Фото: пресс-служба Алтынай Танирбергенова
Алтынай Танирбергенова жұбайы Нурлан Токеновпен бірге сүйегі қайыңнан аршып алынған шпоннан жасалатын қазақтың киіз үйлерін тігеді. Олардың QAZAQ ÜY компаниясы диаметрі бес метрлік 20 киіз үй сатты, ал Астана маңындағы QAZAQ ECO FARM этнофермасы 2026 жылдың жазында 700-ден астам шетелдік туристі қабылдады. Қазір отбасы өндіріс пен қолөнерді біріктіретін кешенге инвестор іздеп жүр. Алтынай Creative Shift бағдарламасына осы жобамен қатысып жатыр.
Олар кім және немен айналысады
Алтынай — әлеуметтік кәсіпкер, психология ғылымдарының кандидаты, QAZAQ ÜY және QAZAQ ECO FARM жетекшісі. Нурлан — QAZAQ ÜY негізін қалаушы әрі киіз үй сүйегін жасау технологиясын қалпына келтірген шебер. Ол алтыбақан жасау туралы білімді де сақтап, өзгелерге үйретіп жүр.
QAZAQ ÜY сүйегі қайың шпонынан жасалған, табиғи киізбен жабылған, ішкі жиһаздары бар киіз үйлер жасайды. Оларды жеке тапсырыс берушілер, туристік базалар, этнокешендер мен глэмпингтер сатып алады. Қазір компания шетелдік тапсырыс берушілермен де келіссөз жүргізіп жатыр.
Кейіпкер ұсынған материалдар · Фото: пресс-служба Алтынай Танирбергенова
Бәрі неден басталды
Үштөбедегі киіз үй комбинаты қирағаннан кейін Нурлан шаңырақ пен керегенің иілу үлгісін сақтап қалған. 2007 жылдан бастап ол қайыңнан аршып алынған шпоннан киіз үй сүйегін жасау технологиясын қалпына келтірді: технологиялық операцияларды, жабдықтарды, бөлшектердің пішіні мен сапасын қайта пысықтады.
«Ол үшін технологияны қалпына келтіріп, шеберлердің ісін жалғастыру маңызды болды», — дейді Алтынай.
Нурлан командасымен бірге киіз үй жасауға арналған алты станокты өз қолымен жасап, жетілдірді. Қазір отбасы өздерінің техникалық әзірлемелерін патенттеуге дайындалып жатыр. Осы өндіріс отбасылық кәсіпке айналды: Нурлан шеберлердің жұмысын басқарады, Алтынай жобаларды дамытуға, серіктестік орнатуға және мәдени бағдарламаларға жауап береді.
Кейіпкер ұсынған материалдар · Фото: пресс-служба Алтынай Танирбергенова
Киіз үй қанша тұрады және оны кім сатып алады
QAZAQ ÜY барлығы диаметрі бес метрлік 20 киіз үй сатты. Бұл — бір жылдағы емес, жұмыс бастағаннан бергі жалпы сатылым. Тағы үш киіз үйді отбасы өз жобаларына қалдырды. Диаметрі бес метрлік киіз үй 3,5 млн теңге, ал алты метрлік киіз үй 4 млн теңге тұрады. Соңғы баға жиынтыққа не кіретініне байланысты.
Киіз үйлер этноферма орналасқан шаруа қожалығының аумағындағы шағын цехта тапсырыспен жасалады. Қазір өндірісті кеңейтуге басты кедергі — цехтың тарлығы.
«Бізде жұмыс істеп тұрған технология, дайын өнім және сату тәжірибесі бар. Бірақ өндіріс көлемін арттыру үшін кең орын, жабдық пен команда керек», — деп түсіндіреді Алтынай.
Астана маңындағы этноферма
QAZAQ ECO FARM Ақмола облысының Целиноград ауданында, Ақмол ауылының жанында, Астанадан шамамен 20 км жерде орналасқан. Аумағы — 11 гектар. Қонақтар киіз үй тігуге қатысады, киіз басу шеберлік сабақтарына барады, құрт пен жент дайындайды, садақ атады, асық ойнайды, алтыбақан тебеді және фермадағы жануарлармен танысады. Ұлттық тағамдардан дәм татып, табиғат аясында демалып, түнеуге болатын бағдарламалар бар.
2026 жылдың жазында ферма 700-ден астам шетелдік қонақты қабылдады. Мұнда отбасылар, туристер, ұйымдасқан топтар, компания ұжымдары және халықаралық еріктілер келеді.
«Біз киіз үй тіршіліктің ортасына айналып, қонақ қабылдайтын, дәстүрді кейінгіге жеткізуге көмектесетін орын ашқымыз келді», — дейді Алтынай.
Алдағы жоспар: қолөнершілерге арналған кешен
Кәсіпті кеңейту үшін мемлекеттік заттай грант аясында жер телімі бөлініп қойған. Отбасы өндіріс пен қолөнерді біріктіретін кешен салуды жоспарлап отыр. Онда киіз үй өндірісі, ағаш өңдеу, киіз басу, тігін және металл өңдеу учаскелері, көрме залы, шеберлік сабақтарын өткізуге және қолөнершілерді оқытуға арналған орын болады.
QAZAQ ÜY киіз үйден бөлек жиһаз, керегеден бөлме бөлгіштер, шамдар, сандықтар, сырмақтар, көрпелер және басқа да интерьер бұйымдарын жасауды көздеп отыр. Тағы бір бағыт — суретшілермен және дизайнерлермен жұмыс істеу: киіз үй көрме кеңістігіне де, дербес өнер нысанына да айнала алады.
Қазір жобаға кешенді салып, жабдықтау үшін инвестициялық және технологиялық серіктестер, өндіріс пен сату мамандары, туроператорлармен, сәулетшілермен және дизайнерлермен ынтымақтастық, сондай-ақ көрме өткізетін алаңдар қажет.
Creative Shift не берді
Бағдарлама Алтынайға отбасылық кәсіпке кеңірек қарауға, оны қолөнер, дизайн, мәдени мұра мен туризмді тоғыстыратын креативті экономика жобасы ретінде көруге мүмкіндік берді.
«Үнемі өндіріс пен шаруашылық мәселелерімен айналысқанда, стратегияға уақыт бөлу маңызды», — дейді ол.
Алтынай Астанадағы менторлық бағдарламадан нақты көмек күтеді: тұрақты бизнес-модель құру, инвестициялық ұсыныс дайындау, серіктестер табу және жаңа нарықтарға шығу.
Креативті жоба бастағандарға кеңес
«Қолыңыздан келетін әрі өзіңіз үшін мәні бар істен бастаңыз. Өз мұраңызды зерттеңіз — онда заманауи өнімдерге негіз болатын идея көп», — деп кеңес береді Алтынай.
Оның айтуынша, идеяны іс жүзінде сынап көру керек: алғашқы үлгіні жасап, адамдарға көрсету, болашақ сатып алушылардың пікірін тыңдау және шығынды есептеу қажет.
QAZAQ ÜY сайты — qazaquy.kz, этноферманың Instagram парақшасы — @qazaq_eco_farm.
Бұл материал «Creative Shift қатысушыларының хикаялары» топтамасына кіреді. Ашықтық үшін: raem.kz бас редакторы Раимбек Искендиров та бағдарламаға қатысады.
