Қоры $2 млн болатын фестиваль 125 елден жұмыстар жинады. Номинанттар жарияланғаннан кейін авторлар қысқа қаралымдар аналитикасын көрсетіп, ережелер, қазылар алқасы және іріктеу процедурасы туралы сұрақтар қоя бастады. RAEM.KZ бұл шағымдардың қайсысы расталатынын, ал қайсысы әзірге тек болжам болып қала беретінін тексерді.
Astana AI Film Festival 8 067 фильм қабылдады. Сатылымда — $1 млн жүлде және жаңа AI-жобаларға тағы $1 млн инвестиция бар. Бірақ ресми іріктеу жарияланғаннан кейін әлеуметтік желілерде YouTube Analytics скриншоттары пайда болды: кейбір авторларда aaiff.ai доменінен өту орташа үш-төрт секундтық қаралым берсе, басқаларында — ондаған секундты көрсеткен, ал кейбіреулері тіпті ешқандай ауысу көрмегенін мәлімдеді.
Бұл скриншоттар қазылар алқасы фильмдерді елемеді дегенді дәлелдемейді. Бейнероликтерді басқа тәсілмен көруі, жүктеп алуы немесе фестиваль сайты арқылы емес ашуы мүмкін еді. Бірақ өзгерген мерзімдермен, ережелермен және ашылмаған бағалау сызбасымен бірге олар қалыпты журналистік сұрақ туғызады: 55 тәуліктен асатын үздіксіз бейнемассивтен жұмыстар бірнеше күн ішінде нақты қалай іріктелді?
55 тәулік бейнеге сегіз күн
AAIFF-тің өз деректері бойынша, 125 елдің авторлары 80 мың минуттан астам бейне жіберген — бұл 55 күннен астам үздіксіз қаралым. Өтінімдерді қабылдау 7 қыркүйекте аяқталып, ресми іріктеу 15 қыркүйекте жарияланды. Соңғы күні 1 189 фильм келіп түскен.
Фестиваль сайтында техникалық тексеруден кейін халықаралық комиссия Official Selection-ді анықтайтыны айтылған. Алайда комиссия қатысушыларының саны, олардың есімдері, жұмыстардың бөлінісі және қаралымның ең аз көлемі көпшілікке жарияланбаған. Үлкен команда теориялық тұрғыдан мұндай массивті өңдей алар еді. Мәселе арифметикалық мүмкін еместікте емес, бұл арифметиканы тексеруге мүмкіндік беретін ақпараттың жоқтығында.
Дереккөз: AAIFF ресми сайты және оның статистикасы
Үш секунд — бұл шынымен үш секунд. Бірақ міндетті түрде қазылар алқасының қаралымы емес
Threads желісінің пайдаланушысы @libevida YouTube Studio кестесін жариялады: aaiff.ai сайтынан бір сыртқы қаралым, орташа ұзақтығы — 0:03. @sanzhar.creator скриншотында сол доменнен екі қаралым және орташа ұзақтығы 0:04 көрсетілген.
@libevida жариялаған скриншот: aaiff.ai сайтынан бір ауысу және орташа көру ұзақтығы 0:03.
@sanzhar.creator жариялаған скриншот: aaiff.ai сайтынан екі қаралым және орташа ұзақтығы 0:04.
Мұнда өлшем бірліктерінен шатаспау маңызды. Watch time бағаны сағатты көрсетеді: мысалы, 0,14 сағат — бұл 14 секунд емес, шамамен 8 минут 24 секунд жалпы қаралым. Бірақ бөлек Average view duration бағаны минут:секунд форматында көрсетіледі. 0:03, 0:04 немесе 0:43 мәндері дәл сол орташа көру ұзақтығын білдіреді.
