Александр Ворончихин қабырғаларды қолмен бояйды — үлкен муралдар, интерьерлік суреттер, жылдар бойы сақталатын нысандар. Бұл нейрожелілерден барынша алыс қолөнер болып көрінуі мүмкін. Іс жүзінде жасанды интеллект екі жыл бойы оның жұмыс процесіне кіріктірілген — және жұмысты оның орнына жасамай, оны жылдамдатады.

Ворончихин — Астананың белгілі муралистерінің бірі: тек елордада ғана оның есебінде дәмханалар мен жеке үйлерден бастап, ол арт-нысандарға айналдыратын трансформаторлық қосалқы станцияларға дейінгі жүзден астам безендірілген нысан бар. Оның жұмыстары далалық климатқа төтеп беріп, ашық аспан астында жылдар бойы тұр. Технологиялар мен заманауи өнердің тоғысуы туралы маркетплейс негізін қалаушы Глеб Штрайбпен сұхбаттан және Орталық Азиядағы арт-нарықты цифрландыру және өнер маркетплейстері материалынан оқыңыз.

!Александр Ворончихин — жасанды интеллектіні қолданатын қазақстандық граффити-суретші

Қағаздағы нобайдан қабырғадағы суретке дейін

— Клиентпен жұмыс өтінімнен дайын қабырғаға дейін жалпы қалай құрылады?

Алдымен нысанға сұрау келеді — кофейня, бар, клуб, жеке аумақ, пәтер, қала сыртындағы үй. Бриф қалыптасады: қандай бөлме, не істеу керек, қандай визуализацияны көргісі келеді. Идеяларды талқылаймыз, әрі қарай мен қағазға нұсқаларды нобайлап саламын — тезисті түрде, бейнелерді іздеймін. Эскиздердің үштен беске дейінгі нұсқасын жасап, тапсырыс берушіге жіберемін. Ол біреуін таңдайды, біз оны жетілдіреміз — сөйтіп мен кескінді қолмен физикалық бетке көшіремін. Соңында тапсырыс беруші келіп, көріп, жұмысты қабылдайды.

!Александр Ворончихин салған, ЖИ көмегімен жасалған граффити-жұмыс

ЖИ эскизді толықтырып салады және жұмысты екі есеге жуық қысқартады

— Бұл процеске жасанды интеллект қай кезеңде қосылды?

Күрделі эскизді толық сызып шығуға уақыт жетпегенде, нейрожелі жұмыс таянышы ретінде жұмыс істейді. Мен жартылай дайын эскизді жүктеймін және егжей-тегжейлі промт жасаймын: не қосу керек, нені өзгерту керек — құрылымы, жарықтандыру, пішін. 10 минутта бірнеше нұсқа аламын, содан кейін тағы 20 минуттай өзім өңдеймін. Бұрын үш-бес эскиз бір аптаға созылуы мүмкін еді, қазір — үш күннен аспайды.

— Қандай сервисті пайдаланасыз?

Негізінен ChatGPT. Жаңа модель туралы естідім — қуаттырақ және үлкен тегін лимиті бар дейді, бірақ өзім әзірге сынап көрмедім.

— Ал басқаларын сынап көрдіңіз бе, сол «Кандинскийді»?

Көрдім — бірақ онда әзірге генерация кезінде артефактілер кездеседі.

Ақылы құралдарды қажеттілік бойынша пайдаланамын: егер барлық кәсіби графикалық софт қажет болса, айына шамамен 800 доллар шығар еді — мен үшін бұл көп. Іс жүзінде Photoshop және нейрожелінің базалық жазылымы жетеді — бұл айына тағы шамамен 32 доллар.

Ред. ескертпесі: сипаттамасына қарағанда, сөз ChatGPT және Сбер-дің Kandinsky (қазір GigaChat құрамында) нейрожелісі туралы болып отыр. «Үлкен тегін лимиті бар жаңа модель» — шамасы, Qwen сияқты қытайлық модельдердің бірі, бірақ кейіпкердің өзі оны сынамаған, бұл нарықтың сөздерінен. Пікірлер бойынша, «Кандинский» анатомия мен детальдарды беруде батыстық баламалардан шынымен әлсіздеу — бұл оның бақылауымен сәйкес келеді.

Идея оныкі болып қалады — сондықтан бұл нейроарт емес

— Тапсырыс берушілер сіздің жұмыста ЖИ қолданатыныңызды біле ме?

