Freedom X Алматыда өнімдерді дрондармен жеткізуді жүзеге асырып жатыр және автоматтандырылған беру пунктін — дрономатты көрсетті. Келесі ойластырылған қадам — тапсырыстарды пәтерлердің есігіне дейін жеткізетін робот-иттер.
Мұндағы ең қызықты сұрақ қорап жерге қонғаннан кейін туындайды. Бесінші қабаттағы сатып алушыға тапсырысты алу үшін бәрібір төменге түсу керек. Оны бұл серуеннен құтқару үшін жүйені тұрғын үй ішіндегі бүкіл бағыттан өтуге үйрету қажет. Ал оған дейін — ұшулардың өзіндік құнын төмендету, ауа райының тосын сыйларын шешу және тасымалдауды қауіпсіз ету міндеті тұр.
Компания мәліметі бойынша күніне жүзден астам жеткізу
Freedom X — Freedom холдингінің зерттеулер мен әзірлемелермен айналысатын бөлімшесі. Компания деректері бойынша, тұрақты коммерциялық жеткізулер 2026 жылғы 15 қаңтарда басталды. Қаңтар–тамыз аралығында сервис мыңнан астам жеткізуді орындады, ал қыркүйекте күніне жүзден асатын көлемге шықты. Бұл көрсеткіштерді Freedom AI Digital Bridge көрмесінде дрономатты таныстыру кезінде хабарлады.
Бұл — компанияның өзі ұсынған статистика. Жарияланымда қыркүйек айындағы күнделікті орташа тапсырыстар саны туралы ма, әлде ең жоғары қол жеткізілген күндізгі көлем туралы ма — нақтыланбаған. Ауқымды бағалау үшін толық айдағы орындалған тапсырыстар санын, бас тартулар үлесін және жеткізудің оператор араласуын қанша рет талап еткенін көру пайдалы болар еді.
Жобаның мемлекет қатысқан дайындық кезеңі болды. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Freedom Lifestyle-мен 2025 жылғы 26 желтоқсандағы меморандум туралы хабарлаған еді. Пилоттың басында қолайлы ауа райында күндізгі уақытта азық-түлік, күнделікті тауарлар мен дәрі-дәрмектерді тасымалдау қарастырылған. Қаңтарда Freedom X Қазақстанның Авиациялық әкімшілігінен ұшқышсыз аппараттармен коммерциялық авиациялық жұмыстарға рұқсат алғанын жариялады.
Он бес минуттық ұшу және бүкіл тапсырысқа бір сағатқа дейін
Сервиске тапсырыс Freedom SuperApp арқылы беріледі. Drone Delivery ресми сайтында жүктің максималды салмағы 10 кг-ға дейін және өнімдерді алу мерзімі 30–60 минут деп көрсетілген. Тапсырыс арнайы қорапқа салынады; беру нүктесінің үстінде дрон қалықтап тұрып, оны шығыр (лебедка) арқылы түсіреді. Клиент сатып алған затына жақындамас бұрын аппараттың ұшып кетуін күтуі керек.
Freedom қазан айындағы хабарламасында шамамен 15 минуттық ұшу уақытын көрсетті. Бұл — әуедегі бөліктің уақыты. Сервис сайтында тапсырысты алу 30–60 минутты алады: сатып алушыға сәлемдемені жинақтау мен дайындауды ескеру қажет.
Алдымен мекенжайды қызмет көрсету аймағынан тексеру керек. Әзірге бұл Алматының жекелеген аудандарының сервисі. Жеке үй тұрғыны үшін баспана жанындағы ашық алаң алу мәселесін шешеді; көпқабатты үйде мұндай алаң мен пәтердің арасында кіреберіс пен лифт қалады.
Дрономат тапсырысты төбесі арқылы қабылдайды
AI Digital Bridge-де Freedom сегіз ұяшығы бар құрылғыны көрсетті. Дрон қорапты ашылатын күмбез арқылы түсіреді, лифт оны ішке жылжытады, ал робот-платформа сақтауға жібереді. Сатып алушы SuperApp арқылы QR-кодты сканерлеп, тапсырысты алады. Оны тәулік бойы алып кетуге болады. Компания Алматыда алғашқы дрономатты орнату мен іске қосуды қазан айына анонстады; презентация оның клиенттерге қазірдің өзінде қызмет көрсетіп жатқанын әлі растамайды.