YouTube-тің түсіндіруінше, External sites or app есебі көрерменнің бейнені қай сайт немесе қосымша арқылы тапқанын көрсетеді. Бұл ретте аналитика нақты адамның атын атамайды және роликты комиссия мүшесі немесе қазылар алқасы ашқанын растай алмайды. Сондықтан дұрыс тұжырым тар аяда: aaiff.ai көзінен қысқа сессиялар тіркелген. Мұндай бір скриншоттан «бүкіл фильмді ешкім бағаламаған» деген қорытынды шықпайды.
YouTube көрсеткіштерді қалай анықтайды: трафик көздері мен орташа ұзақтық бойынша ресми анықтама
Басында 10 минутқа дейін болған. Енді төрт сағат болса да рұқсат
Ең нақты шағым бағалауларға емес, ережелерге қатысты. Мемлекеттік орган сайтындағы ертеректегі ресми хабарламада қатысушыларға ұзақтығы 10 минутқа дейінгі фильм жасау ұсынылған болатын. Сол жерде 15 тамыз дедлайны көрсетіліп, 25 финалист туралы айтылған.
Қазір AAIFF сайтында басқа конструкция тұр: фильм кемінде үш минутқа созылуы керек, жоғарғы шегі жоқ, дедлайн 7 қыркүйекке ауыстырылған. Фестивальдің өзі ең ұзақ өтінімнің 4 сағат 3 минутқа созылатынын хабарлайды. Қолданыстағы Terms & Conditions 15 қыркүйекпен — ресми іріктеу жарияланған күнмен белгіленген.
Қатысушының бастапқы 10 минуттық лимит туралы ашық пікірі. Лимиттің өзі конкурс туралы бұрынғы ресми жарияланыммен расталады.
Ережелердің өзгеруі өздігінен әділетсіз іріктеуді дәлелдемейді. Бірақ он минуттық максимум автордың сценарийіне, монтажына және шығындарына әсер етеді. AAIFF-тің қолданыстағы талаптарында елеулі өзгерістер тіркелген қатысушыларға электрондық пошта арқылы және сайттағы көрнекті хабарлама арқылы хабарлануы тиіс екені, ал жаңа шарттар бұрын қабылданған өтінімдерге өткен мерзіммен қолданылмайтыны жазылған. Сондықтан ұйымдастырушылар лимиттің өзгерген күнін және авторларды хабардар ету әдісін атағаны жөн.
Дереккөздер: 10 минутқа дейінгі лимит туралы ертедегі ресми жарияланым; AAIFF-тің қолданыстағы талаптары
Қазылар алқасын өтінімдер жабылғанға дейін атауға уәде берген
AAIFF бетінде әлі күнге дейін: қазылар алқасының толық құрамы өтінімдерді қабылдау аяқталғанға дейін жарияланады деп жазылған. Жанында әлі де To be announced тұр. Қабылдау 7 қыркүйекте аяқталды, ресми іріктеу 15 қыркүйекте пайда болды.
Бұл ретте Астана қаласы әкімдігінің ресми сайты халықаралық қазылар алқасының бір бөлігін атап үлгерген: Одри Азуле, Ма Пин, Ван Хао, Баладжи Сринивасан және BytePlus өкілі. BytePlus дәл сол жарияланымда фестивальдің технологиялық серіктесі ретінде аталған.
Фестиваль серіктесі қазылар алқасына кіре алады — бұл өз алдына бұзушылық емес. Бірақ AAIFF ережелері мүдделер қақтығысы кезінде өзін-өзі шеттетуді қарастырады. Демек, байланыстардың ресми тізімі болды ма және нақты жұмыстарды бағалаудан кім шеттетілді деп сұрау орынды. BytePlus өкілі байланысты жобаның ілгерілеуіне әсер етті дегенге қазір жария дәлелдер жоқ.
Тағы бір түсініксіздік бар. Жол картасында Official Selection-ді «халықаралық комиссия» анықтайды деп көрсетілген, ал қолданыстағы талаптарда өтінімдерді тәуелсіз қазылар алқасы бағалайтыны айтылған. Мүмкін, бұл екі бөлек кезең және екі бөлек топ шығар. Бірақ онда ұйымдастырушылар номинанттарды нақты кім таңдағанын, ал жеңімпаздарды кім анықтайтынын түсіндіруі қажет.
