Қазақстандық кәсіпкер Тимур Тұрлов Халықаралық шахмат федерациясының (FIDE) президенті болып сайланды. Сайлау 26 қыркүйекте Самарқандта ұйымның Бас ассамблеясы кезінде өтті.
Екінші турда Тұрлов Вадим Розенштейннің 85 дауысына қарсы 110 дауыс жинады. 38 жасында ол ұйымның бүкіл тарихындағы ең жас FIDE президенті атанды.
Бірінші турда бір ғана дауыс жетпей қалды
Президенттік лауазымға үш кандидат үміткер болды.
Бірінші турда Тұрлов — 96, Вадим Розенштейн — 76, ал Ян-Хенрик Бюттнер — 20 дауыс алды. Барлығы 192 делегат дауыс берді.
Абсолютті көпшілікке жету үшін Тұрловқа бір ғана дауыс жетпей қалды.
Екі сағаттан соң екінші тур өтіп, онда ол 110:85 есебімен айқын жеңіске жетті. Сайлауға барлығы 196 ұлттық шахмат федерациясының өкілдері қатысты.
Тұрлов FIDE-нің сегізінші президенті атанды және федерацияны 2018 жылдан 2026 жылға дейін басқарған Аркадий Дворковичтің орнына келді.
Тұрловпен бірге Вишванатан Ананд сайланды
FIDE президенті мен оның орынбасары лауазымына кандидаттар бірыңғай тізіммен түседі.
Тұрловпен бірге президент орынбасары болып Вишванатан Ананд — шахматтан бес дүркін әлем чемпионы сайланды. Олардың бірлескен кандидатурасы әлі жазда ресми түрде тіркелген болатын.
FIDE бүкіл әлемдегі ұлттық шахмат федерацияларын біріктіреді және халықаралық турнирлерді, рейтингтер мен әлем чемпионаттарын реттейді.
Қазақстан федерациясынан — әлемдік деңгейге
2023 жылдың қаңтарынан бастап Тұрлов Қазақстан шахмат федерациясын басқарып келеді. Ол сонымен бірге мектеп шахматын дамытумен айналысатын International School Chess Federation ұйымының негізін қалаушысы әрі президенті болды.
FIDE мәліметтері бойынша, соңғы үш жылда Freedom Holding Қазақстанда шахматты дамытуға және 20-дан астам ірі халықаралық турнирді қолдауға шамамен $30 млн бағыттаған.
2026 жылдың сәуірінде Freedom Holding сонымен бірге шахматты дамыту бағдарламалары бойынша FIDE-нің ресми серіктесі атанды. Ынтымақтастық турнирлерді, жаттығу орталықтарын, білім беру бағдарламаларын қаржыландыруды және жас дарындарды іздеуді қамтиды.
Мүдделер қақтығысы қалай реттелмек
Тұрловтың Freedom Holding-тегі қатар атқаратын рөліне байланысты мүмкін болатын мүдделер қақтығысы мәселесі оның сайлауалды кампаниясы кезінде де талқыланған еді.
FIDE материалдарында Тұрловтың FIDE мен Freedom Holding арасындағы ықтимал келісімшарттар мәселелері бойынша, сондай-ақ Қазақстан шахмат федерациясының халықаралық жарыстарды өткізуге берген өтінімдері бойынша дауыс беруден қалыс қалуға міндетті болатыны көрсетілген.
Мұндай шешімдер FIDE-нің басқа құзырлы органдары тарапынан қаралуы тиіс.
Тұрлов FIDE-ні көбірек цифрландыруды көздейді
Тұрлов өз бағдарламасында тек турнирлер мен қаржыландыруға ғана емес, сонымен бірге технологияларға да басымдық берді.
Жарияланған бағыттар қатарында — FIDE-нің бірыңғай цифрлық инфрақұрылымын, ұлттық федерацияларға арналған сервистерді, онлайн-білім беруді және жасанды интеллект негізіндегі құралдарды дамыту бар.
Іс жүзінде жаңа басшылықтың алдында бір ғасырдан астам тарихы бар спорт федерациясын әлдеқайда заманауи цифрлық ұйымға айналдыру міндеті тұр.
Тұрлов FIDE-ні Қазақстанның әлемдік шахматтағы рөлі айтарлықтай өскен кезеңде басқаратын болады: елде ірі халықаралық турнирлер өтуде, мектеп бағдарламалары дамып келеді және соңғы жылдары бұл бағытты қаржыландыру едәуір артты.
