Фото: Aibek Skakov / Pexels
Қазақстанда зейнетақы аннуитетін рәсімдегеннен кейін БЖЗҚ-да қалған жинақты жеткіліктілік шегін ескермей баспанаға жұмсауға болады. Жиналған сома жеткілікті болса, міндетті зейнетақы жарналары есебінен мұндай шартты 45 жастан бастап жасасуға болады. Бұл қалған қаражатты пәтерге жұмсауға мүмкіндік береді, бірақ болашақ төлемдердің шарттарын бағалау қажет (kursiv.media).
Не болды
Зейнетақы аннуитеті — өмірді сақтандыру компаниясымен жасалатын шарт. Адам зейнетақы жинағын сол компанияға аударады, ал сақтандырушы оған өмір бойы ақша төлеп тұруға міндеттенеді. Бұл ретте жинақтың бір бөлігі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында — БЖЗҚ-да қалуы мүмкін.
Kursiv келтірген БЖЗҚ түсіндірмесіне сәйкес, бұл қалдықты тұрғын үй жағдайын жақсартуға немесе ем ақысын төлеуге пайдалануға болады. Шотта ең төменгі жеткіліктілік шегіне тең қаражат қалдыру талабы аннуитеті бар адамдарға қолданылмайды. Бұл — басқа салымшылар болашақ зейнетақысына қалдыруға тиіс сома.
Мұның пәтер сатып алуға әсері
Мұнда бір маңызды жайт бар: сақтандырушыға аударылған ақша болашақта өмір бойы төленетін төлемдерге жұмсалады. Ал баспанаға БЖЗҚ-да қалған жинақты пайдалануға болады. Зейнетақы қаражатын жай ғана қолма-қол шешіп алуға немесе кәдімгі банк депозитіне аударуға болмайды: оны белгіленген ережелерге сай жұмсау керек.
Қаржы сарапшысы Тұрар Әбді бұл нұсқаның тиімділігін адамның жасымен және баспанаға қатысты жоспарымен байланыстырады. Салымшы аннуитетті рәсімдегеннен кейін де жұмыс істеп, зейнетақы шотын толықтыра алады. Осылайша сақтандыру компаниясынан төлем алу құқығын сақтай отырып, БЖЗҚ-да жаңадан қаражат жинауға болады.
Жас мөлшері шешімге неге әсер етеді
Шарт жасалған сәт пен төлем басталатын уақыттың арасы бірнеше жыл болуы мүмкін. Әдеттегі шарт бойынша ерлер ақшаны 55 жастан, әйелдер 53 жастан бастап алады. Сондықтан қаражатты аудармас бұрын төлемдерді қай жастан бастап алуға болатынын және қанша уақыт күту керегін тексерген жөн.
Әбдінің пікірінше, төлемі кейін басталатын аннуитетті ерте рәсімдегенде, болашақ төлем мөлшері ақшаны зейнетақы жүйесінде сақтағандағыдан аз болуы мүмкін. Оның салыстырулары кірістілік пен инфляцияға қатысты болжамдарға сүйенеді. Таңдау кезінде зейнетақы жинағының кірістілігін де ескеру керек: болашақ инвестициялық нәтижеге алдын ала кепілдік берілмейді.
Аннуитет өмір бойы төлем алуды қамтамасыз етеді, ал зейнетақы шотындағы жинақ таусылуы мүмкін. Пәтер сатып алу үшін екі соманы есептеу керек: сақтандырушыға қанша аудару қажет және одан кейін БЖЗҚ-да қанша қалады.