Дереккөз: Астана әкімдігінің фестиваль, серіктестер және қазылар алқасы мүшелері туралы ресми жарияланымы
Әрбір айыптау тексеруге шыдас бермейді
Пікірлерде қатысушылар A Face Only a Mother Could Love фильмінің 6 қыркүйекте Reply AI Film Festival-ді ұтып алғанын, содан кейін AAIFF жұмыстарының арасында пайда болғанына назар аударды. Бір қарағанда, бұл жаңа жұмыс талабын бұзу сияқты көрінеді. Бірақ AAIFF-тің қолданыстағы ережелері Open Competition-ге бұрын аяқталған фильмдерді және басқа конкурстарға қатысқан жұмыстарды ұсынуға тікелей рұқсат береді. Бұрынғы жеңіс фактісінің өзі бұл жерде ештеңені дәлелдемейді. Сұрақ тек нақты секцияға немесе тапсыру кезінде қолданыста болған шарттарға сәйкес келмеген жағдайда ғана туындар еді.
Түпкілікті іріктеуді жасанды интеллект жүргізді деген тұжырым да расталмады. Қолжетімді ресми материалдарда техникалық тексеру, халықаралық комиссия және қазылар алқасының кейінгі жұмысы сипатталған. Жекелеген жарияланымдар бірінші кезеңде AI-құралдарды пайдалануға жол берген, бірақ олардың рөлі көпшілікке ашылмаған. Хаттамасыз автоматты жүйенің қолданылғанын және оның шығармашылық бағалауға әсер еткенін анықтау мүмкін емес.
Әлеуметтік желілерде Monty Python-ның Bicycle Repair Man скетчімен салыстырылғаннан кейін алынып тасталды делінген Workman фильмі де бөлек талқылануда. RAEM.KZ-те әзірге сақталған бастапқы бет, ресми шешім немесе автордың жауабы жоқ. Сондықтан плагиат фактісі мен тізімнің өзгеру себебін кесіп айтуға болмайды.
A Face Only a Mother Could Love фильмі бойынша дереккөз: Reply-дің конкурс жеңімпазы туралы ресми хабарламасы
Қатысушылар арасында басқа да ұстаным бар
Барлық авторлар нәтижелерді күмәнді деп санамайды. @amirkhan.saduan іріктелгендердің арасында танымал әрі мықты жасаушылар бар екенін, ал дедлайнның шегерілуі ертерек бастағандарға қарсы ойнаған болуы мүмкін екенін жазды: конкурс барысында AI-құралдар айтарлықтай жақсарып үлгерді, ал кеш жасалған жұмыстар технологиялық артықшылыққа ие болды.
@amirkhan.saduan-ның ашық ұстанымы: номинанттардың мықты құрамы және неғұрлым жаңа AI-құралдармен жұмыс істеген авторлардың ықтимал артықшылығы.
Бұл маңызды қарсы уәж. Фильмнің Threads-тегі танымалдығы, лайктар саны немесе жұмсалған бюджет номинацияға автоматты түрде құқық бермейді. Тіпті бірнеше секундтық қаралым да бүкіл жұмыстың сапасын білдірмейді. Бұл жердегі дау «неге мені таңдамады» деген сұраққа сая алмауы керек. Басты сұрақ — барлық 8 067 өтінім үшін процедураны бірдей қалпына келтіруге және түсіндіруге бола ма.
Қатысушылардың сұрақтарын не алып тастар еді
Авторлар жариялаған скриншоттар іріктеудің бүкіл процесін қалпына келтіруге мүмкіндік бермейді және жұмыстар бағаланбағанын өздігінен дәлелдемейді. Дегенмен, ұйымдастырушылар рәсімді түсініктірек етіп, пайда болған шиеленісті сейілте алар еді.
