Баладжи Шринивасан тұқым қуалайтын ауруларды анықтауға көмектесетін компания құрды, Кремний алқабындағы беделді венчурлік қордың серіктесі және Coinbase-тің алғашқы техникалық директоры болды. Кейін стартап логикасы бойынша жаңа мемлекеттер құруды ұсынды: алдымен адамдарды интернет арқылы біріктіріп, содан кейін қауымдастық үшін физикалық аумақ іздеу.
Бүгінде оның ең көрнекті жобасы — Network School — Қазақстанда жұмыс істейді. Бұл оқу жұмыспен, бірге тұрумен және дене шынықтырумен біріктірілген кәсіпкерлер, әзірлеушілер және контент авторларының қауымдастығы. Шринивасан оны жаңа қоғамдық институттар құрудың практикалық қадамы ретінде қарастырады.
2026 жылдың қазанында бұл оқиға жаңа серпін алды. Network State Conference-те жобаны $2 млрд бағалаумен Network School-ды қаржыландыру раунды жарияланды. Қатысушылар қатарында Polychain Capital, Andreessen Horowitz, Coinbase және Шринивасанның өзі аталды. Инвестиция көлемі жария ашылмаған: $2 млрд — тартылған ақша сомасы емес, бизнестің мәлімделген бағасы.
Бұл өмірбаянның артында нақты технологиялық компаниялар, мәмілелер және ғылыми жұмыстар тұр. Бірақ онда орындалмаған болжамдар, саяси пікірталастар және өршіл идеялардың осы идеяларды іске асыруға тура келетін мемлекеттердің ережелерімен қақтығысы да бар.
Стэнфордтық инженер: биологиядан басталған жол
Шринивасан АҚШ-тың Лонг-Айленд қаласында Үндістаннан қоныс аударған дәрігерлер отбасында өсті. Оның кәсіби жолы Стэнфордтағы инженерлік білімнен басталды: ол электротехника бойынша бакалавр, магистр және PhD дәрежелерін, сондай-ақ химиялық инженерия бойынша жеке магистр дәрежесін алды.
Пәндердің үйлесімі оның алғашқы ірі бизнесі неліктен геномика болғанын түсіндіреді. Шринивасан бағдарламалау, статистика және биология тоғысында — есептеулердің дамуы күрделі зертханалық деректерді қолжетімді медициналық өнімдерге айналдыруға мүмкіндік беретін салада жұмыс істеді.
Оның ресми өмірбаянында Nature Reviews Genetics, New England Journal of Medicine, Genome Research және Nature Biotechnology журналдарындағы ғылыми жарияланымдар тізімделген. Сондай-ақ 2010 жылы медицинадағы инновациялары үшін Wall Street Journal сыйлығы және 2013 жылы MIT TR35 жас технологиялық инноваторлар тізіміне енуі көрсетілген.
Ол сонымен бірге Стэнфордта сабақ берді. Coinbase деректері бойынша, Шринивасан 2013 жылы өткізуге қатысқан онлайн-курс бүкіл әлем бойынша 250 мыңнан астам студентті қамтыды. Жаппай интернет-білім беру тәжірибесі оның мансабында Network School-дан көп бұрын пайда болды.
Counsyl: генетикалық ақпаратқа негізделген бизнес
Шринивасанның алғашқы ірі жобаларының бірі Counsyl болды, онда ол қосалқы негізін қалаушы және техникалық директор қызметін атқарды. Компания тұқым қуалайтын ауруларды тасымалдауды анықтауды және инвазивті емес пренатальды скринингті қоса алғанда, генетикалық тестілеуді дамытты.
Мұндай бизнес үшін биологиялық үлгілерді өңдеуді, генетикалық деректерді талдауды, бағдарламалық жасақтаманы және медициналық жүйемен өзара әрекеттесуді біріктіру қажет болды. Технологиялық құндылық күрделі зерттеу нәтижесін түсінікті және практикалық пайдалануға жарамды сервиске айналдыру мүмкін болған жерде пайда болды.