Ал оларға мұны білудің не қажеті бар? Тапсырыс беруші сұрау мен нәтиже үшін төлейді, аралық кезеңдер оған қатысты емес. Мен бұдан құпия жасамаймын, бірақ арнайы айтып та жүрмеймін. Идея — менікі және тапсырыс берушінікі, біз оны бірге ойлап табамыз, ал нейрожелі тек техникалық бөлікті оңтайландырады.

— Демек, мұны нейроарт деп атауға болмай ма?

Жоқ — өйткені бұл бәрібір менің идеялық өнімім, мен оны жетілдіремін, соңына дейін жеткіземін. Бұл аутсорстағы қызметкер сияқты, тек өте жылдам: ол шығармашылық емес, техникалық тапсырмаларды шешеді. Егер мен өзім, мысалы, пейзаждағы шөптің әрбір сабағын қолмен салсам — бұл үш күн алар еді. Нейрожелі мұны, мінсіз болмаса да, 10 минутта жасайды.

— Генерацияланғанды толығымен өзінікі ретінде көрсететін суретшілерге қалай қарайсыз?

Маған өзіндік идеясы жоқ адамды суретші деп атау қиын — жай ғана әдемі сурет, оны тіпті өзі ойлап таппаған. Бір автордың промтын көрдім: ол біреудің сипаттамасын алып, сәл өзгертіп, осымен әлеуметтік желілердегі парақшаларын суретші ретінде қол қойып жүргізе бастаған. Меніңше, оны бұлай атауға болмайды, өйткені идея басынан аяғына дейін оныкі емес. Музыкада да осыған ұқсас жағдай.

!Нейрожеліні пайдалана отырып граффити жасау процесі — Александр Ворончихин

Тапсырыс берушінің өзі генерацияланған эскизді алып келген кезде

— Тапсырыс берушінің өзі нейрожелі генерациялаған идеямен келетін кездер бола ма?

Болды. Бір ірі мемлекеттік құрылым осындай сұраумен жүгінді — суретте ерте генеративті суреттерге тән көптеген қателер болды: артық саусақтар, жануарлардың артық аяқтары, жоғалған көз. Басшылыққа көрсетуге болатындай ретке келтіруді өтінді. Жетілдіруге шамамен екі күн кетті.

Дайын генерацияланған идеямен келетіндер де бар: «қабырғаға сол күйінде көшіріп беріңіз». Келісемін, бірақ ескертпемен — шағын түзетулер қажет, өйткені генеративті кескіндерде композиция мен түс бойынша әлі де мәселелер болады. Мұндай жағдайларда мен енді автор ретінде емес, өзгенің эскизін орындаушы ретінде жұмыс істеймін.

Қабырға принтерлері жылдамырақ басып шығарады, бірақ суретшінің тәжірибесі бойынша, аз шыдайды

— Қабырға принтерлерімен бәсекелес ретінде бетпе-бет келуге тура келді ме?

Иә. Олардан кейін кейде тіпті жұмыстарды қайта жасауға тура келді — бояудың бәрі күнге төзімді емес, пигменттер оңады, жабын үгітіліп түсуі мүмкін. Менің тәжірибем бойынша, қабырғадағы бірде-бір принт үш жылдан артық шыдамайды, ал менің қолмен салған суретім еш шығынсыз 15 жыл бойы тұрады.

Ред. ескертпесі: нарықта үш жылдан астам уақыт оңып кетуге мәлімделген кепілдігі бар ұсыныстар бар — нақты жұмыстарды тәуелсіз өлшеусіз кімнің сандары дәлірек екенін айту қиын. Бұл саланың жалпы стандарты емес, суретшінің жеке тәжірибесі.

Принтерлердің техникалық шектеуі де бар — олар адам бара алатын жерге бара алмайды, олар үшін тегіс бет және рельстердің бір түрі қажет. Бағасы жағынан олар қазір қолмен жасалатын жұмыспен дерлік теңесті — қаладағы кейбір шеберлерде басып шығару тіпті арзанырақ шығады, дегенмен бұл әдетте материалдарды үнемдейтінін білдіреді.

— Ал сіз айтып өткен AR-көзілдіріктер қандай?

Бұл толықтырылған шынайылық көзілдірігі: кеңістікте гео-нүктелерді қоясың, және эскиз дәл қажетті бетке түседі — тек контурды бастырып сызу қалады. Бірақ бұл негізінен клиент үшін емес, орындаушыға арналған құрал. Тапсырыс берушіге мен әдетте 2D-де эскизі салынған қабырғаның суретін жіберемін — 3D-визуализацияны бәрі бірдей жақсы қабылдай бермейді.

!Александр Ворончихин салған, жасанды интеллект толықтырған эскиз

Үстеме баға материалдар үшін емес, шеберлік үшін болуы керек

— Сіздің жұмысыңызда құн қаншалықты материалдардан құралады?

