Фото: RDNE Stock project / Pexels
2026 жылғы 30 қарashadan бастап Қазақстанда несие мен депозит бойынша ГЭСВ есептеудің жаңартылған ережесі күшіне енеді (reformy.kz). АРРФР банк қарыздары мен микронесиелер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесіне қандай шығындар кіретінін және оны клиенттерге қайда көрсету керегін нақтылады (lsm.kz).
Жеке тұлғалардың ГЭСВ-іне сақтандыру мен бағалаушы қызметі қосылады
Жеке тұлғалардың қарыздары бойынша ГЭСВ есептегенде ихтиярлы сақтандыруға кеткен шығын, сондай-ақ кепілгерлер мен бағалаушыларға төленетін төлемдер ескеріледі. Заңды тұлғалар үшін есепке ихтиярлы сақтандыру, кепілдік немесе кепілгерлік алу және кепілге қойылған мүлікті бағалау шығындары кіреді.
Компаниялардың қарыздары бойынша несиені рәсімдеуге және қызмет көрсетуге қатысатын делдалдардың қызметі де ескеріледі.
2021 жылы реттеуші сақтандыру шартының пайда алушысы кредиттік ұйым болса, сақтандыру ұйымының төлемдері ГЭСВ есебіне кіргенін хабарлаған (gov.kz). 2011 жылдан бері банк қарыздары мен микронесиелердің барлық түрі бойынша бірыңғай ГЭСВ 56% болған.
Мөлшерлеме мен ГЭСВ-ті, мысалы, Halyk Bank-тің қолма-қол ақша несиесінің шарттарынан көруге болады.
Айыппұлдар мен карталар бойынша комиссияның бір бөлігі мөлшерлемеге кірмейді
Несие шартын бұзғаны үшін салынатын айыппұлдар, өсімпұлдар және басқа санкциялар ГЭСВ-ке кірмейді.
Кредиттік карталар бойынша есептен валюталық операцияларға, картаға қызмет көрсетуге және банкоматтан қарыз қаражатын шешуге алынатын жекелеген комиссиялар да шығарылады.
ГЭСВ номиналды мөлшерлеменің жанына қойылады
ГЭСВ-ті несие мен депозит жарнамасында, шарттарда, сондай-ақ банктер мен МҚҰ клиенттерінің жеке кабинеттерінде электрондық қызмет көрсеткенде көрсету керек.
Жаңартылған ережеге сай ГЭСВ қарпінің өлшемі мен стилі қалған мөлшерлемелердің рәсімделуімен бірдей болуы тиіс. Шартта ол номиналды мөлшерлеменің жанында тұрады.
Креditор сайтында ілеспе төлемдерді ескеретін ГЭСВ онлайн-калькуляторы болуы керек. Ломбардтар мен кредиттік серіктестіктер үшін бұл талап сайт болған жағдайда қолданылады.
Қарыз алушы ГЭСВ-ті қайта есептеуді сұрай алады
Клиенттің сұранысы бойынша кредитор ГЭСВ-ті таңдауы бойынша екі тәсілдің бірімен қайта есептейді. Біріншісі шарт басталған сәттен бергі барлық төлемді ескереді. Екіншісі негізгі борыштың қалдығы мен қалған мерзімге негізделген.
ГЭСВ өзгерсе, кредитор бұл туралы қарыз алушыға шартта көзделген тәсілмен хабарлауға міндетті.
Бұған дейін raem.kz кейбір несиеден 14 күн ішінде бас тарту шарттары туралы жазған.