Counsyl коммерциялық тұрғыдан маңызды компанияға айналды. 2018 жылдың мамырында Myriad Genetics оны ақшалай қаражат пен акциялармен $375 млн-ға сатып алу туралы келісімді жариялады. Сатып алушының деректері бойынша, алдыңғы 12 айда Counsyl $134 млн-нан астам табыс тапты және 280 мыңнан астам репродуктивті генетикалық сынақ өткізді. Мәміле 2018 жылғы 31 шілдеде жабылды.
Бұл цифрлар тұтастай компанияға қатысты. Олар Шринивасанның жеке өзі қанша тапқанын көрсетпейді: мұндай есептеу үшін оның үлесі, оның инвестициялық раундтардан кейінгі өзгерісі және мәміле шарттары туралы мәліметтер қажет болар еді.
Counsyl оның өмірбаянының маңызды бөлігі болып қала береді. Криптовалюта саласында танымал болғанға дейін ол медициналық өнімі, клиенттері және расталған табысы бар бизнесті құруға қатысты.
Andreessen Horowitz және биткоинге көшу
2013 жылдың желтоқсанында Шринивасан a16z қысқартуымен танымал Andreessen Horowitz-тің бас серіктесі болды. Оның қызығушылықтары биткоинді, биомедицинаны, жаппай онлайн-курстарды және технологиялық өзгерістер реттеумен тығыз байланысты салаларды қамтыды.
Сол кезде ол 21 криптовалюта компаниясын құруға қатысып үлгерген еді. a16z сайтында жарияланған мәтінде Шринивасан жоба бойынша келіссөздер оны қор серіктестерімен жақындастырғанын түсіндірді. Венчурлік фирма ішіндегі жұмыс әртүрлі нарықтарды зерттеуге және бағдарламалық логиканы физикалық әлемге көшіруге тырысқан компанияларды қолдауға мүмкіндік берді.
2015 жылдың наурызында ол a16z-те Board Partner рөлінде қала отырып, 21-ге көңіл бөлетінін жариялады.
Мұндай ауысу оның мансабына тән: Шринивасан зерттеуші, инвестор және операциялық кәсіпкер рөлдері арасында тұрақты ауысып отырды. Ол жаңа технологиялық үрдісті сипаттап, оның қатысушыларын қаржыландырып, содан кейін сол салада дербес өнім құра алатын.
21 компаниясы бизнестің барлық егжей-тегжейлерін ашпай тұрып-ақ үлкен назар аударды. 2015 жылдың наурызында $116 млн қаржыландыру туралы белгілі болды — бұл сол кездегі криптовалюта нарығы үшін өте ірі сома еді.
21 қалай Earn.com-ға айналды
Бастапқыда 21 биткоин-майнингпен байланысты болды. Кейін компания бағытын өзгертіп, Earn.com атанды — пайдаланушыларға хабарламаларға жауап бергені және тапсырмаларды орындағаны үшін криптовалюта төлейтін сервис.
Өнімнің негізінде адам назарына баға белгілеу әрекеті жатты. Жөнелтуші алушы хабарламаны қарауы үшін ақша төлей алатын, ал алушы қарым-қатынасқа қатысу арқылы ақша таба алатын.
Криптовалюта саласы үшін бұл токендерді сатып алу мен сатудан тыс қолданбалы сценарийді іздеу болды. Сандық ақша қызмет ішіндегі есеп айырысу құралы ретінде пайдаланылды.
2018 жылғы 16 сәуірде Coinbase Earn.com-ды сатып алғанын жариялады. Командамен бірге компанияға Шринивасан келіп, оның алғашқы бас техникалық директоры (CTO) болды. Ресми хабарламада Брайан Армстронг оның технологияларды дамытудағы, криптовалюталарды насихаттаудағы және мамандарды тартудағы рөлін атап өтті.
Earn.com тарихы кәсіпкерліктің онша көзге көрінбейтін жағын да көрсетеді: бастапқы идея айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Биткоин инфрақұрылымы төңірегінде басталған жоба стратегиялық сатып алушыға басқа өніммен сатылды.
