Фото: Kindel Media / Pexels
Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап атаулы әлеуметтік көмек сақталады, бірақ оны тағайындау тәртібі өзгереді (inbusiness.kz). Жан басына шаққандағы табысы белгіленген кедейлік шегінен төмен адамдар мен отбасылар АӘК ала алады. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің түсіндіруінше, кейбір төлемдерді тағайындағанда отбасының нақты тұрмыс жағдайы ескеріледі (t.me/enbekgovkz). Ережелерде көмекке қалай өтініш беру және ақшаны қандай шарттармен алу керегі көрсетілген.
2027 жылдан бастап АӘК кімдерге беріледі
Кедейлік шегі өңірге байланысты белгіленеді (kz.kursiv.media). Отбасының АӘК алуға құқығы бар-жоғын анықтау үшін оның жан басына шаққандағы табысын осы шекпен салыстырады.
Көмектің бұрынғыдай екі түрі болады: шартсыз және шартты. Шартты көмек жұмыспен қамту және әлеуметтік бейімделу талаптары орындалған жағдайда ай сайын төленеді.
Жұмысқа орналасу шарты қойылмайтын көмек кімдерге тағайындалады
Денсаулығына немесе басқа да объективті себептерге байланысты жұмыс істей алмайтын, табысы аз адамдар шартсыз көмек ала алады. Бұл көмек еңбекке қабілетті ересек адамы жоқ отбасыларға да қарастырылған.
Еңбекке қабілетті жалғыз ересек адамы балаға немесе күтімге мұқтаж туысына қарайтын отбасылар да осы төлемді ала алады.
Еңбекке қабілетті көмек алушылардың міндеттері қандай болады
Шартты көмек тағайындалғанда отбасының жұмыс істемейтін, еңбекке қабілетті мүшелері жұмыс іздеуші ретінде тіркеледі. Оларға жеке жоспар жасалып, әлеуметтік келісімшарт жасалады. Қолдау шаралары жұмыспен қамту комиссиясымен келісіледі.
Ай сайынғы төлем әлеуметтік келісімшарттағы жұмыспен қамту және әлеуметтік бейімделу талаптарының орындалуына байланысты болады.
Өтініш қалай беріледі және нені тексереді
Өтінішті уәкілетті орган, портал немесе ұялы телефон арқылы беруге болады. Өтініш беруші мен оның отбасы мүшелері жеке деректерін жинауға және өңдеуге келісім беруі керек.
Бұл келісім банк құпиясына жататын мәліметтер мен кредиттік бюродағы ақпаратты да қамтиды. Отбасылардың шоттары туралы мәліметтерді беру тәртібі туралы бөлек материал бар.
АӘК-ті проактивті түрде тағайындау да қарастырылған. Ол үшін отбасы учаскелік комиссияның тұрмыс жағдайын тексеруіне келісуі керек.
Қателерді түзетуге қанша уақыт беріледі
Құжаттарда қате немесе жетіспейтін мәліметтер анықталса, өтініш цифрлық күту тізіміне енгізіледі. Оларды түзетуге бес жұмыс күні беріледі.
Мансап орталығы үш жұмыс күні ішінде көмектің түрін анықтап, отбасының табысын есептеп, шешімнің электрондық жобасын дайындауы керек. Мұнда бір маңызды жайт бар: бұл мерзім шешім жобасын дайындауға қатысты.
Шартты көмек қандай жағдайда тоқтатылуы мүмкін
Әлеуметтік келісімшарт талаптары орындалмаса немесе жалған мәлімет берілсе, төлем тоқтатылуы мүмкін. Өтініш берушінің қайтыс болуы, басқа өңірге немесе Қазақстаннан тыс жерге тұрақты тұруға көшуі де төлемді тоқтатуға негіз болады.
Қарапайым тілмен айтқанда
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АӘК сақталады. Көмек алу құқығы отбасының табысына, ал шартты төлем алушылар үшін әлеуметтік келісімшарттың орындалуына да байланысты болады.
АӘК алуға өтініш беруді жоспарласаңыз, отбасыңыз туралы мәліметтерді алдын ала тексеріңіз. Отбасының цифрлық картасы қандай ақпарат жинайтынын бөлек материалда түсіндірдік. Өтініш бергенде қате немесе жетіспейтін мәліметтер анықталса, оларды түзетуге бес жұмыс күні беріледі.
