**Қысқаша мазмұны:** Мақсат Күзембаев — AI Startify Incubator негізін қалаушы: 300 жобасы және 65 инвестор-ұйымы бар, танымал ЖИ-лерге (GPT, Gemini) тікелей кіріктірілген стартаптарға арналған платформа. Ал бір жарым жыл бұрын оның мүлдем басқа жобасы бар еді — жасөспірімдерге арналған EdTech: мансап пен болашаққа қажетті білім алуға арналған микролернинг курстары бар Telegram базасындағы жеке LMS-жүйесі, оны 15 мыңнан астам адам өткен…
—
Мақсат Күзембаев — AI Startify Incubator негізін қалаушы: 300 жобасы және 65 инвестор-ұйымы бар, танымал ЖИ-лерге (GPT, Gemini) тікелей кіріктірілген стартаптарға арналған платформа. Ал бір жарым жыл бұрын оның мүлдем басқа жобасы бар еді — жасөспірімдерге арналған EdTech: мансап пен болашаққа қажетті білім алуға арналған микролернинг курстары бар Telegram базасындағы жеке LMS-жүйесі, оны 15 мыңнан астам адам өткен.
Бұрылыстың себебі — нарықтық конъюнктура емес, жасанды интеллектінің өзі: нейрожелілерде толыққанды оқыту режимі пайда болған кезде, Мақсат жасөспірімдерге арналған онлайн-курстар моделінің болашағы жоқ екенін көрді. AI Startify платформасының қалай құрылғанын және оның негізін қалаушы неліктен пайдаланушылардың өзін монетизациялауға емес, стартаперлердің тұтас бір буынын өсіруге — және бұл пайплайнға мемлекетке, ЖОО-ларға және инвесторларға қолжетімділік беруге ставка жасайтынын анықтаймыз. Ерте сатыдағы жұмыс істеп тұрған қорлар мен синдикаттар туралы біздің Қазақстандағы венчурлік инвесторлар мен бизнес-періштелер тізілімінен оқыңыз.
Жасөспірімдерге арналған курстардан — стартаптарға арналған ЖИ-менторға дейін
— 2024 жылдың көктемінде сіз Influencers.kz — жасөспірімдерге арналған әлеуметтік-білім беру платформасын іске қостыңыз және мақсатты аудиторияның негізгі стейкхолдерлерімен жұмыс істеп үлгердіңіз: Kundelik.kz, Enbek, Damubala, IZI мобильді байланыс операторы және Қазақстанның бірқатар басқа да ірі компаниялары. AI Startify Incubator-ға көшу қалай болды?
!Мақсат Күзембаев — AI Startify венчурлік қорының негізін қалаушы, Қазақстан
— Бірінші кезекте — жасанды интеллект технологияларының қарқынды дамуына байланысты. ChatGPT-де толыққанды оқыту режимі пайда болған кезде, пайдаланушы оқу контенті үшін ақы төлейтін модельдің болашағы жоқ екені анық болды. Бастапқыда жоба былай құрылған еді: жасөспірімдер үшін қолжетімділік пен оқыту тегін болып қалды, ал шығынды бизнес жапты — компаниялар платформаға қолжетімділікті төлеп, корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік аясында гранттар бөлді.
Бұл гранттарды мен білім беру бағдарламасының қатысушылары — курстардан өткен мектеп оқушылары мен студенттер арасында бөлдім.
— Тәжірибеде бұл гипотеза расталды ма — жасанды интеллект курстарды ығыстырып жатқаны?
— Толықтай емес, және бұл жерде мен басқа бір заңдылыққа тап болдым: жасына қарамастан, әрбір адам өз бетінше оқуға дайын емес. Егер сөз жасөспірім туралы болса, оған отбасы, мектеп, орта тарапынан жоғары мотивация қажет. Ал бұл негізінен жеке мектептер. Дегенмен жоба нәтиже көрсетті: курстар арқылы шамамен 15 мың бала өтті. Барлығы сегіз курс дайындадық, олар тегін қолжетімді болып қала береді және жұмысын жалғастыруда — біз оларды өшірген жоқпыз, тек даму фокусын өзгерттік.
— Ал стартаптарға арналған платформа идеясы қалай пайда болды?
— Бірнеше фактор рөл атқарды. Біріншіден, кәсіпкерлік пен технологиялар төңірегіндегі жалпы — мемлекеттік және әлемдік күн тәртібі.
Екіншіден, жас аудиториямен жұмыс істеу тәжірибесі бойынша мен көрдім: көбі шетелге кетуге, жобаларды жүзеге асыруға, ақша табуға ұмтылады. Кәсіпкерлікке кіру шегі айтарлықтай төмендеді — бүгінде көптеген мектеп оқушылары мен студенттер өз жобаларын іске қосып жатыр.
