Жақында бір американдық блогер қыздың бағанасын оқып шықтым: ол жеке сайттарын тастап, Substack-ке көшіп алған, ал кейін Substack ойын ережелерін өзгерткенде сан соғып қалған авторлар туралы жазыпты. Бұл мәтіннен мен жаңа алаңдаушылықты емес, өзімнің бұрыннан келе жатқан ескі ойымды көрдім. Мен диджитал саласында көптен бері жұмыс істеп келемін және мұндай жағдайды бірнеше рет — тек басқа алаңдарда көргенмін.
Қазақстан бұл сценарийді бұрын да бірнеше рет бастан өткерген. Медиажобалардың сыртқы алгоритмдерден тәуелсіздігі туралы толығырақ автономды контенттік платформаларды дамыту және Zero-Click SEO туралы мақаламыздан оқи аласыздар.
Бізде әлеуметтік желілерді бұрын да өшіріп тастайтын — бір-екі сағатқа, бір күнге, ал кейде тіпті ұзақ уақытқа. Жақында TikTok-ты бұғаттауға әрекет жасалды. Бұл процестерді бірінші жыл бақылап отырмаған адамдарға баяғыда-ақ түсінікті: алаңға қолжетімділік саған тиесілі емес, оны кез келген уақытта сөндіріп тастай алады — және сен бұған ешқандай ықпал ете алмайсың. Сондықтан мен Raem.kz жобасын іске қоспас бұрын-ақ жеке сайтты міндетті шарт деп санадым.
Дзен — біреудің алаңына бәс тігудің соңы неге апаратынына жақсы мысал
Бірнеше жыл бұрын Дзен нағыз алтын кеніші болды: жақсы монетизация, тірі трафик, авторлар шын мәнінде табыс табатын. Қазір онда орасан зор бәсекелестік және еске алудың өзі мұң туғызатын төлемдер қалды. Жылдар бойы Дзен-арнаға күш-жігерін салған — мәтіндер жазып, монтаж жасап, алға жылжытқан адамдардың көбі жұмсаған уақытын да ақтай алмады. Егер олар сол күш-жігерді өздерінің жеке сайтына салғанда — қазір біреудің платформасында төлемдері қысқарған қараусыз арнаның орнына, өздеріне жұмыс істейтін толыққанды активі болар еді.
Ресейлік блогерлер — дәл сол сабақ, бірақ бәстер әлдеқайда жоғары
Барлық ставкасын тек YouTube немесе Instagram-ға қойған блогерлерді алайық. Соғыс басталды — және Ресейде кейбір сервистер бұғатталды, YouTube монетизациясы құлдырады, Instagram VPN-сіз ашылмайтын болды. Ал жылдар бойы қатарлас өз веб-сайтын дамытып келгендерде ештеңе өзгерген жоқ: сайт қалай жұмыс істесе, солай жұмыс істеп тұр. Оны басқа елден қабылданған шешіммен бұғаттау мүмкін емес — бұл біреудің жүйесіндегі аккаунт емес, сенің өз меншік аумағың.
Әлеуметтік желілер — бұл іргетас емес, дистрибуция арнасы
Әлеуметтік желілер мен блог-платформаларды мен батыстық блогер қыз сипаттағандай пайдаланамын — негіз ретінде емес, контентті тарату (дистрибуция) арналары ретінде. Біздің ойымыз осы тұста сәйкес келеді: сыртқы алаң — бұл контентті аудиторияға жеткізудің тәсілі ғана, бірақ үстіне бизнес құратын мызғымас іргетас емес.
Түйін
Әлеуметтік желілер — бұл қамту құралы, іргетас емес. Егер оны салқын ақылмен пайдаланса, тамаша құрал. Бірақ іргетас дегеніміз — бұл біреудің шешіміне: заңға, соғысқа, платформа саясатының өзгеруіне тәуелді болмайтын дүние.
Менің іргетасым — raem.kz. Жарнамалық бюджетсіз аудитория тарту туралы медиа арқылы тегін органикалық ілгерілету жөніндегі PR-кейсімізден оқыңыздар.
