Фото: Aibek Skakov / Pexels
Қазақстанда пәтерді айлап жалдап, тәулікке қайта жалға беру шығынға батыруы мүмкін: күнделікті шығындарға пәтер иесіне төленетін жалдау ақысы қосылады. Пәтерді жалға берушілер бір бөлмелі пәтерден сәтті айда 150–300 мың теңге пайда қалуы мүмкін екенін айтады. Алайда бұл есепте пәтер иесіне төленетін жалдау ақысының шегерілгені нақтыланбаған, сондықтан аталған соманы қайта жалға беруден қалатын расталған таза пайда деп қабылдауға болмайды.
Бір пәтерден қанша табуға болады
Informburo.kz «31 каналдың» сюжетіне сүйеніп жариялаған материалда сұхбат берген пәтерді жалға берушілер сәтті айдағы пайданы былай бағалайды:
- Бір бөлмелі пәтер — 150–300 мың теңге.
- Екі бөлмелі пәтер — 200–450 мың теңге.
Бұл — сұхбат бергендердің сәтті айларға қатысты бағасы. Есепте пәтердің кімге тиесілі екені және иесіне төленетін жалдау ақысының шегерілгені көрсетілмеген. Осы диапазондарды тәуліктік субаренданың расталған таза пайдасы ретінде қолдануға негіз жоқ.
Ай сайын осындай соманы күту де тәуекелді: сұраныс төмен маусымда пәтер пайда орнына шығын әкелуі мүмкін.
Тәуелсіз сұхбатта қандай шығындар аталған
Tengri Home бөлек сұхбат алған астаналық риелтор Қуаныш Р. тәуліктік жалға беруде үй жинау, кір жуу, коммуналдық қызметтер, интернет, брондау арналарының комиссиялары, салықтар мен ұсақ жөндеу шығындарын ескеретінін айтқан. Ол төсек-орын, сүлгі, жиһаз бен техниканың тозуына да қаражат қарастырады.
Оның түсіндіруінше, субаренда кезінде осы шығындарға пәтер иесіне төленетін ақы қосылып, қалатын пайда азаюы мүмкін. Бұл жеке тәжірибе бастапқы материалдағы пайда диапазондарының жалдау ақысын шегергеннен кейінгі нәтиже екенін растамайды.
Пәтерді тәулікке жалға беруден түсетін табысты қандай шығындар азайтады
Қайта жалға беру дегеніміз — біреудің пәтерін жалдап, кейін оны басқа адамдарға жалға беру. Мұндай жағдайда үйді күтіп ұстау шығындарына пәтер иесіне төленетін жалдау ақысы қосылады. «31 каналға» сұхбат берген Оксана Шевченконың айтуынша, осы төлемнің салдарынан кәсіп шығынға батуы мүмкін.
Шевченко бұл кәсіптегі пайда үлесін жоғары деп есептемейді. Жалдау ақысынан бөлек, үй жинауға, кір жууға, коммуналдық қызметтерге және күнделікті қажет заттарға ақша жұмсалады.
Мүліктің бүліну қаупі де бар. Сондықтан қонақтардан түскен түсім нақты пайданы көрсетпейді: нәтижені пәтерге жұмсалған шығындарды шегеріп бағалау керек. Тәуліктік ақының жоғары болуы пайданың да жоғары болатынын білдірмейді.
Пәтерге қанша қаражат салу керек
Салынатын қаражаттың көлемі үйдің жағдайына байланысты. Бастапқы сюжетте сұхбат берген Ольга Каратееваның айтуынша, жақсы пәтерді жалдаудың өзі қымбатқа түседі. Жағдайы нашарлау үйді қонақтарға ұсынбас бұрын жөндеп, жабдықтау қажет болады.
Демек, пәтер таңдау бірден екі шығынға әсер етеді: ай сайынғы төлемге және үйді дайындауға. Кейін жөндеуге ақша салу керек болса, жалдау ақысының арзандығы мәміленің тиімді болатынына кепіл емес. Бұл шығындарды бірге есептеу керек.
Пәтер неліктен шығын әкелуі мүмкін
Түсім пәтердің қанша күнге жалға берілгеніне байланысты. Бастапқы материалда жылжымайтын мүлік нарығының сарапшысы Александр Пак пәтердің бос тұрып қалуына назар аударады: қонақ жоқ күндері ақша түспейді. Соның салдарынан шығындарды жабуға жұмсалатын түсім азаяды.
Пәтерді жалға берушілер сұраныс төмен маусым туралы да ескертеді. Олар атаған пайда сомалары сәтті айларға қатысты, сондықтан бүкіл жыл бойы осындай пайда түседі деп есептеуге болмайды.
Пәтерді тәулікке жалға бергенде қандай мәселелер туындайды
Пәтерге қатысты жұмыс қонақтарды кіргізумен бітпейді. Бастапқы сюжетте пәтерді жалға берушілер клиенттермен және көршілермен жанжал болатынын айтады. Кейде іс полицияға дейін жетеді. Мүліктің бүліну қаупімен бірге мұның бәрі үй жинау, кір жуу және үйді күтіп ұстаудан бөлек қосымша машақат туғызады.
Қарапайым тілмен айтқанда: пәтерді тәулікке қайта жалға беруді жоспарлағанда иесіне төленетін ақыны, үйді дайындауға кететін қаражатты және күнделікті шығындарды бірге есептеу керек. Пәтердің бос тұратын кездері мен сұраныс төмен маусымды ескеріңіз. Сәтті айға қатысты айтылған 150–300 мың және 200–450 мың теңге субарендадан барлық шығынды өтеген соң қалатын пайда ретінде расталмаған әрі тұрақты табысқа кепіл болмайды.
