Бренд блогерге бір интеграция үшін миллион теңге төлейді. Не болмаса сол бір миллионды өнімді жай ғана өздері тұтынып жүргендей етіп ролик түсіретін жиырма қарапайым адамның арасында бөліп береді. Қазақстанда шамамен бір жыл бұрын жұмыс істей бастаған екінші нұсқа UGC (User Generated Content — пайдаланушылар жасаған контент) деп аталады.
Бұл үрдіске сырттан серпін берілді. 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап Ресейде Instagram-ды қоса алғанда, Meta алаңдарында жарнама жасауға тыйым салатын №72 федералдық заң қолданысқа енгізілді. Тыйымға тек ақылы жарнамалар ғана емес, сонымен бірге бартерлік коллаборациялар да ілікті (elama.ru, forbes.ru). Жарнама бюджеттері орағытып өтудің тың форматтарын іздей бастады және осы толқын көршілес нарықтарға да жетті.
Назгүл Тәліпова — журналист. Қарағандының «5-арнасында» он екі жыл бойы еңбек етіп, «Бірінші Қарағанды» телеарнасындағы «Давай попробуем» бағдарламасының авторы әрі редакторы болған. Кейін баспасөз қызметтеріне ауысты: «Астана Су Арнасы» ШЖҚ МКК баспасөз қызметін басқарды, «Теплотранзит Караганда», Қарағанды облысы бойынша Тексеру комиссиясы және Астана қаласының №12 емханасында баспасөз хатшысы, сондай-ақ Астана халықаралық әуежайының баспасөз орталығында жетекші маман болып жұмыс істеді. Оның су арнасы атынан берген пікірлері республикалық БАҚ беттерінде жарияланды (tengrinews.kz, time.kz).
Қазір ол 15 300 оқырманы бар «Госпожа Удача» Instagram-парақшасын жүргізеді және UGC-креаторлық бойынша ақылы курстар өткізеді. Оның бейнероликтерінің қамту көрсеткіші тақырыпқа байланысты мыңнан жеті жүз мың қаралымға дейін ауытқиды.
Оның жеке жарияланымдары өзі айтып жүрген дәл сол механизм бойынша жұмыс істейді. 2025 жылдың шілдесінде оның Астана маңындағы «Балқарағай» демалыс аймағы туралы түсірген бейнежазбасы қазақстандық басылымдарға журналист ретіндегі сілтемемен тарап кетті (azattyq-ruhy.kz, baq.kz).
Бір жайтты ашық айту керек: UGC-ге оқыту — оның коммерциялық өнімі, яғни бұл нарықтың дамуына оның тікелей мүддесі бар. Біз мұны ескереміз және жасырмаймыз.
Біз онымен Қазақстанда UGC-креаторға шынайы қанша төленетіні, отандық брендтер неліктен ақша орнына тауармен есеп айырысуды жөн көретіні және генеративті бейне технологиялары дәуірінде бұл мамандықтың болашағы қалай болатыны жөнінде әңгімелестік.
UGC-креаторлар деген кімдер және олар брендтерге не үшін қажет болды?
UGC-креатордың инфлюенсерден айырмашылығы неде?
Кез келген адам, жасөспірімнен бастап зейнеткерге дейін UGC-креатор бола алады. Бұл — брендтер үшін нативті жарнама жасайтын адамдар: өнімді пайдаланады, ол туралы айтады және сол арқылы аудиторияға өздерінің нағыз тұтынушы екенін көрсетеді.
Компаниялар кәсіби продакшн мен актерлерді жалдаудың орнына, неге қарапайым адамдардан контентке тапсырыс береді?
Жақында ғана Ресейде Instagram-да жарнамаға тыйым салынғаннан кейін UGC-креаторларға сұраныс күрт артты, онда өнімді тұтынатын адамдарды белсенді тарта бастады. Бұрын бір блогерге төлей салатын, ол бренд туралы айтып беретін. Қазір Instagram-да жарнама жасау қиындады, ал UGC арқылы бұл әлдеқайда оңай.
Әрі арзан. Бір блогерге шамамен бір миллион теңге төлеуге болады немесе дәл сол бюджетті өнімді күнделікті тұтынатындай етіп жеткізетін UGC-креаторлар арасында бөліп тастауға болады.
Шетелде, Еуропа мен АҚШ-та UGC баяғыдан танымал. Ал Қазақстанға және ТМД елдеріне бұл тренд тура бір жыл бұрын ғана келді. Меніңше, қыркүйектен бастап брендтер UGC-креаторларға өз өнімдерін жаппай ұсына бастайды.
Мұндай контентке көбіне қандай салалар тапсырыс береді?
Көбінесе сұлулық (бьюти) саласы. Одан кейін киімдерге шолу (распаковка). Сондай-ақ мейрамханалар мен қоғамдық тамақтану орындары. Жалпы, кез келген сала тапсырыс бере алады.
