Social Change Kazakhstan жобасында тоғыз адам жұмыс істейді. Алғашқы коммерциялық тапсырыс 360 мың теңге әкелді, толық пакет 600 мыңнан басталады, бірақ жобаның басты эксперименті енді ғана басталуда.
Айсұлу Асан ноутбук алдында. Фотоны кейіпкер ұсынған.
Айсұлу Асан мәтінді сол қолының бас бармағымен тереді. Оның омыртқасының мойын бөлігі зақымдалған: қолдары қозғалады, ал білектері мен саусақтары ішінара салданған. Ол қарапайым тінтуірді қолданбайды — тачпадпен жұмыс істейді және тез теретінін айтады.
Клиент үшін жұмыс істеу тәсілі маңызды болмауы керек, деп санайды Айсұлу. Егер нәтиже кәсіби болса, адам оған қалай қол жеткізгені маңызды емес: екі қолмен, бір саусақпен, аяқпен немесе көзқарастың көмегімен бе.
Тоғыз адам әртүрлі қалалардан және бір ауылдан жұмыс істейді
Social Change Kazakhstan мультимедиялық контент өндіреді: көлемді мақалалар, фотосуреттер, видеолар, Reels және веб-сайттар. Командада тоғыз адам бар, олардың алтауы — мүгедектігі бар адамдар. Қатысушылар Қарағанды, Петропавл, Риддер, Ақмола облысы, Астана қаласынан және Шет ауданындағы Жарық станциясынан қашықтан жұмыс істейді.
Контент-маман Ирина Белоусова оқиғалар мен сұхбаттар жазады. Евгения Белоусова беттеумен (верстка) айналысады, Арина Отт — дизайнмен, Айгерім Рахимжанова фото және видео түсіреді. Астаналық аудармашы Хадиджа Муслим материалдарды орыс тілінен қазақ тіліне бейімдейді. Оның аты-жөні кейіпкердің өтініші бойынша өзгертілген; ол жұмыспен қамту орталығы арқылы ресми түрде жұмысқа орналасқан.
Руслан Валиуллов Social Change Kazakhstan командасының бір бөлігі болып саналады, бірақ веб-әзірлеу бойынша жеке тапсырмалары әзірге болған жоқ. Оның негізгі жұмысы Ресейде, онда ол веб-әзірлеуді басқарады. Қазақстандық жобаға Руслан сұраныс бойынша қосылады: командаға кеңес береді және зағип пайдаланушылар үшін сайттардың қолжетімділігін (accessibility) қамтамасыз етуге көмектеседі. Ол компьютерді айтрекер арқылы көзімен басқарады, ал бұрын пернелерді аузында ұстаған ұзын таяқшамен басатын. Айсұлу үшін бұл мысал ең алдымен дәлел ретінде маңызды: ауыр мүгедектігі бар адам кәсіби маман болып, өз еңбегімен табыс таба алады.
Жобаға Айсұлудың қыздары да қатысады. Мерей анасын сапарларда алып жүреді және екінші телефонмен видео түсіреді, ал Айым өзі оқып, тұрып жатқан Венециядан маркетингпен айналысады.
Айсұлу Асан Social Change Kazakhstan жобасының қатысушыларымен бірге. Фотоны кейіпкер ұсынған.
Айсұлудың өз рөлі — жұмысты продюсерлеу және команданы дамыту. Қатысушылар тапсырмаларды орындайды, ал ол түзетулер енгізеді, шешімдерді көрсетеді және сапаны арттыруға көмектеседі. Евгения ресми түрде жұмысқа қабылданған және нақты айдағы тапсырмалар көлеміне қарамастан тұрақты төлем алады. ЖК бар қатысушылармен жоба ЖК–ЖК сызбасы бойынша жұмыс істейді. Қалғандарына Айсұлу орындалған жұмыс үшін төлемді жеке шоттарына аударады.
Мұндай командаға ортақ кеңсе қажет емес, ал қатаң жұмыс кестесі жай ғана жұмыс істемейді. Адамның уақыты қараушыға, емдік процедураларға немесе негізгі жұмысқа байланысты болуы мүмкін. Біреулер тек түскі уақытта, біреулер кешке босайды. Қозғалысы ауыр шектелген адамдар үшін қашықтан жұмыс істеу көбінесе жалғыз нақты мүмкіндік болып қала береді.
Іске қосуға отбасылық бюджеттен миллион теңге кетті
2026 жылдың мамырында Айсұлу жеке кәсіпкерлікті (ЖК) тіркеп, Social Change Kazakhstan жобасын бастады. Бұл уақытқа дейін оның Мәскеудегі әлеуметтік бизнесте шамамен он жылдық тәжірибесі бар еді. Осы жылдар бойы ол қашықтан жұмысын жалғастырып, оның ішінде Қазақстан мен ТМД-дағы жобалармен де серіктестік орнатты.