!AI Startify іс-шарасында Мақсат Күзембаев
Бұл ретте Қазақстанда және жалпы дамушы елдерде бастаушы кәсіпкерлерді сүйемелдей алатын менторлар мен трекерлердің жетіспеушілігі сезіледі: тірі ментордың уақыты және бір мезгілде жұмыс істей алатын жобаларының саны физикалық тұрғыдан шектеулі.
Жаһандық венчурлік нарық үшін қазақстандық жобаларға қолжетімділік те шектеулі — АҚШ қорлары мұхиттың арғы жағындағы стартаптар туралы білмейді десе де болады. Сондықтан ЖИ-ментор жасау, оны мойындалған әдістемеге — соның ішінде lean-стартап қағидаттарына үйрету туралы шешім қабылданды, ол қатысушыға дұрыс сұрақтар қойып, идеяны құрылымдауға көмектеседі.
Менің сенімім бойынша, идеяның өзі мықты болуы мүмкін, бірақ егер ол түсінікті құрылымға ресімделмесе, инвестор оны қарамайды да: келіп «менде роботтары бар кофейня ашу идеясы бар, 20 миллион беріңіздер» деу — бұл бизнес-жоспар емес. Инвестор питч пен нақты материалдарды күтеді.
Біздің ЖИ-ментор осы жолдан өтуге көмектеседі: идеяны ашуға, оны құрылымдауға, ресімдеуге және инвесторлар үшін көзге түсетіндей етуге, сондай-ақ ұсыныстары бар идеяның өміршеңдігі бойынша толық аналитикалық есеп беретін жеке скорингтік модель арқылы фаундерді нақтылыққа түсіруге көмектеседі.
Цифрлар
Бүгінгі күні платформада шамамен 300 жоба ұсынылған, 2 386 тіркелу және 65 инвестор-ұйымдар мен экожүйе серіктестері тіркелген.
Осы 65 серіктестің жиырмасы — Қазақстан қалалары бойынша Astana Hub өңірлік филиалдары: әрқайсысының өз бірегей промокоды бар, және платформа арқылы ерте сатыдағы, бірақ әлеуеті бар идея өткен кезде, филиал жобаны өзінің инкубациялық бағдарламасына шақыра алады. Қалған қырқы — бұл инновацияларға қызығушылық танытатын корпорациялар, жеке періште-инвесторлар мен қорлар. Жергілікті ойыншылардан басқа, платформадағы стартаптарға венчурлік индустрияның халықаралық ойыншылары да қол жеткізе алады.
[AI Startify](https://aistartify.com/) Astana Hub пен MOST-тан несімен ерекшеленеді
— Сіздердің менторлық бағдарламаларыңыз Astana Hub, MOST және ұқсас бастамалардың бағдарламаларынан несімен ерекшеленеді?
— Біріншіден, бұл бағдарламалардың өту мерзімі мен қатысушылар саны шектеулі. Екіншіден, орналасқан жерге байланыстылық бар — негізінен қатысушылар Алматыда немесе Астанада физикалық түрде болуы керек; Astana Hub тіпті тұруды ұйымдастырады, бірақ белгілі бір іріктеуден өткен жобалар үшін ғана. Біздің платформа географияға байланбаған: Үндістан немесе Оңтүстік-Шығыс Азия нарығына шығуға, платформаны мектептер мен ЖОО-ларға — мысалы, Вьетнамда — жобалық қызмет бойынша элективті курс ретінде енгізуге және әлемдегі ең ірі стартаптар пайплайндарының бірін қалыптастыруға ештеңе кедергі келтірмейді.
!AI Startify венчурлік қорының командасы — Мақсат Күзембаев
Тіпті тек Қазақстан мектептерімен кіріктірудің өзі — ал бұл 4,9 миллион мектеп оқушысы — кірісте жобалардың айтарлықтай ағынын бере алады. Әрине, үлкен бөлігі біраз уақыттан кейін аман қалмайды, бірақ бір бөлігі өміршең болып қалады. Негізінде біз воронканы өзіміз қалыптастырамыз және оны өзіміз сүзгіден өткіземіз: өзекті жобаларды қалдырамыз, олардың мәртебесін үнемі жаңартып отырамыз және бұл пайплайнды Қазақстан мен Орталық Азия нарығы туралы білмейтін жергілікті және шетелдік қорларға ұсынамыз.
Классикалық венчурлік қорлар жобаға ол капитал тартуға қабілетті болғанда және қалыптасқан бағалауы болғанда, шартты түрде 100–150 мың долларлық чекке кіреді. AI Startify платформасы инвесторға жобамен байланыс орнатуға әлдеқайда ерте — идея сатысында мүмкіндік береді және оған айтарлықтай төмен чекпен кіруге жол ашады: платформадағы жобалардың бір бөлігі MVP үшін шамамен мың доллар, бір бөлігі — шамамен 10 миллион теңге және одан жоғары тартады. Әдетте, инвесторлардың капиталы шектеулі және олар дефолт тәуекелі ең аз портфель жинауға тырысады.
