Фото: Bia Limova / Pexels
Қазақстанда «Бір басумен есептеу» сервисі жалақыдан ұсталатын салықтар мен әлеуметтік төлемдерді автоматты түрде есептеп, төлеуге арналған. Қатысу ерікті, ал төлемдерді жіберер алдында мәліметтер мен есеп нәтижесін салық агенті тексереді (lsm.kz). Қаржы министрлігінің бұйрығына сәйкес, пилот 2026 жылғы 1 қазаннан 31 желтоқсанды қоса алғанға дейін жүреді. Сервисті салық төлеушінің кабинеті арқылы пайдалану көзделген.
Пилотқа кім қатыса алады
Жобаға мемлекеттік кірістер органдары, салық агенттері мен банктер қатысады.
Мемлекеттік кірістер органдары «Бір басумен есептеу» сервисінің жұмысын қамтамасыз етеді. Олар салық агенттерінің қатысуы туралы мәліметтерді де қабылдап, пилот нәтижелерін қадағалайды.
Жобаға қандай мерзім белгіленген
Қаржы министрлігі сынаққа үш ай бөлді: 2026 жылдың қазаны, қарашасы және желтоқсаны. Бұйрық бойынша пилоттың соңғы күні — 31 желтоқсан, бұл күн де мерзімге кіреді.
Бұл мерзімдер жобаның өзіне қатысты. Ағымдағы міндеттемелер үшін бөлек қараша айының салық күнтізбесі бар.
Есептеу үшін қандай мәлімет енгізу керек
Салық агенті қолданылатын салық салу тәртібін және қызметкердің есепті кезеңдегі жалақысын көрсетеді. Салық шегерімінің сомасын қызметкер оны қолдану туралы өтініш берген жағдайда енгізеді.
Мұнда бір маңызды жайт бар: автоматты есеп жұмыс беруші берген мәліметтерге сүйенеді. Олардың дұрыстығы мен өзектілігіне салық агенті жауап береді. Банкке төлем тапсырмаларын жібермес бұрын ол есеп нәтижесін қарап шығады.
Жалақы төлемдеріндегі қатені кім түзетеді
Түзетулерді салық агенті енгізеді. Ережелерде есеп нәтижесін түзетуге негіз болатын бес жағдай көрсетілген:
- жалақы қате көрсетілген;
- жалақы кейін қайта есептелген;
- қызметкерге қосымша төлем жасалған;
- әлеуметтік мәртебе туралы мәліметтерді өзгерту керек;
- алушының банкі төлемді қайтарған.
Есеп жасалғаннан немесе төлем орындалғаннан кейін де қатені түзету міндеті сақталады. Сондықтан енгізілген жалақы мен қызметкер туралы мәліметтерді тексеру сервистегі жұмыстың бір бөлігі болып қала береді.
Банк төлемді қайтарса, не істеу керек
Алушының банкі тапсырманы қайтарса, сервисте тиісті мәртебе көрсетіледі. Қайта төлеу үшін жаңа төлем тапсырмасы немесе жаңа жиынтық төлем тапсырмасы рәсімделеді.
Мұндай қайтарым кезінде де ережелер бойынша салық агенті автоматты есеп нәтижесін түзетеді.
Пилоттан 31 желтоқсанға дейін шығуға бола ма
Салық агенті жобаның кез келген кезеңінде қатысуды тоқтата алады. Бұл туралы мемлекеттік кірістер органдарына хабарлаудың қажеті жоқ.
Қатысу ерікті болғандықтан, жұмыс беруші сервисті пилот аяқталғанша пайдалана ма, жоқ па — өзі шешеді.
Қарапайым тілмен айтқанда
Пилотта жалақы төлемдері бойынша міндеттемелерді автоматты түрде есептеу мен орындауды сынау жоспарланған, ал жұмыс беруші мәліметтерді тексеріп, қателерді түзетеді. Пилотқа қатыссаңыз, тапсырмаларды жіберер алдында жалақыны, шегерімді және есеп нәтижесін салыстырып тексеріңіз. Банк төлемді қайтарса, қайта төлеу үшін жаңа тапсырма рәсімдеңіз.