Қазақстандық жобаға іске қосылғаннан бері шамамен бір миллион теңге жұмсалды — барлығы отбасылық бюджеттен. Бұл қаражат негізінен қызметкерлердің қаламақысына, салықтарға, сайт платформасын төлеуге, оқу материалдары мен фото-видео сапарларына бағытталды.
Жоба әзірге өзін-өзі ақтау деңгейіне жеткен жоқ. «Бұл — менің әлеуметтік стартапым және өзгерістер жасауға қосқан жеке үлесім. Мен мүгедектігі бар адамдарға жай ғана жәрдемақы емес, нақты еңбекпен ақша табудың жолын көрсеткім келеді», — дейді Айсұлу.
Толық пакет 600 мың теңгеден басталады — және оны әзірге сатып алмайды
Social Change Kazakhstan коммерциялық клиенттер үшін кешенді мультимедиа-пакет ұсынады: ол кәсіпорын туралы үлкен лонгрид-мақаланы, кәсіби фотосессияны, сайт үшін сапалы мәтіндерді және әлеуметтік желілерге арналған бейнероликтер мен Reels топтамасын қамтиды.
Мұндай толыққанды пакеттің құны — 600 000 теңгеден басталады. Алайда қазіргі қазақстандық нарықта шағын және орта бизнес контентке мұндай соманы бірден төлеуге әрдайым дайын емес. Көптеген кәсіпкерлер 50–100 мың теңге көлеміндегі бір реттік жеке қызметтерді іздейді немесе инклюзивті командаларға тек қайырымдылық призмасы арқылы қарайды.
Екі кейс портфолиоға айналды, бірақ сатылымдардың өлшенетін өсімін берген жоқ
Команда алғашқы айларда екі толыққанды кейсті жүзеге асырды: оның бірі — елордалық балалар даму орталығы, екіншісі — оңалту жабдықтарын жеткізуші компания. Бұл жұмыстар жобаның портфолиосын керемет қалыптастырды, материалдар әдемі әрі кәсіби деңгейде шықты.
Алайда бұл кейстер клиенттердің тікелей коммерциялық сатылымдарының күрт артуына әкелмеді. Бұл Айсұлуды маркетингтік позициялауды қайта қарауға және контентті бизнестің нақты сату воронкаларымен тығыз байланыстыру қажеттігіне алып келді.
Неліктен оқыту — адамның жұмысқа орналасатынына кепілдік бермейді
Қазақстанда мүгедектігі бар адамдарды IT, дизайн және SMM салаларына оқытатын көптеген тегін курстар мен қайырымдылық жобалары бар. Бірақ олардың негізгі кемшілігі — оқу біткеннен кейін адамдардың 90%-ы жұмыссыз қала береді.
«Курстар теорияны береді, бірақ нақты коммерциялық тапсырыс берушімен қалай сөйлесу керек, мерзімдерді (дедлайн) қалай ұстану қажет және түзетулермен қалай жұмыс істеу керектігін үйретпейді. Social Change Kazakhstan дәл осы тәжірибелік алшақтықты жоятын нағыз өндірістік ортаға айналды», — деп түсіндіреді Айсұлу.
Екінші пилот үміткерлерден емес, бизнестен басталады
Жобаның келесі даму кезеңінде Айсұлу өзгерістер енгізуде: ол енді алдымен мамандарды дайындап, содан кейін оларға жұмыс іздеудің орнына, алдымен нақты корпоративтік тапсырыс берушілердің (банктер, телеком, ритейл) талаптарын анықтап, солардың нақты міндеттеріне сай команданы жинақтауды жоспарлап отыр.
Бұл тәсіл әрбір орындалған жұмысқа кепілді төлем мен ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз етеді.
«Бүгін мен басқа адамдарға жұмыс бере аламын»
Айсұлу үшін бұл жоба — тек бизнес емес, бұл оның өмірлік миссиясы. Күрделі жарақаттан кейін өз күшімен қалыптасқан маман енді өзі сияқты жүздеген қазақстандықтарға қоғамның толыққанды, құрметті мүшесі болуға жол ашуда.
«Бізге аяушылықтың қажеті жоқ. Бізге тек кәсіби мүмкіндіктер мен сенім керек. Және біз өз жұмысымыздың сапасымен кез келген дәстүрлі агенттіктен кем емес екенімізді дәлелдеуге дайынбыз», — деп түйіндейді Айсұлу Асан.