Постамат аппаратты аулада келген сәтте күтіп алу қажеттілігін жояды. Бірақ сәлемдемеге бәрібір келу керек. Және ұяшықтан тәулік бойы беру тәулік бойы ұшуды білдірмейді: бұл сервистің әртүрлі бөліктері.
Жыл соңына дейін Freedom флотты шамамен 60 дронға дейін жеткізуді және кемінде үш дрономат шығаруды жоспарлап отыр. Бұл — кеңейту мақсаттары, жұмыс істеп тұрған желінің көлемі емес.
Робот-итті лифтті шақыруға үйреткісі келеді
Келесі кезең туралы Freedom Lifestyle Group атқарушы директоры Ерлан Есімсейітов Forbes Kazakhstan-ға мамыр айында айтып берген болатын. Команданың ойынша, төрт аяқты робот тапсырысты пәтерге дейін жеткізіп, ғимарат картасы бойынша бағдарланып, оның жүйесіне қосылу арқылы лифтті пайдалануы тиіс. Манипулятор есіктерді ашуға мүмкіндік береді. Freedom мұндай жүйенің алғашқы нұсқасын 2026 жылдың соңында немесе 2027 жылдың басында ұсынуға ниеттенген еді.
Әңгіме жоспарланған жүйе туралы болып отыр. Бұл анонстан робот-иттер қазірдің өзінде Алматы пәтерлеріне азық-түлік тасып жүр деген қорытынды жасауға болмайды. Ғимарат ішіндегі мәлімделген навигация мен көптеген үйлердегі жұмыс істеп тұрған сервис — ауқымы жағынан әртүрлі міндеттер.
Лифтілердің басқару жүйелері әртүрлі, кіреберістердің өз кіру ережелері бар. Робот дәлізбен сенімді жүрген күннің өзінде оның ішке қалай кіретінін, лифт тоқтап қалғанда кім көмектесетінін және сатып алушының қорапты қалай алатынын шешу керек. Бұл — болашақ пилотқа қатысты практикалық сұрақтар. Дайындалған бағыт бойынша қозғалысты көрсету кәдімгі үйге дайындықты растау үшін жеткіліксіз.
Бастапқы модельде жеткізу 5554 теңгеге түсті
Freedom X 2026 жылғы 8 қаңтардағы дрон-жеткізу экономикасы бойынша өз зерттеуін жариялады. Бастапқы модельде бір сәтті тапсырыстың өзіндік құны 5 554 теңгені құрады. Есептеу күніне 100 жеткізуді, алты сағаттық жұмысты және айына 20 ұшу күнін көздеді. Автономия деңгейі төмен болған кезде бір дронға екі оператор қарастырылды. Үй-жайларды жалдау және басқа да ықтимал шығындар бұл сомаға кірмеген.
| Freedom X моделіндегі шарттар | Бір жеткізуге шаққандағы есеп |
|---|---|
| Күніне 100 жеткізу Бір дронға екі оператор | 5 554 ₸ |
| Күніне 100 жеткізу Бір операторға бес дрон | 2 753 ₸ |
| Күніне 1 000 жеткізу Бір операторға бес дрон Сегіз сағат және айына 30 ұшу күні | 1 576 ₸ |
Бұл — қазан айындағы сервистің расталған шығындары емес, қаңтардағы модельдің сценарийлері. Соңғы жолда бір уақытта бірнеше шарт өзгереді. Сондықтан арзандауды тек тапсырыстар санының өсуімен түсіндіруге болмайды. Есептеудің елеулі бөлігі бір адамның қанша аппаратты бақылай алатынына байланысты.
Осыдан жобаны кеңейтуге қатысты басты сұрақ туындайды: адамдардың нақты қатысуын және бір сәтті алынған тапсырысқа кететін шығындарды азайту мүмкін болды ма? Егер тек парк қана өсіп, ал әрбір жаңа аппарат қол еңбегінің бұрынғы көлемін талап етсе, үнемдеу шектеулі болады.
Астана әзірге оңтүстік қалалардан күрделірек
Мамыр айындағы сұхбатында Есімсейітов Freedom-ның неліктен оңтүстікке шоғырланғанын түсіндірді: қатты желдер, ұзақ қыс және әуе кеңістігінің шектеулері Астанада жобаны қиындатады. Кеңейту жоспарларында Шымкент аталған болатын. Бұл елордада дрондармен жеткізудің мүмкін еместігі туралы тұжырым емес, нақты компанияның алаңдарды таңдауы.