Ол Coinbase-те не істеді
Шринивасан Coinbase-тің техникалық директоры қызметін шамамен бір жыл — 2018 жылдың сәуірінен 2019 жылдың мамырына дейін атқарды. Ол биржаның негізін қалаушы болған жоқ, оған өз компаниясын сатып алу арқылы келді.
Өзінің ресми өмірбаянында ол Coinbase тарапынан USDC-ті іске қосуды басқарғанын көрсетеді. Бұл құны шамамен бір АҚШ доллары деңгейінде ұсталатын стейблкоин. Мұндай құрал криптовалюта инфрақұрылымын үйреншікті ақша бірлігімен байланыстырады және цифрлық активтермен есеп айырысу мен саудада қолданылады.
2019 жылдың мамырында Шринивасан қызметінен кететінін хабарлады. Жария түсіндірмеде ол үзіліс алу ниеті туралы айтты.
Биржадағы қысқа мерзімді жұмыс оның өмірбаянының ең танымал элементіне айналды. «Coinbase-тің бұрынғы CTO-сы» деген сөз конференцияларда таныстыру кезінде бекіп қалды, бірақ оның қызметі бұл лауазымнан әлдеқайда кең.
Инфрақұрылымға сенім артқан инвестор
Ірі компанияларда жұмыс істегеннен кейін Шринивасан технологиялық жобалар мен криптовалюта хаттамаларына инвестиция салуды жалғастырды.
Оның ресми ерте инвестициялар тізімінде Bitcoin, Ethereum, Solana, Avalanche, Chainlink, Polygon және басқа да жобалар бар. Технологиялық компаниялардың қатарында Replit, Perplexity, Benchling, OpenSea, Polymarket және Superhuman аталған. Бұл оның жеке өмірбаянындағы мәліметтер; салынған инвестициялар сомасы мен жекелеген позициялардың кірістілігі онда ашылмаған.
Осы тізімге қарап қызығушылықтардың кеңдігін бағалауға болады: бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу, биотехнология, жасанды интеллект, қаржылық инфрақұрылым және жаңа цифрлық нарықтар.
Шринивасан сонымен қатар криптовалюта саласындағы зерттеулер мен жария саясатпен айналысатын Coin Center коммерциялық емес ұйымын құруға қатысты.
Ол үшін реттеу баяғыда технологиялық кәсіпкерліктің ажырамас бөлігіне айналды. Өнімге пайдаланушылар мен капитал қажет, бірақ нақты экономикада жұмыс істеу үшін ол заңдармен, қаржы жүйесімен және мемлекеттік институттармен өзара әрекеттесуге мәжбүр.
Бұл ретте инвестициялардың ашық тізімдері Шринивасанның жеке байлығын нақты анықтауға мүмкіндік бермейді. Сәтті жобаға қатысу әртүрлі пакет көлемін, кірудің әртүрлі мерзімін және шығудың әртүрлі шарттарын білдіруі мүмкін.
The Network State: алдымен қауымдастық, содан кейін аумақ
2022 жылы жарық көрген The Network State кітабында Шринивасан желілік мемлекет идеясын тұжырымдады. Оның бастапқы нүктесі — адамдарды интернет арқылы ортақ құндылықтар мен мақсаттар жүйесінің төңірегінде біріктіру мүмкіндігі.
Ол ұсынған модельде мұндай қауымдастық біртіндеп ұжымдық әрекет етуді үйренеді, әлемнің әртүрлі бөліктерінде аумақ сатып алуға қаражат жинайды және болашақта қолданыстағы мемлекеттердің дипломатиялық танылуына қол жеткізеді.
Әдеттегі мемлекет ең алдымен аумақпен және шекара ішіндегі халықпен байланыстырылады. Шринивасан желіге өз еркімен қосылатын адамдардан бастауды, ал физикалық кеңістікті кейінірек құруды ұсынады.
Бұл тұжырымдама онлайн-клуб шеңберінен әлдеқайда асып түседі. Ол институттардың, ережелердің және ортақ экономикалық қызметтің пайда болуын көздейді. Алайда қауымдастықтан танылған мемлекетке дейінгі жол гипотеза болып қала береді. Ғимаратты жалға алу, жер сатып алу немесе кампус құру өздігінен егемендік бермейді.
