Арайлым Жақыпова мен Адай Құнанбайұлы · Фото: Арайлым Жақыпованың жеке архиві
Арайлым Жакупова IT жобаларын басқарады, ал «Музей жәдігерімен махаббат хикаясы» — оның анимациядағы алғашқы жұмысы. Бұл — махаббат, өз алдына дербес болу және жалғыздық туралы қысқаметражды анимациялық фильмдер трилогиясы. Creative Shift бағдарламасында Арайлым алғашқы бөлімін таныстырып, өз легінде ең жоғары балл жинады. Қазір ол қаржы іздеп, команда құрып жатыр.
Фильм не туралы
Бірінші бөлім технологиялық мүсіндер музейіндегі әншінің көшірмесі — роботқа ғашық болған Сара есімді қыз туралы. Оның махаббаты Марк есімді роботтың бойындағы адамдық сезімді оятады. Бірақ Марк өз сезімін түсінген кезде Сара онсыз өмір сүруді үйреніп қойған еді.
Трилогия махаббаттың түрлі қырын және сезімнің қадірін жоғалтпай, сүйген адамыңды жібере білуді баяндайды. Тағы бір тақырыбы — жалғыздық.
«Адамдар жасанды интеллектіден жақындықты жиі іздейтін болды, онымен тірі адамдай сырласады. Бірақ шын мәнінде ол адаммен бетпе-бет араласудың орнын баса алмайды», — дейді Арайлым.
Арайлымның айтуынша, хикая 16–35 жастағы көрерменге арналған: осы жаста адамдар өзін іздейді, алғашқы елеулі қарым-қатынасты бастан өткереді, ата-анасынан дербес болуды үйренеді. Ол бұл хикаяның адамдарға жауапсыз махаббатқа байланып қалмай, бастан кешкен сезімнің қадірін сақтай отырып, өзін таңдауға көмектескенін қалайды.
«Мұражай экспонатымен роман» фильмінің мұқабасы · Иллюстрация: Арайлым Жақыпова
Трилогияның үш бөлімі
Арайлымның айтуынша, әр бөлім махаббаттың бір қырына арналған:
- 1-бөлім, «Ояну», — адамды басқаға тәуелді ететін, кейде жанын күйрететін романтикалық махаббат туралы. Сараның махаббаты Маркты оятады, ал Сара сезіміне жауап күтуді доғарып, бақытты өмірін өзі құруды үйренеді;
- 2-бөлім, «Өзіңді табу», — оянған Марк өзін бар болмысымен жақсы көруді үйреніп, қарсылық пен өзін іздеу кезеңінен өтеді, ал оны жасаған адам өз туындысын еркіне жіберуді үйренеді;
- 3-бөлім, «Тірек болу», — ата-ана мен баланың бір-бірінен дербес болуы туралы: Марк Сараның жасөспірім қызына осы жолдан қауіпсіз өтуге көмектеседі, ал Сара қызына еркіндік беруді үйренеді.
Робот Марк — ішкі шектеулері, қорқынышы мен ұстанымдары тұсаулаған адамның метафорасы. «Сондықтан оның оянуы — адамның өз шеңберінен шығуға қалай батылы жететіні туралы хикая», — деп түсіндіреді автор.
Басты кейіпкерлердің бейнелері: Сара мен робот Марк · Иллюстрация: Арайлым Жақыпова
Сара отбасымен — концепт-арт · Иллюстрация: Арайлым Жақыпова
Идея қайдан туды
Идея жеке тәжірибеден туды. Бір сәтте Арайлым өзін роботтың жанында жүргендей сезінген: «адам қасыңда жүргендей, сезімі туралы айтады, бірақ оны сезіне алмайды».
Ал хикаяның бейнесі Бангкоктағы балауыз мүсіндер музейінде туды. Мүсіндердің бірімен түскен фотода сезім екіжақты секілді көрінген. Осы ұқсастық хикаяға негіз болды.
Арайлымның айтуынша, бірінші бөлімнің сценарийін ол сонау 2022 жылы екі күнде жазып шыққан. Сол кезде оның хикая жазуға әуестігін ешкім білмеген.
Арайлым Жақыпова · Фото: Арайлым Жақыпованың жеке архиві
Қазір не дайын
Арайлымның айтуынша, бірінші бөлімнің сценарийі мен прозадағы әдеби негізі, логлайн мен синопсис, бүкіл трилогияның сипаттамасы, кейіпкерлердің бейнесі, оқиға өтетін орындардың тұжырымдамасы мен түстер палитрасы, алғашқы кездесу көрінісінің 42 кадрдан тұратын сториборды және сметасы дайын. Кейіпкерлердің жарқын бейнесінде қазақ ою-өрнегі бар, ал хикаяның өз символы — алқа.
Романның алғашқы оқырмандары пікірлерін жіберіп те үлгерді.
«Оқырмандардың әрқайсысы кейіпкерлерден өзін көрді, ал кейбірі хикаяны оқып, тіпті жылап алды», — дейді Арайлым.
Технологиялық мүсіндер мұражайының сызбасы — локациялар концепті · Иллюстрация: Арайлым Жақыпова
IT саласынан анимацияға
Оның айтуынша, ең қиыны — әуелі өзінің шығармашылыққа бейімі барын мойындау, содан кейін жазған хикаяларын жұртқа айту болған. Әрі қарай кинода тәжірибесі болмаса да, хикаяны көрерменге қалай жеткізуді, логлайн мен синопсис жазуды, сториборд салуды және фильмге шын мәнінде қанша қаржы қажет екенін есептеуді үйренуге тура келген. Алғашқы есепте шығынды бірде тым аз, бірде тым көп бағалаған.