RAEM.KZ пікірінше, бұл үшін мыналар пайдалы болар еді:
- Official Selection-ді анықтаған комиссия қатысушыларын атау және оның функциялары халықаралық қазылар алқасының жұмысынан қалай ерекшеленгенін түсіндіру;
- 8 067 өтінімді қанша маман бағалағанын, олардың арасында фильмдер қалай бөлінгенін және іріктеу қандай кезеңдерден тұрғанын айтып беру;
- жіберілген әрбір жұмысты толық көру талап етілді ме және қаралымдардың ішкі журналдары жүргізілді ме, соны нақтылау;
- өтінімдерді техникалық тексеру немесе алдын ала сұрыптау үшін ЖИ-құралдар қолданылды ма және олар шешімдерге әсер ете алды ма, соны хабарлау;
- дедлайн мен фильмдердің ұзақтығына қойылатын талаптардың өзгеру хронологиясын жариялау, сондай-ақ бұл туралы тіркелген қатысушыларға қалай хабарланғанын түсіндіру;
- қазылар алқасының толық құрамын және ықтимал мүдделер қақтығысы анықталған және өзін-өзі шеттету туралы шешімдер қабылданған жалпы ережелерді ашу;
- жеке лонг-лист пен шорт-лист жарияланды ма және таңдалған жұмыстар тізіміне ол алғаш рет жарияланғаннан кейін өзгерістер енгізілді ме, соны түсіндіру.
Сөз жеке бағалауларды немесе қазылар алқасының жабық талқылауларын жариялау туралы болып отырған жоқ. Тіпті іріктеу рәсімі туралы қысқаша есептің өзі YouTube пен Google Drive-тың техникалық ерекшеліктерін фестивальге қойылатын нақты сұрақтардан ажыратуға көмектесер еді.
Әзірге бұл дәлелденген сөз байласу туралы емес, ашықтықтың жоқтығы туралы оқиға
Жиналған скриншоттар фестиваль доменінен шынайы қысқа қаралымдарды және қатысушылардың шынайы алаңдаушылығын көрсетеді. Ресми парақшалар дедлайн мен ұзақтық талаптарының өзгергенін, қазылар алқасын алдын ала атау туралы уәдені және комиссия мен қазылар алқасынан тұратын күрделі схеманы растайды. Бұл толық жауап талап ету үшін жеткілікті.
Бірақ қолда бар материалдар нәтижелердің алдын ала анықталғанын, фильмдердің мүлдем қаралмағанын немесе нақты номинанттардың таныстық арқылы өткенін мәлімдеу үшін жеткіліксіз. Мұндай қорытындылар үшін хаттамалар, журналдар, тізімдердің сақталған нұсқалары және ұйымдастырушылардың ұстанымы қажет.
$2 млн қоры және ашық қолдауы бар кезде ашықтық мәселесі — жай ғана формальдылық емес. Конкурс неғұрлым ауқымды болған сайын, оның ережелерін тексеру соғұрлым оңай болуы тиіс. Егер AAIFF іріктеу әдістемесін жарияласа немесе редакцияға түсініктеме берсе, RAEM.KZ материалды толықтырады.
Негізгі дереккөздер
- AAIFF ресми сайты, статистика, жол картасы, ережелер және қазылар алқасы туралы бөлім
- AAIFF Terms & Conditions, 2026 жылғы 15 қыркүйекте жаңартылған нұсқасы
- 10 минутқа дейінгі лимит және 15 тамыз дедлайны туралы ертедегі ресми жарияланым
- Астана әкімдігінің қазылар алқасы құрамы және BytePlus туралы жарияланымы
- Сыртқы көздер мен көру метрикалары туралы YouTube анықтамасы
- Reply-дің A Face Only a Mother Could Love жеңісі туралы ресми хабарламасы