Практикалық тұрғыдан алғанда, мұнда технологиялық жауап жеткіліксіз болатын сұрақтар туындайды: дауларды кім шешеді, қатысушылардың құқықтары қалай қорғалады, жылжымайтын мүлік кімге бағынады және қабылдаушы ел алдында қандай міндеттемелер сақталады.
Дәл осы цифрлық бірлестіктен физикалық кеңістікке көшу кезінде Шринивасанның идеялары қолданыстағы мемлекеттердің шешімдеріне тәуелді бола бастайды.
Network School: оқыту, жұмыс және күнделікті өмір
2024 жылдың тамызында Шринивасан Сингапур маңында Network School іске қосылғанын жариялады. Бірінші бағдарлама 23 қыркүйектен 23 желтоқсанға дейін 90 күндік эксперимент ретінде жоспарланған болатын. Бастапқы анонста бірлесіп тұру кезінде айына $1 мың және жеке орналасу кезінде $2 мың бағалары көрсетілген еді. Бұл Қазақстандағы қолданыстағы тарифтер емес, 2024 жылғы іске қосу шарттары.
Жоба оқуды күнделікті өмірге енгізгісі келетін қашықтан жұмыс істейтін қызметкерлерге, инженерлерге, кәсіпкерлерге және контент жасаушыларға бағытталған.
Шринивасан бұл тәсілді learn, burn, earn сөздерімен сипаттады: оқу, дене дайындығымен айналысу және табыс табу. Ортақ орта қатысушыларға тәртіпті сақтауға және жұмысқа шоғырлануға көмектесуі тиіс еді. Бастапқы анонста ол сондай-ақ Брайан Джонсонмен ынтымақтастық және оның Blueprint жобасының тамақтану мен жаттығуларға деген тәсілдерін пайдалану туралы айтқан болатын.
Network School оқу бағдарламасында мемлекеттер мен қалалар тарихы, Сингапур мен Дубайдың дамуы, экономикалық өзгерістер және жаңа қоғамдық институттардың пайда болуы көрнекті орын алады. 2025 жылдың ақпанында жарияланған сипаттамада Шринивасан бағдарламаны «стартап-қоғамдар» құрумен тікелей байланыстырды.
Бұл жобаның кәдімгі бағдарламалау курстарынан айырмашылығын түсіндіреді. Network School бір мезгілде дағдыларды беруі, кәсіби қауымдастықты жинауы және негізін қалаушының идеяларын іс жүзінде сынауы тиіс.
Network School бизнес-моделі қалай құрылған
Сайтта жоба Society-as-a-Service — «қоғам қызмет ретінде» тіркесін қолданады. Қатысушыларға күнделікті өмір мен жұмыс инфрақұрылымы ұсынылады: баспана, тамақ, жаттығу залы, коворкинг, сабақтар мен іс-шаралар.
2026 жылдың қазан айындағы тексеру кезінде өтінім беру парақшасы айына $500 тұратын мүшелікті көрсетеді. Онда баспана, салауатты тамақтану, жаттығу залы және ұялы байланыс пакеттерін кейінірек баптауға болатыны жеке айтылған. Демек, $500 барлық қызметтері бар толық баға ретінде ұсыныла алмайды.
Экономикалық идея түсінікті: жоба қатысушы өмір сүре алатын, жұмыс істей алатын, білім алып, серіктестер таба алатын ұйымдасқан ортаға қолжетімділікті сатады. Мұндай модельдің қаншалықты табысты екені жүктемеге, инфрақұрылымға кететін шығындарға және қауымдастықты сақтап қалу қабілетіне байланысты.
Жеке бағыт — кәсіпкерлерді қаржыландыру. 2025 жылдың сәуірінде Шринивасан Network School Fellowship бағдарламасын жариялады: іріктелген құрылтайшыларға, авторларға және қауымдастық ұйымдастырушыларына кампусқа бір жылға көшу шартымен жаңа немесе қолданыстағы жобаға $100 мың ұсынылды. Бұл жеке бағдарламаның тарихи анонсы; оны Network School-дың барлық қазіргі қатысушыларына автоматты түрде аударуға болмайды.
