Иллюстрация: ЖИ
Қазақстанда салық берешегі 27 мың АЕК-тен — 116,8 млн теңгеден — асып, үш ай бойы өтелмесе, елден шығуға уақытша шектеу қойылуы мүмкін. Мемлекеттік кірістер комитеті LS редакциясының сауалына берген жауабында шектеу қою шарттарын түсіндірді (lsm.kz). Норма 2026 жылғы 1 шілдеден бері қолданылады. Мерзімді төрт айға дейін ұзарту мәселесі әзірге қаралып жатыр.
Қанша берешек үшін Қазақстаннан шығуға шектеу қойылуы мүмкін
Елден шығуға уақытша шектеу қою үшін екі шарт ескеріледі: берешек сомасы және оның қанша уақыт бойы өтелмегені. Берешек 27 мың АЕК-тен, яғни 116,8 млн теңгеден асуы керек. Мерзімі — үш ай.
Осы екі шарт қатар орындалса, салық төлеушінің Қазақстаннан шығуына уақытша шектеу қойылуы мүмкін.
Қанша салық төлеушінің берешегі 116,8 млн теңгеден асады
МКК-ның 2026 жылғы 1 қазандағы дерегіне сүйенсек, 705 салық төлеушінің берешегі 27 мың АЕК-тен асқан. Олардың жалпы берешегі 931 млрд теңгеге жеткен.
Бұл топқа заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер кіреді. МКК әр санат бойынша мынадай дерек келтірді:
| Санат | Салық төлеушілер саны | Жалпы берешек | | — | —: | —: | | Заңды тұлғалар | 690 | 926 млрд теңге | | Дара кәсіпкерлер | 15 | 5 млрд теңге | | Барлығы | 705 | 931 млрд теңге |
Үш айдың орнына қандай мерзім белгілеу ұсынылып отыр
Берешек өтелмеген жағдайда елден шығуға шектеу қойылғанға дейінгі мерзімді төрт айға дейін ұзарту мәселесі қаралып жатыр. Түзету қабылданып, күшіне енгенге дейін үш айлық мерзім қолданылады.
Төрт айлық мерзімді «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» заңның ережелеріне ұқсас етіп белгілеу ұсынылып отыр.
МКК ұсыныстың мақсатын түсіндірді: шектеу қойылғанға дейін салық төлеушілерге берешегін өз еркімен өтеуге қосымша уақыт беру.
Берешегі бар салық төлеушілер қандай өтініш бере алады
Салық төлеушілер төлеу мерзімін кейінге қалдыру немесе бөліп төлеу туралы өтініш бере алады. Бұл мүмкіндік салықтарға, төлемдерге және өсімпұлдарға қатысты.
Борышкерлердің бірінші және екінші тізімдерінде қандай сомалар көрсетілген
Бірінші тізімде 50,5 мың борышкер бар. Олардың жалпы берешегі 1 трлн теңгеден асады. Бұған кедендік төлемдер, салықтар, арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждары, сондай-ақ өсімпұлдар мен пайыздар бойынша берешек кіреді.
Екінші тізімде 1,3 мың дара кәсіпкер, жеке практикамен айналысатын адам, заңды тұлға және олардың құрылымдық бөлімшелері бар. Олардың берешегі салық берешегінің шекті мөлшерінен асады. Жалпы сомасы — 117,3 млрд теңге.
Қарапайым тілмен айтқанда
116,8 млн теңгеден асатын берешек үш ай бойы өтелмесе, елден шығуға уақытша шектеу қойылуы мүмкін. Төрт айлық мерзім әзірге қаралып жатыр. Салық төлеушілер салықтарды, төлемдер мен өсімпұлдарды төлеу мерзімін кейінге қалдыру немесе бөліп төлеу туралы өтініш бере алады.
