студент өз қалтасынан төлейді.
Кімдер өтінім бере алады
18 бен 45 жас аралығындағы Қазақстан азаматтары. Бейінді білім мен IT саласындағы жұмыс тәжірибесі талап етілмейді (astanahub.com).
Қаржыландыру тек бір курсқа беріледі. Екінші рет қатысуға тыйым салынады — тек бір ғана жағдайды қоспағанда: егер екінші курс біріншісінің жалғасы болса, бір мектепте екі курстан өтуге болады. Мысалы, алдымен сол бағыт бойынша Junior, содан кейін Middle деңгейі.
Бағдарлама аясында бір мезгілде IT-мектепте де, IT-компанияда да білім алуға рұқсат етілмейді.
Оқу ұзақтығы алты айдан басталады — нақты мерзім таңдалған курс пен мектепке байланысты.
Өтінімді қалай беру керек
Барлық процесс толығымен Astana Hub порталы арқылы өтеді (astanahub.com).
1. Авторизациядан өту. Порталға кіру тек ЭЦҚ арқылы жүзеге асады. Егер электрондық қолтаңба болмаса, оны eGov арқылы қашықтан ресімдеуге болады.
2. IT-мектептер витринасымен танысу. Жеке кабинетте аккредиттелген мектептер мен курстар тізімі ашылады. Бағыттар — жасанды интеллект, киберқауіпсіздік, бағдарламалық жасақтама әзірлеу, деректер талдауы, Cloud және DevOps, GameDev, өнім менеджменті, UI/UX-дизайн.
3. Сауалнаманы толтыру жеке кабинетте жүргізіледі.
4. Курстарды таңдап, өтінімдерді жолдау. Әртүрлі мектептерге бес өтінімге дейін жіберуге болады. Грант бәрібір ең көбі бір курсқа беріледі, бірақ бес талпыныс іріктеуден өту мүмкіндігін арттырады.
5. Шешімді күту. Іріктеуді мектептердің өздері жүргізеді. Өтінім үш мәртебенің бірін алады: грант, күту парағы, бас тарту.
6. Грантты растау және шартқа қол қою. «Грант» мәртебесін жеке кабинетте растау қажет. Осыдан кейін мектеп пен студент шартқа және дербес деректерді өңдеуге келісімге қол қояды.
Мектеп таңдау бір рет қана жасалады. Үміткер таңдауын растағаннан кейін басқа мектепке ауысу мүмкін емес (astanahub.com).
«Күту парағы» нені білдіреді
Бұл іріктеуден өткен, бірақ квотаға ілікпей қалғандарға арналған мәртебе: әр мектептің орын саны шектеулі (astanahub.com).
Күту парағына өткендер басқа шарттар бойынша оқи алады — ақылы, жеңілдікпен немесе мектептің ішкі гранты арқылы. Квота бойынша орын тек таңдалғандардың біреуі оқудан бас тартқан жағдайда ғана босайды.
Күту парағында қалуға келісімді үміткердің өзі растауы тиіс.
Бағдарлама сандары не дейді
2021–2026 жылдар аралығында 12 500-ден астам қазақстандық оқудан өтті. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі осындай мониторинг деректерін келтіреді.
Бұл деректерге сәйкес, экономикалық белсенді түлектердің 90%-ы жұмысқа орналасқан, олардың орташа жалақысы — 725 мың теңге, бұл «ел бойынша орташа көрсеткіштен шамамен 43%-ға жоғары». 3 200-ден астам адам мамандығын ауыстырып, IT саласында мансабын бастаған. Түлектерді 1 287 компания, соның ішінде Kaspi.kz, Halyk Bank, Freedom Finance, Kolesa Group, EPAM, Yandex, 2GIS, Deloitte және KPMG жұмысқа қабылдаған.
Осы тізімдегі екі сан бойынша сұрақтар бар.
43% туралы. Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2026 жылдың I тоқсанында орташа айлық атаулы жалақы 461 486 теңгені, медианалық жалақы — 331 527 теңгені құрады (stat.gov.kz). 725 мың теңге көлеміндегі жалақы орташа деңгейден 43%-ға емес, 57%-ға жоғары. Айырмашылық 43 пайыздық болуы үшін базалық есеп шамамен 507 мың теңгені құрауы керек. Жарияланған статистикада ел бойынша орташа жалақының мұндай мәні жоқ, ал ведомство есептеу базасын ашып көрсетпеген.
90% туралы. Сөйлем «түлектердің 90%-ы жұмыс істейді» деп оқылады, алайда түпнұсқада ескертпе бар: экономикалық белсенділердің 90%-ы. Яғни жұмыс іздеуді тоқтатқандардың барлығы есептен шығып қалады. Ал дәл сол хабарламада екінші сан қатар тұр: оқыған 12 500 адамның ішінен мамандығын ауыстырғандар — 3 200 адам. Бұл бар болғаны 26%.
