29 қыркүйекте Астанада киберқауіпсіздік бойынша екі күндік KazHackStan 2026 конференциясы ашылды. Биылғы жылдың басты тақырыбы — кибертөзімділік: ұйымдардың шабуылдарды анықтау, жүйелерді қалпына келтіру және оқыс оқиғадан кейін жұмысын жалғастыру қабілеті. Ұйымдастырушылар екі күнде 10 мыңнан астам қатысушы келеді деп күтуде; жиынтық келушілер саны әзірге белгісіз.
Ашылу салтанатында Премьер-министрдің орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев посткванттық криптографияға көшудің ұлттық жол картасын әзірлеуді ұсынды. Басқа басымдықтар қатарында ол ЖИ-агенттерді қауіпсіз қолдануды, қауіп-қатерлер туралы халықаралық ақпарат алмасуды, мамандар даярлауды және отандық шешімдерді дамытуды атап өтті. Жол картасы әзірге тек ұсыныс болып қала береді — оның бекітілгені туралы хабарланған жоқ.
Министрдің айтуынша, Қазақстанда 400-ден астам аса маңызды цифрлық нысан анықталған, 40-тан астам жедел киберқауіпсіздік орталығы және 10 сынақ зертханасы жұмыс істейді. Олардың міндеті — мемлекеттік сервистер мен компаниялардың қызметі тікелей байланысты жүйелерді қорғау.
Киберқауіптер тәжірибе жүзінде көрсетілді
Көрме алаңында техникалық тақырыптар нақты демонстрациялар арқылы түсіндірілді. Кіреберісте қонақтарды компанияның қызметтері туралы баяндай алатын TSARKA робот-иті қарсы алды. Стендтердің бірінде келушілерге бет-бейнені ауыстыру әрекеті көрсетілді: адамның бейнесі басқа біреудің келбетімен алмастырылды. Мұндай көрнекі көрсетілім экрандағы таныс жүздің ендігі жерде жеке басты куәландыратын жалғыз дәлел бола алмайтынын анық түсіндіреді.
Алаяқтықпен күрес конференцияның негізгі тақырыптарының біріне айналды. KazHackStan-да ұсынылған мәліметтерге сәйкес, 2026 жылдың басынан бері Қазақстанда 3,5 мыңнан астам интернет-алаяқтық дерегі әшкереленген. Антифрод орталығы 1 млрд теңгеден астам шығынның алдын алуға көмектесті, ал байланыс операторлары 163,2 млн алаяқтық телефон қоңырауын бұғаттады. Қосылымдар саны жекелеген қылмыстар санына тең емес.
«Стоп Пирамида» жобасының стендінде келушілерге күмәнді қаржылық ұсыныстарды қалай ажырату керектігі түсіндірілді. Жоба қаржы пирамидасы немесе басқа да алдау белгілері табылған ұйымдар мен схемаларды тексеруге арналған базаны жүргізеді.
Көрме аймағында цифрлық инфрақұрылыммен және ақпараттық қауіпсіздікпен байланысты компаниялар, соның ішінде PS.kz те қызмет көрсетті. Сондай-ақ Arizona State University-мен әріптестікте білім беру бағдарламаларын дамытып жатқан Innotech технологиялық университеті ұсынылды. Университеттегі оқыту бағыттарының бірі — киберқауіпсіздік.
Шағын бизнес үшін маңызды сұрақ
Стендтердегі әңгімелер шағын компаниялар үшін киберқорғаныстың қолжетімділігі мәселесін қозғады. Шағын бизнеске де өз сайттарын, аккаунттарын, клиенттік деректерін және қызметкерлердің кіру мүмкіндіктерін қорғауға тура келеді. Бұл ретте үздіксіз мониторинг пен білікті мамандардың жұмысы кез келген компанияның қалтасы көтере бермейтін шығындарды талап етеді. Шағын бизнес үшін қауіпсіздік шараларының жеткілікті әрі қолжетімді жиынтығы қандай болуы керек — бұл нарық үшін жеке талқылайтын мәселе.
KazHackStan-ның практикалық бөлігі жарыс залдарында жалғасуда. Конференцияда CyberKumbez және 2027 жылғы Халықаралық киберқауіпсіздік олимпиадасына Қазақстан құрамасына мектеп оқушыларын іріктеу шаралары өтуде. Финал 30 қыркүйекке жоспарланған. Дәл осы күні бағдарлама шабуылдарды, осалдықтарды және қауіпсіз әзірлеуді техникалық талдау бағытына қарай ауысады.