Қауымдастық көлемі, табыс, пайда және жұмысқа орналасу нәтижелері бизнесті бағалау үшін қажет. Компанияның мәлімделген құны өздігінен бұл көрсеткіштерді алмастырмайды.
Жоба неге Малайзиядан кетті
Network School-дың бірінші кампусы Сингапур маңындағы Малайзияның Джохор штатындағы Forest City қаласында жұмыс істеді.
2026 жылдың шілдесінде жергілікті билік оператордың лицензиясын кері қайтарып алып, жұмысты тоқтатуды талап етті. Business Insider деректері бойынша, жоба білім беру қызметін тіркеу мәселелерімен және қатысушылардың көші-қон мәртебесін тексерумен бетпе-бет келді. Малайзия алаңы жабылғаннан кейін Шринивасан Network School-ды Қазақстанға көшірді.
Бұл эпизод бүкіл тұжырымдама үшін маңызды болып шықты. Интернет халықаралық қауымдастықты жылдам жинауға мүмкіндік береді, бірақ оны физикалық орналастыру жергілікті ережелерді сақтауды талап етеді.
Өз емтихандарыңызды, цифрлық құжаттарыңызды және қатысушылардың өзара іс-қимыл жүйесін жасауға болады. Бұл ретте ғимараттар, визалар, жұмысқа орналасу және білім беру мәртебесі қабылдаушы елдің шешімдері саласында қала береді.
Көшу Шринивасанның жаңа алаңды тез іздеу қабілетін көрсетті. Сонымен бірге ол мұндай қауымдастықтың мемлекеттен тәуелсіздігінің шектерін айқын дәлелдеді.
Қазақстан: кампустан білім беру институтына дейін
2026 жылдың күзіне қарай Network School Астанада орнықты. Жоба сайтында іріктеу схемасы жарияланған: онлайн-емтихан, содан кейін бақылаумен өткізілетін күндізгі емтихан және серіктестер арқылы жұмыс іздеуге көмек. Үміткерлердің нәтижелері жұмыс берушілер үшін базаға енуі тиіс. Бұл іріктеудің мәлімделген моделі; жарияланған сипаттама әрбір қатысушыға кепілдік берілген жұмысқа орналасуды білдірмейді.
Жергілікті мамандар үшін бұл тәсіл халықаралық нарыққа шығудың тағы бір әлеуетті арнасын ашады. Оның құндылығы кандидаттарды нақты қандай компаниялар жалдайтынына, қанша адамның іріктеуден өтетініне және олардың қандай лауазымдарға ие болатынына байланысты болады.
RAEM Network School-дың халықаралық IT-компанияларға іріктеуі туралы бұған дейін баяндаған болатын. Негізін қалаушының өмірбаянында бұл жоба кеңірек орын алады: ол оқытуды, таланттарды іздеуді және кәсіби қоғамдастық құруды байланыстырады.
Бейінді министрліктің 12 қазандағы хабарламасына сәйкес, қатысушылар Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығындағы жаңа қалалық кампусқа көшті. Сондай-ақ негізінен интернет-оқыту моделі бар және академиялық дәрежелер беруге құқығы бар университетке айналу перспективасы бар білім беру институтын құру жоспарлары баяндалған. Әзірге бұл ынтымақтастық бағыты мен даму жоспары ғана, қолданыстағы университет мәртебесін растау емес.
Қазақстан үшін практикалық нәтиже дайындалған мамандармен, құрылған компаниялармен және жұмыс орындарымен өлшенеді. Бұл көрсеткіштер негізін қалаушының халықаралық танымалдығы тұрақты экономикалық қызметке қаншалықты айналатынын түсінуге мүмкіндік береді.
$2 млрд бағалау қайдан пайда болды
2026 жылғы 9 қазанда Polychain Capital негізін қалаушы Олаф Карлсон-Ви Network State Conference-те Network School-ды $2 млрд бағалаумен қаржыландыру туралы жариялады. Раунд қатысушылары арасында a16z, Coinbase және Шринивасан аталды. Қазақстанның Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі бұл туралы 12 қазанда хабарлады.
