2002 жылы Владимир Баринов Қарағандыда коммерциялық 3D-графика саласында жұмыс істейтін. Кейін DreamLight болып қалыптасқан студия алғашында жарнама, визуалды әсерлер (VFX) және ойын-сауық индустриясы үшін жобалар әзірледі. Жиырма жыл өткен соң дәл осы команда медициналық визуализациямен, өнеркәсіпке арналған VR-тренажерлермен және жеке білім беру платформаларымен айналысады.
Бүгінде DreamLight өзін компьютерлік графика және интерактивті технологиялар студиясы ретінде таныстырып, VARDIX тобының құрамына кіреді. Компания сайтында 200-ден астам жүзеге асқан жоба мен ғылыми жетекшілікпен түсірілген 53 медициналық 3D-фильм көрсетілген. Негізгі бағыттары — фармацевтика, өнеркәсіп, білім беру және enterprise-әзірлеме.
Қазақстан үшін DreamLight тек нарықтағы жасымен ғана ерекше емес. Бұл бірнеше технологиялық циклден сәтті өткен команданың сирек үлгісі: жарнамалық 3D-графикадан интерактивті қосымшаларға, кейін VR/AR-ға, ал соңында бір ғана тапсырыс берушіге байланбай, университеттер мен кәсіпорындарға сатуға болатын өнімдерге дейін жетті.
Жарнамадан интерактивті оқытуға дейін
Kapital.kz басылымына берген сұхбатында Владимир Баринов коммерциялық графика саласына өңірде алғашқы 3D-студиялар енді пайда бола бастаған 2002 жылы келгенін айтқан болатын. Команданың бастапқы жобалары жарнамамен, киномен және ойын-сауықпен байланысты болды.
Білім беру бағытына бетбұрыс 2008 жылы басталды. Сол кезде команда мал шаруашылығына арналған 3D-оқулықты әзірлеуге атсалысты. 2012–2013 жылдарға қарай бизнестің ішінде басқа модель қалыптасты: дайын роликтің орнына пайдаланушы контентпен тікелей әрекеттесуі керек болды — нысанды жан-жағынан қарап, әрекет жасап, шешім қабылдауы қажет еді.
Іс жүзінде бұл компьютерлік графикадан бағдарламалық өнімге көшуді білдірді.
Әдеттегі CG-студия өндірісті сатады. Клиент бейнероликке немесе визуализацияға тапсырыс береді, команда жұмысының ақысын төлейді және жоба өткізілген соң қарым-қатынас аяқталады. Ал интерактивті платформа интерфейсті, логиканы, сценарийлер мен бағдарламалық бөлікті әзірлеуді талап етеді, есесіне бір ғана өнімді бірнеше клиентке енгізуге болады.
Бариновтың айтуынша, уақыт өте келе өнімді масштабтау мүмкіндігі жобалық жұмысқа қарағанда маңыздырақ бола түскен. 2010 жылдардың ортасына қарай компания Қазақстаннан тыс нарықтарды іздей бастады. 2020 жылы ол зертхана клиенттерінің басым бөлігі шетелде екенін, ал жобалардың дистрибьюторлық желісі 30-дан астам елді қамтитынын мәлімдеген.
2018 жылы команда 3D-әзірлеу орталығын Astana Hub-қа көшірді. Бариновтың айтуынша, бұған дейін Мәскеу, Минск, Сколково және АҚШ та қарастырылған. Бір мезгілде Еуропамен және Азиямен жұмыс істейтін команда үшін уақыт белдеуі, мамандар және технопарк ұсынған жағдайлар тұрғысынан Астана ең қолайлы нүкте болып шықты.
Бұл ретте DreamLight-тың заңды тарихы студияның өз тарихынан өзгешеленеді. Ашық тізілімдерде «DREAMLIGHT» ЖШС Қазақстанда 2012 жылдың наурызында тіркелген. Ал компания бренд пен команда тарихын 2000 жылдардың басынан бастап есептейді.