«Жоба менеджері ретіндегі тәжірибем көмектесті: жобаны кезеңдерге бөлдім», — дейді Арайлым.
Осал тұстарын ашық айтқан менторлар да, Адай Құнанбайұлының дәрістері де көмектескен. Арайлымның айтуынша, өз жолын дәл сол дәрістерде көрген.
Арайлым Эдмонд Янг пен Ақсұлтан Қалидың ықпалын ерекше атайды. Эдмонд Янг оған шабыт беріп, ЖИ көмегімен сүйікті Disney, Pixar, Ghibli анимациялық студияларының үздік дәстүрін жалғастыратын, автордың өз қолтаңбасы бар терең фильмдер жасауға болатынын көрсеткен. Ал Ақсұлтан Қали өнімге аудитория көзімен қарауға: оның құндылығын тауып, сол құндылықты өнімнің өзінде көрсете білуге көмектескен.
Арайлым Жақыпова мен Эдмонд Янг · Фото: Арайлым Жақыпованың жеке архиві
Арайлым Жақыпова мен Ақсұлтан Қали · Фото: Арайлым Жақыпованың жеке архиві
Creative Shift не берді
«Creative Shift өмірімнің маңызды белесіне айналады деп күтпедім. Мұнда кездейсоқ келдім, ал өзіме керектің қаншасын таптым — бұл баға жетпес дүние», — дейді Арайлым.
«Бағдарлама маған мені қабылдайтын, өзіме сай ортаны — былайша айтқанда, өз адамдарымды берді», — деп қосады ол. Буткемп кезінде жоба идеядан презентациясы, сметасы мен сториборды бар деңгейге жетті.
Менторлардың басты кеңесі — алдымен аудитория жинап, содан кейін ауқымды өндіріске кірісу. Қаржы табылғанда өндіріс басталады. Арайлым алғашқы материалдар дайын болған сәттен-ақ жобаның әлеуметтік желілерінде аудитория жинамақ: алғашқы көріністерді, түсірілім барысын және, бәлкім, микродрамаларды жариялайды.
Астанадағы менторлық бағдарламадан ол бизнес-модель құруға, мықты команда жинауға, серіктестермен танысуға, инвесторлар алдында жобаны қорғауға дайындалуға және қаржы табуға көмек күтеді.
Эдмонд Янг, Арайлым Жақыпова және Jaeyeong Creative Shift-те · Фото: Арайлым Жақыпованың жеке архиві
Арайлым Жақыпова Creative Shift сертификатымен · Фото: Арайлым Жақыпованың жеке архиві
Жобаға не қажет
«Жобаның болашағы мен іске асу жылдамдығы негізінен қаржыға байланысты», — дейді Арайлым.
Арайлымның айтуынша, формат та бюджетке байланысты: ЖИ көмегімен түсіру немесе әлдеқайда қымбатқа түсетін классикалық 2D/3D анимация. ЖИ қолданылатын форматта бүкіл жобаға шамамен 18 ай жоспарланған: өндіріске дайындық, өндіріс және өндірістен кейінгі өңдеу. Ең қарқынды кезең — өндіріс — үш айдан алты-жеті айға дейін созылады: мерзім ЖИ әзірлеушілерінің біліктілігі мен санына, ал олардың саны қаржыға байланысты. Премьерадан кейін ілгерілетуге тағы бір жылдай уақыт кетеді.
Әзірге Арайлым — жобаның авторы, сценарисі, режиссері әрі продюсері. Жобаға мыналар қажет:
- бірінші бөлімге, мүмкін болса, бүкіл трилогияға қаржы;
- команда: тәжірибелі продюсер, суретшілер, дыбыстау актерлері, маркетолог;
- мерч жасауға серіктестер: киім дизайнерлері, зергерлер, былғары шеберлері;
- алаңдар: онлайн кинотеатрлар мен қысқа сериалдарға арналған қолданбалар.
Арайлым бірінші бөлімнің басты саундтрегі ретінде Мирас Жүгінісовтің жаңа «Jai Gana» әнін елестетеді: оның айтуынша, әннің мәтіні фильмдегі хикаяны дәл жеткізетіндей.
Фильм әуелі жобаның әлеуметтік желілерінде, кейін фестивальдер мен онлайн платформаларда көрсетіледі.
Шығармашылық жоба бастағандарға кеңес
Арайлым қолайлы сәтті күтпеуге және тәжірибенің жоқтығынан қорықпауға кеңес береді: «Басқа саладағы тәжірибе артықшылыққа айналуы мүмкін: маған IT жобаларын басқару шығармашылық жобаны жүргізуге көмектеседі». Оның тағы бір кеңесі — өз ортаңды, жаныңда жүргенде жайнай түсетін адамдарды табу және идеяңды мүмкіндігінше ертерек көрсету: пікір алу айлар бойғы уақытты үнемдейді.
Арайлымның Instagram парақшасы — @araika_z.
Бұл — «Creative Shift қатысушыларының хикаялары» топтамасының материалы. Ашықтық үшін: raem.kz бас редакторы Раимбек Искендиров те бағдарламаға қатысады.