Жарияланған хабарламаларда раундтың өз көлемі ашылмаған. Сондықтан «Network School $2 млрд инвестиция алды» деген тұжырым қате болар еді.
Хабарландыруды түсіну үшін үш көрсеткішті бөлу қажет: инвесторлардың қанша қаражат салғаны, мәміле кезінде бизнестің қандай құны қабылданғаны және компанияның қандай қаржылық нәтижелерге қол жеткізгені.
Бағалау инвесторлардың күтулерін және қаржыландыру шарттарын көрсетеді. Ол түсімге, шоттардағы ақшалай қаражат көлеміне немесе білім беру қызметтерінің дәлелденген құнына тең емес.
Дегенмен мәлімделген қатысушылардың құрамы жобаның технологиялық және криптовалюта нарығының ірі ойыншыларымен байланысын сақтайтынын көрсетеді. Network School Шринивасанның бұрынғы кәсіби желілері тоғысқан жаңа бизнесіне айналды.
Биткоинге $1 млн-дық ставка: орындалмаған болжам
Шринивасанның өмірбаяны қатты талқыланған қате болжамды да қамтиды.
2023 жылдың наурызында АҚШ-тағы банк дағдарысы аясында ол 90 күн ішінде биткоин бағасының $1 млн-ға жетуіне байланысты жария бәс тікті. Оның дәлелі доллардың ықтимал күрт құнсыздануы және қаржы жүйесіне сенім дағдарысы төңірегінде құрылды.
2 мамырда ол ставка өзара келісім бойынша мерзімінен бұрын жабылғанын хабарлады. Оның жеке мәлімдемесіне сәйкес, ол жалпы сомасы $1,5 млн аударды: Chaincode арқылы Bitcoin Core-ды дамытуға, GiveDirectly ұйымына және бәс қатысушысы Джеймс Медлокқа $500 мыңнан бөлді.
Көрсетілген мерзімде $1 млн-ға дейінгі болжанған өсім орын алған жоқ. Шринивасан өз шығындарын қаржылық тәуекелдерге назар аудару ниетімен түсіндірді, алайда бұл бастапқы болжамды дұрыс етпейді.
Бұл жағдай оның көпшілік алдында сөйлеген сөздерін бағалауға көмектеседі. Инженериядағы тәжірибе, сәтті мәмілелер және ерте инвестициялар болжаудағы қателіктермен қатар жүруі мүмкін. Танымалдылық ауқымы бұл айырмашылықты жоймайды.
Институттарды құруға ұмтылған кәсіпкер
Шринивасанның жобаларында қайталанатын қызығушылық байқалады: технологиялар адамның мүмкіндіктерге қолжетімділігін қалай өзгертеді.
Counsyl генетикалық ақпаратпен жұмыс істеді. Earn.com ақылы назар нарығын құруға тырысты. Coinbase оған ірі криптовалюта компаниясының ішінде тәжірибе берді. Network School білімді, жұмысты және тұру ортасын біріктіреді.
Бүгінде оның қызметінің ең өршіл бөлігі — кәсіпкерлік тәсілді қоғамдық институттарға көшіру әрекеті. Бұл логикада мектеп, кәсіби қауымдастық және қала жобалауға, сынауға және дамытуға болатын жүйелерге айналады.
Бірақ мұнда табыс критерийлері жеке қосымшаға қарағанда күрделірек. Қатысушылардың құқықтарын, оқыту сапасын, бизнестің тұрақтылығын және қабылдаушы елмен қарым-қатынасты ескеру қажет. Малайзиядан көшу бұл жағдайлардың жобаның тағдырын шешуі мүмкін екенін көрсетті.
Қазақстан үшін Шринивасанмен танысу шетелдік қонақтың конференцияда сөйлеген сөзінен баяғыда асып кетті. Оның жобасы елде бар, қатысушыларды тартады және одан әрі даму жоспарларын мәлімдейді. Бұл оқиғаның келесі тарауы нәтижелерге байланысты болады: Network School кімді оқытады, қандай компанияларды құруға көмектеседі және танымал негізін қалаушының айналасында құрылған орта ұзақ мерзімді жұмыс істей ала ма.