Біздің модель бұл қиындықты жабады және оларға активтерді барынша әртараптандыруға мүмкіндік береді: инвестор 5 жобада емес, 50 және одан да көп жобада үлеске ие бола алады — бұл ретте осы 50 жобаға жалпы чек сол 150 мың долларды құрауы мүмкін.
Қазақстандық инвесторлар әзірге бұл мүмкіндікті әрдайым толық көлемде пайдалана бермейді және консервативті әрекет етеді, инвестициялау туралы шешім қабылдағанға дейін ерте жобалардан расталған түсім мен трекшнді күтеді. Салыстыру үшін, АҚШ нарығында инвестор идеяны қолдау туралы шешімді көбінесе бір жеке кездесуден кейін қабылдайды, ал Қазақстанда келісу процесі айтарлықтай көп уақытты алуы мүмкін.
Монетизация қалай құрылған
— Қазір сіздерде қандай монетизация моделі бар?
— B2G, B2B және аз дәрежеде B2C. B2C үлесі саналы түрде шағын. Базалық қолжетімділік тегін болып қала береді — тіркелгеннен кейін бір жобаны ақысыз орналастыруға болады, ал сертификаттар сияқты қосымша ақылы опцияларды пайдаланушы өз қалауы бойынша сатып ала алады. Мұндай модель мүмкіндігінше көп бастаушы стартаперлер үшін кіру кедергісін жасамау үшін қажет — дәл солардан кейінірек платформа инвесторларға, акселераторларға, қорларға ұсынатын сол жобалар пайплайны қалыптасады.
Негізгі табысты SaaS қағидаты бойынша B2G және B2B модельдері әкеледі. Егер клиент — мемлекет болса, бейінді министрлік лицензияны сатып алады және платформаны орталықтандырылған түрде елдің барлық ЖОО-ларына енгізеді, не болмаса әрбір ЖОО лицензияны өз бетінше сатып алады, өз жобалар каталогын қалыптастырады және жеке CRM-жүйесін алады.
!AI Startify инвестициялық портфелі — Мақсат Күзембаевтың қоры
Осыған ұқсас схема бойынша біз мектептермен және корпорациялармен жұмыс істейміз. Бұл ретте ЖОО-лар мен мектептерге қолжетімділік оқу орны платформа арқылы өткізетін пайдаланушылар бойынша аналитикамен бірге беріледі — бұл олардың әзірлемелерді коммерцияландыру, өз бөлімшелері үшін есептілікті қалыптастыру, сондай-ақ дамудағы әрі қарайғы қолдаумен стартап-жобалардың ішкі байқауларын өткізу жөніндегі міндетіне жауап береді.
Бөлек деталь: AI Startify Incubator ЖИ-менторы тікелей ChatGPT және Gemini-ге кіріктірілген және осы сервистердің қосымшаларының ішінде қолжетімді. Бұл екі сервистің де барлық пайдаланушылар аудиториясына жол ашады — OpenAI деректері бойынша ChatGPT-де апта сайынғы 900 млн-нан астам пайдаланушы бар, Google деректері бойынша Gemini-де айына 900 млн-нан астам пайдаланушы бар (2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы деректер).
Платформа қалай жұмыс істейді:
Модерация
Платформада орналастырылатын жобалар модерациядан өтеді — Мақсаттың айтуынша, негізінен қолмен: жарияламас бұрын жобалардың сипаттамалары мазмұнының тұтастығы мен дұрыстығына тексеріледі.
Әрі қарай не болады
Компания Қазақстан нарығында бекінуді жалғастыруда — елдің барлық ЖОО-ларына, колледждері мен мектептеріне енгізілуде. Дәл осындай модель бойынша ТМД елдерімен келіссөздер жүргізілуде. Американдық AI Startify Inc. құрылымы арқылы және серіктес халықаралық ұйымдардың қолдауымен Үндістан, Австралия, Африка және Латын Америкасы нарықтарымен келіссөздер жүріп жатыр.
Бастаушыларға басты кеңес
Өз идеясымен нарыққа енді ғана шығып жатқандарға не ұсынатыны туралы сұраққа Мақсат қысқаша жауап берді: «Нарық төңкерілді, енді өнім жасау — ең қиыны емес. Дистрибуция арналарын құру туралы көбірек ойланыңыздар».
—
Деректерді жинау әдісі: Raem.kz үшін AI Startify негізін қалаушы Мақсат Күзембаевпен сұхбат, profit.kz (қараша 2025) және digitalbusiness.kz (сәуір 2026) материалдарымен толықтырылған. Платформаның сандық көрсеткіштері Күзембаевтың сөзінен келтірілген. Гранттар мен алғашқы инвестицияларды тарту туралы Seed Money тұқым алды қаржыландыру мемлекеттік бағдарламалары бойынша нұсқаулықтан оқыңыз.