3D-студия неліктен медицина саласына бет бұрды?
Медициналық визуализация DreamLight-тың ең көрнекті бағыттарының біріне айналды.
Компанияның өз деректері бойынша, 2026 жылға қарай команда патология, онкология, кардиология және жасушалық биология бойынша 53 медициналық 3D-фильм шығарған. VARDIX-тің жеке сайтында топтың кеңірек портфелінде 100-ден астам медициналық фильм бар екені айтылады. Бұл көрсеткіштер жұмыстың әртүрлі жиынтығына қатысты, сондықтан оларды бірдей метрика деп есептеуге болмайды.
Медициналық 3D-анимация форматы кино мен ғылыми визуализацияның тоғысында орналасқан. Препараттың әсер ету механизмін, патологияның дамуын немесе хирургиялық процедураны көрсету үшін суретшіге тек нанымды сурет салу жеткіліксіз. Сценарий мен модельдер нақты медициналық деректерге сай келуі тиіс.
DreamLight медициналық жобалар бейінді мамандардың тексеруінен өтетінін көрсетеді. Өндірісте ағзалар мен ұлпалардың 3D-модельдері, сондай-ақ қарапайым камерамен түсіру мүмкін емес процестердің — мысалы, жасушалық механизмдердің немесе ағза ішіндегі препараттың әсерінің анимациясы қолданылады.
Фармацевтикалық компаниялар үшін мұндай контент дәрігерлерді оқыту және препараттарды таныстыру құралы ретінде қызмет етеді. Ал университеттер үшін — оқу материалы.
Бұл бағыттан уақыт өте келе AcademiX3D — виртуалды пациенттері бар медициналық білім беру жүйесі өсіп шықты. Пайдаланушы цифрлық сценарий аясында шағымдар мен анамнез жинап, тексеру жүргізе алады, зерттеулер тағайындап, диагноз қоя алады.
Қазіргі уақытта VARDIX сайты AcademiX3D бойынша 500-ден астам виртуалды пациент, 120-дан астам ауру мен жағдай және 40-тан астам серіктес ұйым бар екенін мәлімдейді. Бұл сандарды холдингтің өзі жариялаған, ал RAEM оларды дербес растаған жоқ.
Дегенмен, жүйенің нақты енгізілгенін көрсететін сыртқы айғақтар бар. Мысалы, Уәлиханов университеті өзінің медициналық симуляциялық технологиялар зертханасында AcademiX3D қолданылатынын сипаттайды. 2026 жылдың наурызында AcademixVR және Academix3D платформалары Семей медицина университетінің оқытушыларына да таныстырылды.
Студия үшін бұл енді бизнестің басқа деңгейі. Бір реттік анимацияның орнына университет оқу процесінде тұрақты қолданылатын әрі лицензиялауды, жаңартулар мен техникалық қолдауды талап ететін бағдарламалық кешен алады.
VR ойын-сауықтан өнеркәсіпке қалай көшті?
DreamLight және онымен байланысты компаниялар өнім жасаған екінші бағыт — виртуалды тренажерлер.
VR ұзақ уақыт бойы ең алдымен ойындармен байланыстырылып келді. Ал өнеркәсіп үшін бұл технологияның құндылығы басқада: қызметкер нақты құрылғыға жақындамас бұрын, виртуалды жабдықта барлық процедураны пысықтап, тәжірибе жинай алады.
DreamLight портфелінде ROQED Mechanicum бар — бұл VR мен жабдықтардың цифрлық модельдерін пайдаланатын өнеркәсіптік 3D-оқыту жүйесі. Қазіргі VARDIX сайтында аталған өнім тау-кен өндіру саласына, өңдеу өнеркәсібіне, мұнай-газ секторына және өзге де кәсіпорындарға арналған шешім ретінде көрсетілген.
2020 жылы Баринов Mechanicum жобасын Astana Hub зертханасының ішінде қалыптасып, кейін халықаралық нарыққа шыққан жоба деп атаған еді. Оның сөзінше, команда бастапқыда басқа идеямен жұмыс істеген, алайда акселерация барысында бағытын өзгерткен.
