Премьер-министр Олжас Бектенов жол камераларын тексеріп, көлік қозғалысы кезінде телефон пайдаланатын жүргізушілерді анықтауды күшейтуді тапсырды. Мұндай құқықбұзушылықтар жекелеген қалаларда қазірдің өзінде тіркелуде. RAEM.KZ ненің өзгеріп жатқанын және қазір қандай жағдайда айыппұл қарастырылғанын анықтады.
22 қыркүйектегі үкімет отырысында Бектенов жол жүйелерінің көлік тізгінінде телефон қолдану жағдайларын көбірек анықтауын талап етті. ІІМ мен әкімдіктерге орнатылған камералардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру де тапсырылды, деп хабарлайды Zakon.kz тілшісі отырыстан.
Бұл тапсырмаға әзірге камераларды қайта баптаудың жарияланған нақты кестесі қоса берілмеген. Жаңа функциялар қай қалаларда пайда болатыны және оларды іске қосу мерзімдері аталған жоқ.
Камералар телефон ұстаған жүргізушілерді қазірдің өзінде байқайды
Мұндай бұзушылықтарды тіркеу Қазақстан үшін жаңалық емес. 2026 жылдың қаңтарында Павлодар облысының полициясы көлік қозғалысы кезінде телефон пайдаланған екі жүргізуші туралы хабарлаған болатын. Олар Жедел басқару орталығының камералары арқылы анықталып, жауапкершілікке тартылды.
Әлі 2024 жылдың желтоқсанында үкімет камералардың функцияларын кеңейтуді, соның ішінде телефонмен сөйлесуді анықтауды тапсырған еді. Жаңа тапсырма бұл мәселені қайтадан күн тәртібіне шығарып, бұрын орнатылған құрылғыларды тексеруді қосты.
Желінің ауқымы айтарлықтай үлкен: ІІМ-нің 22 қыркүйекте ұсынған мәліметтері бойынша, елімізде ЖҚЕ бұзушылықтарын автоматты түрде анықтайтын 32 мың жүйе жұмыс істейді. Бұл барлық 32 мың жүйе жүргізушінің қолындағы телефонды таниды дегенді білдірмейді. ІІМ дәл қазір қанша жүйенің мұндай функцияға ие екенін және қаншасын қосымша баптау жоспарланғанын нақтылаған жоқ.
Айыппұл нақты не үшін қарастырылған
Жүргізушілерге тіпті смартфонға қол тигізуге тыйым салынады деген тақырыптар қолданыстағы ереженің мағынасын тым кеңейтіп жібереді. ӘҚБтК-нің 591-бабы көлік құралын басқару кезінде телефонды пайдаланғаны үшін жауапкершілікті белгілейді. Ол құлаққап (гарнитура) немесе дауыс зорайтқыш байланыс арқылы сөйлесуге рұқсат береді.
Алғашқы бұзушылық үшін айыппұл — 5 АЕК, ал жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталанса — 10 АЕК. 2026 жылы қолданыстағы 1 АЕК = 4 325 теңге болғанда, бұл сәйкесінше 21 625 және 43 250 теңгені құрайды.
Сондықтан жаңа тапсырмада әзірге ашылмаған басты сұрақ мынау: даулы жағдайларда камера жазбасы қалай бағаланады? Жүргізушінің қолынан затты байқау мен телефонды пайдалану фактісін дәлелдеу — екі бөлек міндет. Мұндай жазбаларды тексеру тәртібі мен айыппұлдарды автоматты түрде жазу туралы мәліметтер тапсырма туралы хабарламада келтірілмеген.
Үкімет қазірдің өзінде айыппұл салынып жатқан құқықбұзушылыққа бақылауды күшейтуді көздейді. Келесі қадам — жүргізушілерге қай камералардың қосымша бапталатынын, тіркеу дәлдігі қалай тексерілетінін және жаңа баптаулардың қашан іске қосылатынын түсіндіру.