Қазір бұл бағытқа сұраныс өте жоғары болады, себебі клиенттердің негізгі бөлігі әлеуметтік желілерден келеді. Менің пайымдауымша, сапалы клиент әкелетін жалғыз әлеуметтік желі — Instagram. TikTok та бар, бірақ Instagram-да толық жеткізуге мүмкіндік мол, себебі TikTok көп бұғаттайды: кейбір шолуларды, бьюти саласын, ББҚ (БАД) мен дәрумендерді ол неге екені белгісіз ұнатпайды және емін-еркін баяндауға мүмкіндік бермейді.
Қанша төлейді: нарық бағалары және Назгүл Тәліпованың көрсеткіштері
Қазақстанда UGC-креатор қанша табыс таба алады?
10 мың теңгеден бастап шексіздікке дейін, бірақ орташа есеппен 10-нан 100 мыңға дейін. Еуропада креаторлар бір жұмыс үшін 50-ден 1000 долларға немесе еуроға дейін табады. Біздің елде, әрине, азырақ төлейді.
Баға қандай ұстаным бойынша есептеледі?
Қазір көптеген брендтер ақша төлемейді, орнына тауар ұсынады. Бағалар шамамен мынадай:
Егер креатордың ролигінде 500-ге жуық қаралым болса — бұл шамамен 5 мың теңге. Яғни өнімді жіберіп, үстіне тағы 5 мың төлейді. Бірақ көбінесе бартер ұсынып, мысалы, сол 5 мың теңгенің кремін береді.
Егер креаторда 10 мыңнан астам қаралым болса — 20–30 мың теңге көлеміндегі өнімдерін жібереді.
Ал 100 мыңнан астам қаралым болса — 100 мың теңгеден басталып, одан жоғары кетеді.
Алайда мен мынаны нақтылап өткім келеді: UGC құны тек қаралым санына ғана тікелей байланысты емес. Көп нәрсе контенттің өзіне, брендтің мақсатына, ынтымақтастық форматына және жариялау шарттарына байланысты. Бұл қаралым үшін бекітілген прайс-парақ емес, сәтті шыққан роликтің бағасын бағамдайтын бағдар деуге болады.
Қаралым алдын ала есептеле ме, әлде жарияланғаннан кейін бе?
Алдын ала. Менің байқауымша, брендтер статистиканы өздері қарап, мына креаторда меже 500 қаралымнан аспайтынын, ал біреуде үнемі 50–70 мың болатынын бірден аңғарады. Олар алдын ала статистиканы сұратып алып, соған қарап шешім қабылдайды.
Өзіңіз UGC арқылы қанша табасыз?
Табыс тапсырыс саны мен ынтымақтастық сипатына байланысты. Қолма-қол ақшамен айына шамамен 300-ден 600 мың теңгеге дейін шығады. Егер бартерлік келісімдерді қосып есептесек, көлемі айына миллион теңгеге дейін жетуі мүмкін.
Қазақстанда неліктен ақшамен емес, тауармен есеп айырысады?
Жалпы, бартерге көзқарасыңыз қалай?
Оң көзқарастамын. Біз де тұтынушымыз: сол мейрамханаларға барамыз, түстенеміз, кешкі ас ішеміз. Мейрамхана 30 мың теңге көлемінде депозит ұсынса — оны бартермен алуға мүмкіндік тұрғанда неге ақша төлеуің керек? Бір минуттық контент түсіресің де, аудитория алмасасыңдар.
Бартер көбіне құндылығы жағынан ақшадан да жоғары болады. Бартермен екі тауар ұсынса, ақшамен біреуінің ғана құнын төлейді.
Маған көп ұсыныс түседі және мен келісемін, себебі өзім де тұтынушымын. Клинингтік компания хабарласып, үйді тазалап, терезелерді жуып, жиһазға химиялық тазалау жасауды ұсынуы мүмкін. Жалпы алғанда, ақша төлегенше, клинингті бартермен алған әлдеқайда тиімді. Ал маған материал түсіру тиімді.
Ешкім ештеңені ойдан шығармайды — бәрі дәл осы жерде және қазір болып жатыр. Оны неге көрсетпеске?
Бартер сіздің пайдаңызға шешілген оқиғаны айтып берсеңіз.
Ұлымның бет нерві қабынып (бет невриті), біз инемен емдеуге (ине терапиясына) маманданған қытай медицина орталығына қаралдық. Алғашқы жеті күнде емшаралар ақылы болды, бізге шағын жеңілдік жасады. Мен сол барысты бейнеге түсіріп, қалай өтіп жатқанын көрсетіп жүрдім.