Керісінше — негізгі үстеме баға жұмыс сағаттары мен шеберлік үшін болуы керек. Егер материалдар мен шығын материалдары жұмыс құнының 30%-дан астамын алса, бұл осы кәсіппен айналысудың қажеті бар-жоғын ойлануға себеп: шығын материалдары уақыт өте келе қымбаттайды — соңғы бір жарым жылда кейбір позициялардың бағасы екі есеге жуық өсті — және егер оларға тым көп жұмсасаңыз, жұмыс істеу тиімсіз болады. Дизайнерлік, сәндік кескіндемеде құнның кем дегенде үштен екісі суретшінің уақыты мен шеберлігіне тиесілі болуы керек — бұл дәрігермен бірдей: инъекция үшін емес, оның тәжірибесі мен диагнозды бірден түсіну қабілеті үшін төлейсіз.

— Қазір нарық жалпы қалай сезіледі — шебердің еңбегі көбірек бағалана бастады ма?

Демпинг жасаушылар шынымды айтсам, әбден шаршатты. Мұның қайдан шығатыны түсінікті: дағдарыстарға байланысты адамдардың сатып алу қабілеті аса жақсы емес, ал менің кәсібім — бірінші кезектегі қажеттілік тауары емес. Айналып өтуге тура келеді: жаңа жеткізушілерді іздеу, технологиялық карталарды өзгерту. Мен өзім де орташа бағаны көтере алар едім, бірақ әзірге оны бұрынғы деңгейде ұстап отырмын.

Мен әрқашан ол маған бәсекелес пе, жоқ па, оған қарамастан ешкімнің бағаны қатты түсірмеуіне тырыстым. Демпинг бүкіл нарыққа зиян тигізеді, соның ішінде демпинг жасайтын адамға да.

Жақын жылдары қолөнер түбегейлі өзгермейді

— Жаңа ЖИ-құралдары пайда болып жатқан тұста саланың болашағын қалай көресіз?

Бұл жерде шексіз қиялдауға болады, бірақ мен шынымен білмеймін. Менің ойымша, алдағы он жылда көп нәрсе өзгере қоймайды. Шығармашыл адамдар жаңа құралдарды өз пайдасына пайдаланудың жолын табады, ал бұған ойын-сауық ретінде қарайтындар кәсіпке ерекше әсер етпей, қызығушылық үшін суреттер генерациялай береді.

— Ал өз күнделікті жұмысыңызда ЖИ-дің қазіргіден күштірек болғанын қай жерде қалар едіңіз?

Идеалда — менің орныма клиенттермен толыққанды агент сөйлессе ыңғайлы болар еді: бағаларды талқылап, келіссөздер жүргізсе, актерлердің агенттері сияқты. Менде бір уақытта 11 параллельді жұмыс чаты болған кездер болды — барлығын қадағалау қиын. Модель ең болмағанда хат алмасуды және күнделікті түзетулерді жапса керемет болар еді.

Бірақ әзірге мұндай агенттерге қатысты сұрақтар көп — деректердің тарап кету қаупі, агенттің маңызды бірдеңені дұрыс емес шешу қаупі бар. Құралға бақылаусыз сенім артсаңыз, жылдар бойы қалыптасқан беделді жоғалту оңай. Осы бөлікте ЖИ әлі де дами түседі деп үміттенемін — шығармашылық адамдар үшін әкімшілік жұмыспен айналысу шынымен қиын.

Енді бастап жатқандарға кеңес

— Жолды енді таңдап жатқан жас суретшілерге не кеңес берер едіңіз?

Ұсыныс, бәлкім, біреу ғана — жаңа нәрсені үйренуді ешқашан тоқтатпау. Бейнелеу өнері әртүрлі салаларды түсінуге мәжбүр ететінімен жақсы: бірдеңе салу үшін физиканы, материалдар кедергісін және тағы ондаған аралас пәндерді білу керек. Суретпен де солай — тіпті тракторды дұрыс салу үшін анатомия, кем дегенде базалық техникалық білім қажет.

Және егер сізде өзіңіздің мықты интеллектіңіз болса — жасанды интеллект оны ешқашан алмастыра алмайды.

Александрдың Instagram парақшасына сілтеме: https://www.instagram.com/aleksandr_alive_/

!Александр Ворончихин салған мурал — көше өнері мен ЖИ симбиозы

—

Сұхбаттасқан Раимбек Искендиров, Raem.kz Креативті индустриялардың трансформациясы туралы жасанды интеллект шығармашылық мамандықтарды қалай өзгертетіні туралы материалдан оқыңыз.