Фото: Ruslan Konev / Pexels
Қазақстан энергетикалық ауысу үшін QaJET инвестициялық платформасы арқылы шамамен $20 млрд тартуды жоспарлап отыр. Қаражатты жаңартылатын энергетикаға, электр желілеріне және басқа жобаларға бағыттау көзделген. Платформаның нақты жұмысын 2027 жылы бастау жоспарланып отыр, деп хабарлады Энергетика министрлігі (lsm.kz).
Не болды
QaJET жобалар мен әлеуетті инвесторларды біріктіруге тиіс. Шамамен $20 млрд — елдің энергетикалық ауысуына қажет инвестицияның алдын ала есебі. Бұл қаражатты әлі тарту керек.
Платформаның үш бағыты бар. Біріншісі — жаңартылатын энергия көздерін дамыту: 2035 жылға қарай 10 гигаватт қуатты іске қосу жоспарланған. Екіншісі — электр желілері мен энергия сақтау жүйелерін жаңарту. Үшіншісі — түпкі тұтынушыларды электр энергиясына көшіру.
QaJET жобаларына қаражатты қазақстандық және халықаралық компаниялардан, банктерден, мемлекеттік ұйымдардан және ірі инвесторлардан тарту көзделген. Ықтимал қатысушылар қатарында халықаралық қаржы ұйымдары мен дамуды қаржыландыратын институттар да аталды. Гранттар мен жеңілдетілген қаржыландыру қарастырылған.
Бұл нені білдіреді
Жеке инвесторлар мен энергетикалық компаниялар үшін QaJET қаржы табудың қосымша жолы болуы мүмкін. Жобаларды қарағанда олардың платформа мақсаттарына сәйкестігі, техникалық және экономикалық көрсеткіштері, инвесторлар үшін тартымдылығы және қаржы ұйымдарының талаптары ескеріледі.
Мұнда бір маңызды жайт бар: QaJET-ке қатысудың өзі қаржы алуға кепілдік бермейді. Іріктеу өлшемдерін, қатысу шарттары мен қаржыландыру тәсілдерін халықаралық қаржы ұйымдарымен және серіктестермен бірге әлі анықтау керек.
«QaJET барлық өтінім берушіге автоматты түрде қаржы беруді көздемейді», — деп нақтылады Энергетика министрлігі.
Платформа қашан жұмысын бастайды
QaJET энергия теңгеріміндегі көмірдің немесе басқа да қазба отын түрлерінің үлесін қысқарту бойынша бөлек міндетті көрсеткіш белгілемейді. Дегенмен Қазақстанның жасыл энергетикасын дамыту оның инвестициялық бағыттарына кіреді.
2027 жылы нақты жұмыс басталғанға дейін платформаның құрылымын қалыптастыру керек. Оған хатшылық пен жобаларды қолдау тобы кіреді.
QaJET құру туралы меморандумға 2026 жылғы сәуірде қол қойылды. Оған Энергетика министрлігі, Экология министрлігі және Еуропалық қайта құру және даму банкі — ЕҚДБ қатысты.
