Иллюстрация: ЖИ
Қазақстан Ұлттық банкі 9 қарашада KASE-де 50 млрд теңгенің қысқамерзімді ноталарын орналастыру аукционын өткізеді. Бір шығарылымның бағалы қағаздары кәдімгі және токенделген форматта ұсынылады, айналым мерзімі 91 күн болады (kursiv.media). Инвесторлар үшін өтінімнің ең аз көлемі мен бағалы қағаздарға құқықтарды есепке алу жүйелері әртүрлі болады.
Не болды
Ұлттық банк Қазақстан қор биржасында, яғни KASE-де дисконттық ноталарды орналастырады. Бұл — қысқамерзімді борыштық бағалы қағаздар: инвесторлар оларды номинал құнынан арзанға сатып алады. Бір нотаның номинал құны — 100 теңге.
Өтінімдер 9 қарашада Астана уақытымен сағат 09:00-ден 11:30-ға дейін қабылданады. Инвестор өтінімде номинал құнынан жасалатын жеңілдікті ескеріп, бағаны көрсетеді. Бағалы қағаздар 2026 жылғы 11 қарашада айналымға шығады, оларды өтеу 2027 жылғы 10 ақпанда басталады.
Бұл нені білдіреді
Сатып алушы ескеретін бір жайт бар: өтінімнің ең аз көлемі бағалы қағаздың форматына байланысты. Кәдімгі ноталар үшін бір бағалы қағаз жеткілікті, ал токенделген ноталар үшін кемінде 50 мыңын көрсету керек. Сондықтан бір шығарылымның екі форматын сатып алу шарттары айтарлықтай ерекшеленеді.
Токенделген ноталар KASE-нің цифрлық қаржы активтері платформасында цифрлық түрде орналастырылады. Кәдімгі бағалы қағаздарға құқықтар Бағалы қағаздардың орталық депозитарийінде есепке алынады. Цифрлық ноталар биржа жүйесінде есепке алынып, иелерінің тізілімінде көрсетіледі.
Цифрлық алаң не үшін қажет
KASE клиринг орталығы токенделген ноталармен жасалған мәмілелер бойынша есеп айырысуды қамтамасыз етеді. Экономист Эльдар Шамсутдинов мұндай орналастыруды Қазақстанның цифрлық капитал нарығы үшін маңызды қадам деп санайды. Оның бағалауынша, бұл инфрақұрылым болашақта корпоративтік облигациялар үшін де қажетке жарауы мүмкін.
«Болашақта мұндай инфрақұрылымды мемлекеттік және корпоративтік облигацияларды шығару, айналымға жіберу және олар бойынша есеп айырысу үшін пайдалануға болады», — дейді Шамсутдинов.
Ұлттық банк бұрын ноталарды блокчейн арқылы қалай сатты
2018 жылы Ұлттық банк Invest Online блокчейн платформасын іске қосты. Ол арқылы тұрғындар қысқамерзімді ноталарды банктер мен брокерлерсіз тікелей сатып ала алды. Сатып алушылар ақшаны Ұлттық банкке аударып, ноталар өтелгенде бағалы қағаздардың номинал құнын алды.
Реттеуші түскен қаражатты айналымнан алып отырды. Қазіргі орналастыру цифрлық борыштық құралдармен тәжірибелерді жалғастырады, енді бұл KASE инфрақұрылымы арқылы жүріп жатыр.