Мұндай бетбұрыс DreamLight айналасында уақыт өте келе неліктен жеке компаниялар мен өнімдер тобы пайда болғанын айқын көрсетеді.
Студия 3D-контент пен интерактивті жүйелерді жасауды біледі. Бірақ медициналық университет пен тау-кен кәсіпорны мүлде әртүрлі өнімдерді сатып алады. Оларға шешімдерді жүйелі түрде сату үшін тек студиялық құрылымның өзі жеткіліксіз болып қалады.
DreamLight-тан VARDIX-ке дейін
Бүгінде DreamLight өзін VARDIX Group тобының бір бөлігі ретінде көрсетеді. Топ сайтында студия мамандар бас қосатын және жаңа жобалар дүниеге келетін технологиялық ядро ретінде сипатталады.
VARDIX құрылымында білім беру және өнеркәсіптік 3D-шешімдермен жұмыс істейтін ROQED, сондай-ақ медициналық білім мен симуляцияға бағытталған Dimedus бөлек ұсынылған. Ал DreamLight тапсырыс бойынша және өнімдік әзірлеу студиясы болып қала береді.
Бұдан бөлек, топ VARGATES Medical, AcademiX3D, өнеркәсіптік бағыттағы VARGATES Technics және басқа да өнімдерді дамытуда. 2026 жылы тағы бір эксперимент — LLM-баяндаушысы бар көппайдаланушылық орта болып табылатын VARGATES Virtual Worlds пайда болды, оның алғашқы ашық сценарийін команда Астанада өткен Games of Future іс-шарасымен байланыстырды.
Түптеп келгенде, жиырма жыл ішінде бизнес «клиент 3D-ға тапсырыс берді» моделінен бірдей технологиялық стек бірнеше индустрияда қолданылатын өнімдер портфеліне дейінгі жолдан өтті.
DreamLight-тың өзі үшін бұл оның рөлін өзгертеді. Студия технологиялар алдымен жасалып, сынақтан өтетін, ал сәтті тексерістен кейін жеке өнімге немесе компанияға айнала алатын ордаға айналуда.
Баринов осыған ұқсас модельді әлі 2020 жылы сипаттаған еді. Зертхана жобаларға белгілі бір үлес үшін технологияларды, сараптаманы және сату арналарын ұсына алды. Табысты жобаның кірісі келесі әзірлемелерді қаржыландыруға бағытталды.
Бұл классикалық компьютерлік графика агенттігінен гөрі venture studio немесе product lab форматына әлдеқайда жақын.
Тапсырыспен жұмыс істеу бизнесі неге сақталып қалды?
Жеке өнімдерге көшу студиялық модельден біржола бас тарту дегенді білдірмейді.
DreamLight-тың қазіргі ресми сайтында бұрынғысынша 3D-анимация, VR/AR-әзірлеме, медициналық визуализация, интерактивті софт және өнімді толық циклді әзірлеу қызметтері ұсынылады. Мақсатты клиенттер қатарында компания фармацевтиканы, өнеркәсіпті, білім беру ұйымдары мен ірі бизнесті атайды.
Тапсырыс негізіндегі әзірлеменің өз артықшылығы бар: клиент өндірісті бірден қаржыландырады. Ал жеке өнім түсім әкелгенге дейін қомақты инвестицияны қажет етеді.
Шағын технологиялық компания үшін осы екі модельді ұштастыру тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік береді. Коммерциялық жобалар команда мен инфрақұрылымды ұстап тұруға көмектеседі, ал құзыреттер мен қаражаттың бір бөлігін өнімдік әзірлемелерге бағыттауға болады.
DreamLight үшін бұл әсіресе қисынды: технологиялардың басым бөлігі бір-бірімен тоғысады. Unity-әзірлеуші, 3D-суретші немесе техникалық маман әрі өнеркәсіптік тренажермен, әрі медициналық симуляциямен жұмыс істей алады. Бір жоба келесісі үшін құралдар мен құзыреттер қалыптастырады.