Тәуекелдер: «тегін» оқу немен аяқталуы мүмкін
Astana Hub өз тарапынан шынымен ештеңе талап етпейді. Ресми FAQ-та анық көрсетілген: бағдарлама оқуды өтеп беру (отработка) бойынша қарсы міндеттемелерді көздемейді. Бірақ дәл сол жерде басты ескертпе бар — өзге шарттар IT-мектеп пен студент арасындағы шартпен реттелуі мүмкін (astanahub.com).
Бағдарлама айыппұлдарға, оқудан шығаруға және қаржылық міндеттемелерге тыйым салмайды және оларды біріздендірмейді. Оларды мектептің өзі белгілейді.
Біз мұның іс жүзінде қалай көрінетінін қарап шықтық. Аккредиттелген мектептердің бірі жариялаған Tech Orda бойынша оқу шарттары (myfreedom.education) студентке мынадай міндеттер жүктейді:
- сабақтардың кемінде 70%-ына қатысу;
- үй тапсырмаларының кемінде 70%-ын орындау;
- құзыреттерді қорытынды бағалаудан өту.
Сондай-ақ оқуды мерзімінен бұрын тоқтатқан жағдайдағы қаржылық жауапкершілік көрсетілген:
- бағдарламаның 30%-ы өткенге дейін — квота құнының 30%-ы көлемінде айыппұл;
- 30%-дан кейін — нақты өткен оқуға сәйкес пропорционалды айыппұл;
- квота құнының 100%-ы — егер студент курсты аяқтап, бірақ қорытынды тестілеуден өтпесе, оған келмесе немесе Қор студенттің кінәсінен нәтижелерді қабылдамаса. Шартта Қор деп Astana Hub аталған — оның толық заңды атауы «Автономды кластерлік қор».
Бұл іс жүзінде нені білдіреді. Адам жарты жыл оқып, қорытынды емтиханға дейін жетіп, оны тапсыра алмаса — мектепке квотаның толық құнын қайтаруға мәжбүр болады. Күндізгі оқу курсында бұл 500 мың теңгеге дейін жетеді.
Ескерте кетейік: бұл нақты бір мектептің талаптары, бағдарламаның ортақ ережесі емес. Басқа қатысушыларда талаптар жеңілірек немесе қатаңырақ болуы мүмкін. Мәселе басқада — бірыңғай стандарт жоқ, ал орталықтандырылған түрде бұл шарттар еш жерде жинақталмаған. Сондықтан «грантты растау» батырмасын баспас бұрын, оларды әркім өзі тексеруге мәжбүр.
Растау алдында не істеу керек:
- Мектептен тек курстың сипаттамасын ғана емес, шарттың және қосымша келісімнің толық мәтінін сұрап алу.
- Оқуды мерзімінен бұрын тоқтату және қорытынды аттестаттаудан өтпеу салдары туралы бөлімді табу.
- Нәтижелер қабылданбаған кезде нақты не «студенттің кінәсі» деп есептелетінін нақтылау.
- Витринадағы мектеп карточкасындағы «Ерекше шарттар» блогын тексеру — мектеп бұл ақпаратты сол жерде көрсетуі мүмкін (astanahub.com).
Мерзімдері
Өтінім қабылдау — 2026 жылғы 7 қыркүйекке дейін. Өтінім беру Astana Hub порталындағы жеке кабинет арқылы, ЭЦҚ арқылы кірумен жүргізіледі. Анықтама желісі — 1818.
Қысқаша
Tech Orda бойынша қанша ақша беріледі? Күндізгі оқуға 500 мың теңге, онлайн және гибридті форматқа 400 мың теңге. Лимиттен асатын айырмашылықты студент өзі төлейді.
Оқуды кейін өтеп беру қажет пе? Astana Hub өтеп беруді талап етпейді. Мектеп алдындағы міндеттемелер жеке шартпен реттеледі.
Қанша өтінім беруге болады? Әртүрлі мектептерге бес өтінімге дейін. Грант тек бір курсқа беріледі.
Мақұлданғаннан кейін басқа мектепке ауысуға бола ма? Жоқ. Таңдау бір рет қана расталады.
Оқуды тастап кетсе немесе емтихан тапсыра алмаса не болады? Нақты мектеппен жасалған шартқа байланысты. Аккредиттелген мектептердің бірінде қорытынды тестілеуден өтпеген жағдайда айыппұл квота құнының 100%-ына жетеді.
Өтінімді қай күнге дейін тапсыру керек? 2026 жылғы 7 қыркүйекке дейін.