Бір аптадан кейін медицина орталығының басшысы келіп, оларға контент ұнағанын және бізден көп клиенттер келе бастағанын айтты. Сөйтіп бартер ұсынды: мен отыз секундтық ролик түсіремін, ал олар құны 250 мың теңге тұратын алтын ине терапиясын салып береді.
Ролик 700 мыңға жуық қаралым жинады, сондай-ақ жаңа оқырмандар қосылды.
Қазақстан нарығына не өтеді, ал не өтпейді?
Олай болса, бұл блогерлермен әдеттегі жұмыстан несімен ерекшеленеді?
Бізде, Қазақстанда бұл бағыт басқаша қалыптасты. Негізінен бастапқыда еш жерде көрінбеуге де болатын еді: креатор өзін көрсетпей, өз аккаунтын атамай-ақ, брендтерге жай ғана видеоматериал ұсына алатын. Ал бізде керісінше болды — UGC плюс жеке бренд. Барлығы өздерін көрсетеді, өздері туралы айтады және өздері арқылы өнімді өткізеді.
Назгүл Тәліпова өз парақшасында UGC пен блогерліктің айырмашылығын түсіндіреді.
Біздің нарықта қандай контент жақсы өтеді, қайсысы өтпейді?
Сұлулық (бьюти) тақырыбы өте жақсы қабылданады. ББҚ (биологиялық белсенді қоспалар) бір кездері жақсы сұранысқа ие болған, қазір адамдар өздері таңдайды, сондықтан жарнама бұрынғыдай әсер етпейді.
Киім мен тоқыма бұйымдарына келгенде өте қиын. Көпшілігі іш киім, тартып тұратын киімдер ұсынды — бірақ мұны кез келген адам түсіре алмайды және бәрінің бірдей мүсіні сәйкес келе бермейді. Маған да ұсынған. Мұнда менталитет мәселесі де бар.
Аяқ киіммен де қиын: әркімнің талғамы әртүрлі.
Негізгі себеп — өндірісте. Ресейде киім өндірушілер мен дизайнерлер өте көп және бұл сол жерде танымал, өйткені олар өз өнімдерін өз халқына сатады. Ал бізде өндірушілер аз, бар болған күннің өзінде бағалары қымбат. Киіп көрсету үшін креаторға 100 мың теңгенің костюмін жіберу ешқандай нәтиже бермейді.
Еуропада сөмкелер мен аксессуарлар жақсы жүреді, онда қаптаманы ашуды (распаковка) ұнатады. Бізде бұған онша мән бермейді.
Бұл мамандыққа қалай келуге болады?
Бастапқы кезеңде не қажет?
Ешқандай инвестиция қажет емес: телефон, интернет және тың идеялар. Күрделі монтаж жасап, он бес минуттық роликтер түсірудің қажеті жоқ. Бір минуттың ішінде бүкіл мәнін жеткізіп, табыс табуға болады. Тіпті бартермен болса да.
Түсірілім сапасына қойылатын талаптар бар ма?
Міндетті түрде жақсы жарық керек. Егер дауыспен дыбыстаса — таза дыбыс қажет. Әрі қарай ұсақ-түйектер: өнімді қалай түсіреді, қалай көрсетеді, қаншалықты аша біледі.
Мақсат — адамның қызығушылығын оятып, сатып алғысы келетіндей сезім тудыру. Егер қаралымы көп шолуларды мұқият қарасаңыз, кадрдың мәнін түсінетін адам креатордың нақты қай тұсқа екпін түсіргенін бірден көреді.
UGC-дің негізгі мақсаты — нативті жарнама ұсыну. Адамға бұл жарнама екенін сездірмей өткізу.
Екі мың теңгенің арзан затына алданбай, шынайы табыс табу үшін жаңадан бастаған адам қандай жолдан өтуі керек?
Менің оқытуды бастауымның да себебі сол — көпшілік парақша ашып, бейне түсіре бастайды, бірақ не үшін, неден бастап, нені қалай аяқтау керектігін түсінбейді. Айтып беріп, тақырыпты жауып тастай алады, бірақ өнімді сата алмайды.
Reels алгоритмдерін білу керек. Қазір дәл осы видеоформат кеңінен таралып жатыр. Адамдар алгоритмдерді білмейді, қателеседі, сөйтіп қаралым 150-ден ары аспай қалады. Осылайша бір орында жылдап тұрып қалуы мүмкін.
Мұны қарапайым салыстыру арқылы түсіндіруге болады: кез келген өнімнің құрамы болады. Крем жасасаңыз — оның негізі бар, қоспалары бар, бірі серпімділік берсе, екіншісі жылтыратады. Reels-те де солай: белгілі бір тұсын ашасың, кейбір жерін сөзбен және кадрлармен күшейте түсесің.
Оқудан кейін не істеу керек?