Astana Hub зертханасы төңірегінде пайда болған CG-SREDA қауымдастығы да осы қағидатқа негізделді. 2020 жылы Баринов шамамен 400 қатысушы туралы айтқан еді. Қазір VARDIX бұл қоғамдастықты компьютерлік графика саласындағы 500-ге жуық маманның бірлестігі деп сипаттайды.
Тәжірибелі 3D- және XR-әзірлеушілердің саны шектеулі нарық үшін мұндай қауымдастықтың қолданбалы мәні зор: ол арқылы мамандар тауып, технологиялармен алмасуға және жаңа жобалар үшін командалар жасақтауға болады.
Бұл оқиғада нені тексеруге болады, ал не әзірге компанияның мәлімдемесі ретінде қалып отыр?
DreamLight-тың ескі сұхбаттар мен сыртқы дереккөздер арқылы дамуының негізгі кезеңдерін растауға болатындай ұзақ жария тарихы бар. Команданың 2000 жылдардың басынан бергі жұмысы, білім беру өнімдеріне көшуі, Astana Hub-та әзірлеу орталығының құрылуы және AcademiX3D пен Mechanicum жобалары қазақстандық медиада осыдан бірнеше жыл бұрын-ақ жазылған болатын.
Қазіргі сандық көрсеткіштерге сақтықпен қараған жөн
«200-ден астам жоба», «53 медициналық фильм», «500-ден астам виртуалды пациент» және ағымдағы қоржынның өзге де көрсеткіштерін DreamLight пен VARDIX сайттары жариялайды. RAEM оларды толық көлемде тәуелсіз түрде тексеруге мүмкіндік беретін ашық есептілікті таппады.
Бұл көрсеткіштер қате дегенді білдірмейді, алайда медиа үшін оларды компанияның өз мәліметі ретінде келтірген әлдеқайда дұрыс.
Дәл осындай жағдай бизнестің ауқымын бағалау кезінде де туындайды. Ашық базаларда қазақстандық «DREAMLIGHT» ЖШС бойынша деректер бар, бірақ топ құрамына бірнеше компания кіреді, ал өнімдер әртүрлі заңды тұлғалар мен дистрибьюторлық құрылымдар арқылы сатылуы мүмкін. Сондықтан бір ғана ЖШС-нің түсімі бүкіл экожүйенің экономикасын толық сипаттай алмайды.
Бизнес-модельдің трансформациясы әлдеқайда анық көрінеді
Жиырма жылдан астам уақыт ішінде DreamLight бұрынғы әдістермен сапалырақ роликтер жасайтын студия деңгейінде қалып қойған жоқ. Команда өз өнімін бірнеше рет түбегейлі өзгертті: графикадан интерактивті оқытуға, интерактивтен VR-ға, тапсырыстық қосымшалардан жеке платформаларға көшті.
Жергілікті технологиялық нарықта мұндай компаниялар назарға сирек ілігеді. Олар міндетті түрде шулы венчурлік раундтар тартпайды немесе миллиондаған пайдаланушыға арналған жаппай қосымшалар жасамайды. Олардың клиенттері — университеттер, фармацевтикалық компаниялар мен өнеркәсіп орындары, ал сатылым көбіне B2B-келісімшарттар мен серіктестер арқылы жүреді.
Дегенмен, дәл осы жерден қазақстандық креативті технологиялардың әлеуетті экспорттық сценарийлерінің бірі айқын көрінеді. Команда бастапқыда тар болып көрінетін дағдыдан — мысалы, 3D-графикадан бастап, оны сатып алушы үшін шыққан елі мен ішкі аудитория көлемі емес, симуляция дәлдігі мен оқыту сапасы маңызды болатын нарыққа арналған бағдарламалық өнімге айналдыра алады.
DreamLight-қа бұл деңгейге жету үшін жиырма жылдан астам уақыт қажет болды.