Ауа райы қаупін Freedom X өз блогында да сипаттаған. Рейс алдында команда желді, жауын-шашынды және көрінуді тексереді; қауіпті жағдайларда миссия кейінге қалдырылады немесе өзгертіледі. Сервистің қолданыстағы сайтында ауа райы қолайсыз болған жағдайда жеткізуден бас тарту да қарастырылған.
Күнделікті тапсырыс үшін болжамдылық маңызды. Егер аппарат ұша алмаса, сатып алушы өнімдерді бәрібір күтеді. Кеңейту кезінде әуе жеткізілімін жерүсті жеткізілімімен ауыстырудың және төлемді қайтарудың түсінікті ережелері қажет болады. Ауа райына байланысты бас тартулар саны мұндай резервтің қаншалықты жиі қажет болатынын бағалауға көмектеседі.
Яндекс соңғы метрлерді курьерге қалдырады
Freedom-да басқа тәсілді ұстанатын жергілікті бәсекелес пайда болуда. Digital Bridge-де Yandex Qazaqstan Алматыдағы тұрғын үй кешендерінің бірінде пилот дайындалып жатқанын хабарлады. Дрон «Лавкадан» тапсырыстарды арнайы алаңға тасымалдауы тиіс, ал ол жерден адам оларды есікке дейін жеткізеді. Ұшулар қажетті рұқсаттар мен келісімдерден кейін жоспарланған.
Бұл сызба курьерді үй ішінде қалдырады. Freedom бұл бөлікті де автоматтандырғысы келеді. Тәсілдерді толық тапсырыс бойынша салыстырған жөн: есікке дейінгі уақыт, құны, іркілістер саны және алудың қолайлылығы. Бір ұшудың жылдамдығы нәтиженің бір бөлігін ғана көрсетеді.
Шетелде роботтар жеткізулерді миллиондап санайды
Халықаралық тәжірибе ұшқышсыз жеткізудің көрме шеңберінен шыға алатынын растайды. 2026 жылғы 28 сәуірде Starship Technologies 10 млн орындалған жеткізу туралы хабарлады. Компания 3 мыңнан астам жерүсті роботы және сегіз елде жұмыс істейтіні туралы мәлімдеді. Бұл — дөңгелекті аппараттар, сондықтан олардың нәтижелері робот-иттің лифтпен жүруге және есіктерді ашуға дайындығын дәлелдемейді.
Әуе жеткізілімі де кеңеюде. 5 қазанда Wing пен Walmart 2027 жылы Сиэтл мен Денвер агломерацияларына шығатынын жариялады. Wing мәліметі бойынша, серіктестік қазірдің өзінде 3 млн-нан астам сатып алушыға жеткізуге қолжетімділік береді; мақсат — Walmart-тың 270-тен астам дүкені. Қолжетімді мекенжайлар мен болашақ нүктелерді орындалған тапсырыстар санымен шатастыруға болмайды.
Қазақстан үшін қағидаттың өзі пайдалы: сервис дүкендерді, аппараттарды және қолайлы алу нүктелерін қайталанатын бағытқа біріктіре алған жерде өседі. Құрылғы тамаша ұшуы мүмкін, ал жоба бәрібір қоймалардың тығыздығына және әр жеткізуде қанша адамның қалатынына байланысты болады.
Келесі сынақ кіреберіс алдында өтеді
Freedom әуе жеткізілімін қазірдің өзінде дамытуда, ал дрономат сәлемдемелерді алуды жеңілдетуі тиіс. Робот-итті алда күрделірек сынақ күтіп тұр: жабық есіктері, бос емес лифті және дәліздегі адамдары бар кәдімгі тұрғын үйге азық-түлік жеткізу. Түсінікті құны мен іркілістер статистикасы бар осындай тапсырыстар сериясы сенімді нәтиже болады.
Сонда қандай жұмысты машиналарға беруге болатыны және олардың жанында қандай мамандар қажет болатыны көрінеді. Осыған ұқсас сұрақ Қазақстандағы робототехника өндірушілерінде де туындайды. QAZBOT Technologies жоспарлары және AgiBot-пен серіктестік туралы не белгілі екенін біз бөлек материалда талдаған болатынбыз. [QAZBOT Technologies туралы RAEM.KZ материалы]