Қазір жасанды интеллект бар. Жаңадан велосипед ойлап табудың қажеті жоқ, ChatGPT-ге жүгінуге болады. Адамдар бір аптаға, екі аптаға, бір айға сценарийлер жасап алып, солармен жұмыс істейтін дайын промпттар бар. Тек промптты өзіңізге, мінезіңіз бен контент ұсыну мәнеріңізге бейімдеп алсаңыз болғаны.
Әрі қарай тәртіп пен жүйелілік қажет.
Роликтер қаралым жинай бастағанда, креатор өз қызметін брендтерге ұсынады, бірақ көбінесе брендтер мұндай аккаунттарды өздері байқайды: олар ұсыныстарға (рекомендации) шығады, көзге көрініп тұрады. Сол кезде табыс табуда шектеу болмайды, өйткені брендтер әртүрлі. Кофехана 100 мың теңге төлесе, ал зауыт 3 миллион төлеуі мүмкін.
Шәкірттеріңіздің бойынан қандай басты қатені байқайсыз?
Оқудан кейінгі алғашқы аптада белсенді болады, түсіреді, көрсетеді — содан кейін күмәнданып, тастап кетеді. Олардың жалғыз проблемасы — осы. Не эмоционалды шаршап қалады (выгорание), не қызығушылығы сөнеді.
Дегенмен қазір бұрынғыдан әлдеқайда оңай: күрделі монтаж, арнайы жарық немесе микрофондар қажет емес. Неғұрлым қарапайым болса, соғұрлым жақсы. Тіпті камера аздап шайқалып тұрса да — бұл материалға шынайылық береді.
Сіздің оқу курсыңыз қанша тұрады және оған не кіреді?
70 мың теңге, ұзақтығы — бес күн. Артық суды қоспай, барынша практика беруге тырысамын: қалай түсіру және монтаждау керек, Reels алгоритмдерін талдаймыз, сценарий жазуға және жұмыс істеуге арналған дайын промпттар беремін. Оқу біткеннен кейін тағы бір ай бойы қатысушыларға қолдау көрсетіп, сұрақтарына жауап беремін.
Креаторлар тапсырыс берушілерді қалай табады — агенттіктер, платформалар арқылы ма, әлде тікелей директке шыға ма?
Креаторлар мен тапсырыс берушілер онлайн табысатын қосымшалар мен платформалар жетерлік. Онда портфолио толтырып, бағаларын қояды, өз жұмыстарына сілтеме қалдырады. Егер бренд қызығушылық танытса, креаторға жазады. Маған белгілілері — Billo, Trend.io және JoinBrands.
Агенттіктер де бар, бірақ негізінен барлық UGC-креаторлар тапсырысты өздері іздейді.
Редакцияның нақтылауы: бұл алаңдарға Қазақстаннан кіру мүмкіндігі шектеулі. Billo креаторларды тек АҚШ, Ұлыбритания, Канада және Австралиядан ғана тіркейді (apps.apple.com), ал Trend.io ең алдымен америкалық нарыққа бағдарланған. Аталған үш платформаның ішінде тек JoinBrands қана креаторлардың жаһандық пулын ұсынады. Тіркелмес бұрын елге қойылатын талаптарды тексеріп алған жөн — олар өзгеріп отырады.
Жасанды интеллект бұл мамандыққа қалай әсер етеді?
Жасанды интеллект мамандығыңызға қалай әсер етіп жатыр? Ол креаторлардың жұмысын тартып алады деп қорықпайсыз ба?
Жасанды интеллект туралы мен 2022 жылы білдім, Алматыға оқуға барып келген едім. Қайтып келгенімде, ол туралы ешкім білмейтін де — тек IT мамандары ғана білмесе, менің ортам мүлде хабарсыз болатын.
Ол кезде менің үш жұмысым бар еді және мен ChatGPT-ді белсенді қолдандым: мақсаттарды саламын, ол маған баспасөз хабарламаларын жазып береді. Осылайша мен үш жұмысты қатар алып жүрдім.
Қазір қосымшалар өте көп, көбіне ақылы, онда промпт жазсаң, өзің түсіргендей бейнеролик жасап береді. Бірақ практика көрсеткендей, шынайы түсірілген бейнежазбалар көбірек реакция жинайды және Instagram оларды кеңірек таратады. Ол бейненің жасанды интеллект арқылы жасалғанын немесе тірі адам түсіргенін қалай болғанда да ажыратады.
Мен шынайылықты қолдаймын. ЖИ кедергі келтіреді деп ойламаймын: ол тез жалықтырады, себебі өз қатысуыңды сезінбейсің және ләззат алмайсың. Ал UGC-ге шығармашыл адамдар келеді, оларға өзінің процеске қатысып жатқанын сезіну маңызды. Бұл — қосымша дофамин: контент жасайсың, ол өзіңе ұнайды, кадрдағы бейнең көңіліңнен шығады — осының бәрі жаңа дүние жасауға шабыт береді.
